Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hội nghị An ninh Munich (MSC) lần thứ 61 đã được tổ chức tại Đức từ thứ Sáu đến Chủ Nhật (14/2 – 16/2) và sự hiện diện của phái đoàn Trung Quốc đã mang đến một luồng gió mới cho châu Âu. Các cơ quan truyền thông châu Âu cho biết, so với các chính trị gia đến từ một số cường quốc lớn khác, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị “đã sử dụng giọng điệu hòa nhã và hòa giải hơn để nói chuyện với người châu Âu”, cho thấy Trung Quốc là một đối tác đáng tin cậy. Tờ South China Morning Post của Hồng Kông cũng đưa tin rằng Trung Quốc “đã chủ động thực hiện một chiến dịch ngoại giao tích cực và chủ động”, thể hiện một thái độ thân thiện, hợp tác, xây dựng.

Năm 2025 đánh dấu kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và Liên minh Châu Âu (EU), và ông Vương Nghị đã truyền đạt rõ ràng quan điểm của Trung Quốc tới châu Âu và thế giới thông qua bài phát biểu tại MSC và các cuộc gặp với các nhà lãnh đạo cấp cao như Thủ tướng Đức Olaf Scholz, Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot và Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas: “Trung Quốc chắc chắn sẽ là một nhân tố đáng tin cậy trong hệ thống đa cực này, và cố gắng trở thành một lực lượng đóng góp tích cực, kiên định, ổn định trong một thế giới đầy biến động. Đồng thời, Trung Quốc luôn xem châu Âu là một cực quan trọng trong thế giới đa cực. Trung Quốc luôn tin rằng hai bên là đối tác, không phải đối thủ; xu hướng đa cực đã mang lại cho Trung Quốc và châu Âu nhiều cơ hội hơn để hợp tác cùng nhau tìm kiếm mục tiêu chung.

Chủ đề của MSC năm nay cũng tập trung vào “đa cực hóa”, chỉ ra rằng xu hướng này có thể trở thành cơ hội để nhiều bên tham gia vào việc quản lý các vấn đề toàn cầu hơn. Tuy nhiên, thách thức của nó là nguy cơ các bên cạnh tranh quyền lực và thiếu sự hợp tác, dẫn đến sự phân cực gia tăng, ngụ ý phản ánh sự bối rối và lo lắng của châu Âu về vai trò của chính mình trong thế giới đa cực mới. Hiện tại, cuộc xung đột Nga-Ukraine tiếp tục làm suy giảm nguồn lực của châu Âu, các chính sách đơn phương của Mỹ tiếp tục tác động đến lòng tin giữa Hoa Kỳ và châu Âu. Trong bối cảnh cạnh tranh về công nghệ mới xuất hiện, căng thẳng về kinh tế và khủng hoảng năng lượng ở nhiều mức độ khác nhau, đã làm châu Âu thêm lo lắng về vị trí, vai trò của mình. Bản thân EU là một liên minh (vốn mang tính đa phương) gồm nhiều quốc gia có chủ quyền. EU hiểu rằng chủ nghĩa bảo hộ, các rào cản công nghệ và hạn chế mở cửa trong thương mại sẽ chỉ làm gia tăng rủi ro toàn cầu. Các vấn đề như khoảng cách về kỹ thuật số, khủng hoảng khí hậu và thiếu hụt quản trị toàn cầu đòi hỏi sự hợp tác bình đẳng giữa nhiều bên để giải quyết. Trung Quốc và châu Âu có mục tiêu, lợi ích tương đồng nhau trong những lĩnh vực này.

Cuộc khủng hoảng Ukraine là mối quan tâm lớn của người châu Âu. Ông Vương Nghị nói rằng, ngay từ khi cuộc khủng hoảng xảy ra, Trung Quốc đã kêu gọi các bên giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn. Quan điểm này được người châu Âu, những người khao khát hòa bình, đồng tình. Trung Quốc luôn chủ trương rằng, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của tất cả các quốc gia phải được tôn trọng và nhấn mạnh rằng, tranh chấp nên được giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn.

Sáng kiến An ninh Toàn cầu do Trung Quốc đề xuất, nhấn mạnh các khái niệm an ninh chung, toàn diện, hợp tác và bền vững, đưa ra những ý tưởng mới để giảm bớt căng thẳng ở châu Âu.

Liên quan đến cuộc xung đột Nga-Ukraine, Trung Quốc đã không khoanh tay đứng yên, cũng không tìm cách lợi dụng tình hình. Thay vào đó, Trung Quốc nhất quán chủ trương tất cả các bên kiềm chế và phản đối việc biến xung đột trở thành công cụ phục vụ các mục đích khác. Mọi người đều có thể nhận thấy những nỗ lực, hành động cụ thể của Trung Quốc. Trung Quốc kiên định cam kết trở thành một lực lượng tích cực, mang tính xây dựng vì hòa bình ở châu Âu và điều này mang ý nghĩa to lớn đối với lục địa này.

Trong những năm gần đây, giữa bối cảnh thế giới thay đổi nhanh chóng, mối quan hệ Trung Quốc-EU vẫn duy trì sự ổn định tổng thể. Trung Quốc luôn thúc đẩy hợp tác kinh tế và thương mại song phương với thái độ đôi bên cùng thắng, cùng có lợi, tạo điều kiện thuận lợi để người dân Trung Quốc và EU trao đổi giao lưu. Trong số các quốc gia thuộc được miễn thị thực của Trung Quốc, các quốc gia châu Âu cũng chiếm tỷ lệ cao nhất. Khi Trung Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao với Cộng đồng châu Âu năm 1975, kim ngạch thương mại hai bên chỉ đạt 2,4 tỷ USD; hiện nay đã lên gần 800 tỷ USD; từ giai đoạn khởi đầu đầy khó khăn, như “núi cao đường dài”, thương mại hàng hóa song phương đã phát triển mạnh mẽ đến mức hiện nay có hàng chục ngàn chuyến tàu chở hàng mỗi năm. Sự thay đổi ấn tượng này cho thấy rõ: quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và châu Âu được duy trì trên sự bổ trợ và hợp tác, mang lại lợi ích chung cho cả hai bên, chứ không phải cạnh tranh và đối đầu.

Hiện nay, xu hướng đa cực hóa là không thể tránh khỏi và phạm vi hợp tác của Trung Quốc - EU cũng đã trở nên sâu rộng hơn. Cả hai bên nhất trí về tầm quan trọng của thương mại tự do, sự ổn định của chuỗi cung ứng và công nghiệp toàn cầu, cùng hợp tác trong các ngành công nghiệp mới nổi đầy tiềm năng như kinh tế kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo. Châu Âu có khát vọng “tự chủ chiến lược” và Trung Quốc có nhu cầu phát triển chất lượng cao, do đó cả hai bên đều đạt được lợi ích to lớn khi hợp tác cùng nhau.

MSC từ trước đến nay vẫn luôn là một thước đo đáng tin cậy cho bức tranh toàn cảnh an ninh châu Âu. Trong những năm gần đây, chủ đề báo cáo của MSC đã chuyển từ “sự mất phương hướng của phương Tây” sang “sọc cách vượt qua thách thức”, và trọng tâm hiện tại là “đa cực hóa”, phản ánh sự chuyển đổi trong chiến lược an ninh châu Âu từ phản ứng thụ động sang điều chỉnh theo thực tế. Hội nghị năm nay có một sự kiện nói về Trung Quốc, với khoảng 30% diễn giả đến từ các quốc gia thuộc “Nam bán cầu,” thể hiện châu Âu thừa nhận và tôn trọng những thay đổi đang diễn ra trong cấu trúc quyền lực quốc tế.

Tuy nhiên, chúng ta cũng nhận thấy rằng, châu Âu vẫn còn phụ thuộc an ninh vào Hoa Kỳ nên một số chính sách chia rẽ với Trung Quốc vẫn còn tổn tại. Một số chính trị gia vẫn xem Trung Quốc là một đối thủ và chính sách thiếu ổn định này có thể cản trợ quan hệ hợp tác giữa Trung Quốc và EU. Để biến sự đồng thuận giữa hai bên thành hành động thực tế, việc vượt qua những khoảng cách về nhận thức và lợi ích là vô cùng cần thiết.

Mặc dù phải đối mặt với vài thách thức trong những năm gần đây, cả hai bên vẫn kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy và củng cố mối quan hệ hữu nghị, hợp tác đã xây dựng trong 50 năm qua. Trung Quốc luôn thúc đẩy hòa bình và ủng hộ hợp tác, đóng vai trò là một lực lượng tham gia xây dựng tích cực các vấn đề của Trung Quốc-châu Âu và quốc tế. Dù là các cuộc đàm phán về khí hậu hay quản trị trí tuệ nhân tạo trong khuôn khổ đa phương, Trung Quốc và EU vẫn luôn có những lợi ích chung. Trong một thế giới đang thay đổi sâu sắc, việc tăng cường hợp tác sâu rộng hơn nữa giữa Trung Quốc và châu Âu sẽ mang lại lợi ích trong việc xây dựng một trật tự thế giới công bằng và hợp lý hơn, cùng nhau vẽ nên câu chuyện mới cho một thế giới đa cực.

Nguồn: Global Times

Từ khóa: Hoa Kỳ, Trung Quốc, Châu Âu, kinh tế thế giới, hợp tác đa phương