Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Nếu Washington không tăng cường quan hệ kinh tế với các đối tác ở châu Á, thì Bắc Kinh sẽ làm việc đó.

Mặc dù các chính trị gia mạnh miệng của Hoa Kỳ thề rằng sẽ cạnh tranh với Trung Quốc, nhưng họ dường như rất vui vẻ rời sân và nhường phần thắng cho Bắc Kinh trong một lĩnh vực trọng yếu: thương mại. Nếu Tổng thống Joe Biden hy vọng xây dựng một liên minh ở châu Á để đối trọng với sự trỗi dậy của Trung Quốc, ông ấy không thể để cho tư tưởng chủ bại như trên tồn tại.

Các đồng minh của Hoa Kỳ như Nhật Bản đặc biệt mong muốn được thấy Hoa Kỳ tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) - hiệp định thương mại tự do giữa 11 quốc gia với mục tiêu ban đầu là nhằm củng cố mối quan hệ của Hoa Kỳ với châu Á. Tuy nhiên, các quan chức chính quyền Mỹ vẫn tiếp tục né tránh các câu hỏi về thỏa thuận này. Cùng lúc đó, Trung Quốc đã bắt đầu các cuộc đàm phán thăm dò về khả năng gia nhập hiệp định của chính họ, theo Bloomberg News.

Nếu không phải Mỹ từng là thành viên của hiệp định, có lẽ Trung Quốc đã không quan tâm đến việc tham gia. Vì CPTPP có các quy định chặt chẽ về trợ cấp, luồng dữ liệu, bảo vệ lao động và môi trường, mà nếu gia nhập, Trung Quốc sẽ phải thực hiện các cải cách sâu rộng, giải quyết một số lo ngại chính về các tập quán thương mại của nước này. Nếu còn trong hiệp định, Hoa Kỳ đã có thể ngăn chặn sự gia nhập của Trung Quốc, hoặc có thể buộc Bắc Kinh phải chịu trách nhiệm nếu nước này sau đó phớt lờ các quy tắc.

Các thành viên hiện tại của CPTPP mặt khác lại ít có thiên hướng hoặc ít có khả năng để chống lại áp lực từ Trung Quốc. Các điều khoản của CPTPP vẫn có khoảng trống để Trung Quốc duy trì một số hành vi bóp méo thương mại, chẳng hạn như hỗ trợ hào phóng cho các doanh nghiệp nhà nước. Có lẽ các quốc gia khác sẽ bị thuyết phục ký kết các thỏa thuận phụ, cho phép Bắc Kinh có thêm thời gian để thực thi đầy đủ các điều khoản. Trung Quốc sẽ là thành viên lớn nhất của nhóm cho đến nay (nếu tham gia); vì vậy, các nước nhỏ hơn sẽ gặp khó khăn trong việc kiểm soát các vi phạm. Và, một công đôi việc, Trung Quốc có thể phủ quyết sự gia nhập của Hoa Kỳ trong tương lai.

Nhưng dù thế nào, việc Trung Quốc gia nhập CPTPP có lẽ là chuyện của nhiều năm nữa - nhưng điều đó không có nghĩa là Hoa Kỳ sẽ vô sự. Việc phớt lờ các đối tác trong khu vực khiến họ nghi ngờ về cam kết của Hoa Kỳ đối với châu Á. Các quốc gia đang có mong muốn giảm sự phụ thuộc kinh tế của họ vào Trung Quốc sẽ ít có khả năng dám thử làm việc đó hơn, nếu Hoa Kỳ không đưa ra giải pháp thay thế.

Việc Hoa Kỳ quyết định đối đầu với các đồng minh khi cáo buộc các nước này thao túng tiền tệ hoặc vi phạm thương mại càng làm giảm sự ủng hộ của khu vực dành cho Hoa Kỳ. Trong khi đó, thiệt hại cho người lao động và công ty Hoa Kỳ sẽ tăng lên gấp bội. Việc tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương ban đầu (TPP) được ước tính sẽ giúp GDP của Hoa Kỳ đến năm 2030 tăng thêm khoảng 130 tỷ đô la mỗi năm.

Tổng thống Biden rõ ràng không muốn chống lại phe cánh tả trong Đảng mình. Nhưng ông có thể xem các cuộc đàm phán mới như một cách để thúc đẩy một chương trình nghị sự thương mại tiến bộ. Một số điều khoản trong thỏa thuận TPP ban đầu khiến các nhà hoạt động khó chịu - bao gồm các biện pháp bảo hộ các công ty dược phẩm và cơ chế giải quyết tranh chấp cho các nhà đầu tư - đã bị loại bỏ khỏi hiệp định hiện tại. Chính quyền Mỹ có thể thúc đẩy các thay đổi khác, chẳng hạn như những thay đổi liên quan đến quyền lao động đã được thông qua trong Thỏa thuận Hoa Kỳ-Mexico-Canada. Ngoài ra, thúc đẩy các chương mới để hỗ trợ các công nghệ xanh và cấm trợ cấp nhiên liệu hóa thạch cũng là một biện pháp khả thi.

Nhật Bản và Singapore, chủ tịch luân phiên của CPTPP trong năm nay và năm tiếp theo, cần được biết Nhà Trắng rất nghiêm túc trong việc cân bằng lợi ích của Trung Quốc. Các thành viên khác của CPTPP sau đó có thể tập trung vào các sửa đổi cần thiết để Hoa Kỳ tham gia. CPTPP phiên bản cập nhật sẽ giúp thiết lập các tiêu chuẩn thương mại toàn cầu; củng cố mối quan hệ của Hoa Kỳ với các nước; nâng cao năng lực cạnh tranh của Hoa Kỳ; và mang lại lợi ích cho người lao động, công ty và người tiêu dùng Mỹ.

Cùng với các chính sách trong nước nhằm thúc đẩy đổi mới, tăng trưởng và thịnh vượng chung, Mỹ cũng nên đặt trọng tâm vào thương mại tự do. Nếu Biden và các nhà lãnh đạo quốc hội nghiêm túc về việc nâng cao tiêu chuẩn sống cho người dân và giữ thế thượng phong trước Trung Quốc, họ cần phải hành động.

Nguồn: Bloomberg - TQ

Từ khoá: thao túng tiền tệ, vi phạm thương mại, giảm sự ủng hộ, đàm phán mới, CPTPP, thịnh vượng chung