Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trước những bất ổn ngày càng gia tăng trong bối cảnh kinh tế và thương mại toàn cầu, tính cấp thiết của việc Trung Quốc và ASEAN tăng cường hợp tác và tận dụng tiềm năng thị trường của họ chưa bao giờ lớn đến thế.

Thứ hai ngày 24-2-2025, Anwar Ibrahim Thủ tướng Malaysia đã có bài phát biểu cho biết mối quan hệ của ASEAN với Trung Quốc cần phát triển vượt ra ngoài thương mại và đầu tư truyền thống và tập trung vào việc chuẩn bị cho khu vực này đối phó với thách thức trong tương lai, đồng thời cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) và mức thuế nhập khẩu mới của Mỹ đe dọa gây đảo lộn nền kinh tế toàn cầu, tờ South China Morning Post đã đưa tin.

Cảnh báo của Anwar nhấn mạnh nhận thức của ASEAN về bối cảnh thay đổi toàn cầu.

Là nút quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, Đông Nam Á đối mặt với nguy cơ đáng kể từ chính sách bảo hộ của Washington.

Hơn nữa, theo các báo cáo của phương tiện truyền thông, chiến lược kiềm chế Trung Quốc của Hoa Kỳ đã dẫn đến việc giám sát chặt chẽ hơn Đông Nam Á như một địa điểm cho cái gọi là những cách vòng vo để các nhà sản xuất Trung Quốctránh thuế nhập khẩu Mỹ.

Ngoài ra, sự gia tăng nhanh chóng của AI đặt ra thách thức lẫn cơ hội. Trong khi AI có thể thay thế hàng triệu việc làm đến năm 2030, theo McKinsey, cũng có tiềm năng để thúc đẩy chuyển đổi kỹ thuật số. Công ty tư vấn Boston Consulting Group Mỹ dự báo giá trị của ngành công nghiệp kỹ thuật số ASEAN sẽ tăng 1 nghìn tỷ đô la vào năm 2030.

Trong bối cảnh này, việc mở rộng và tăng cường thị trường siêu quy mô Trung Quốc – ASEAN không chỉ là lựa chọn chiến lược mà còn cần thiết cho sự ổn định và tăng trưởng trong khu vực. Với tổng dân số trên 2 tỷ và số lượng người tiêu dùng tăng nhanh chóng, Trung Quốc và ASEAN sở hữu nguồn tài nguyên thị trường có một không hai. Bằng cách tăng cường hợp tác mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, hai bên có thể biến những lợi ích này thành quan hệ hợp tác kinh tế bền vững có khả năng chống lại cú sốc toàn cầu.

Báo cáo HSBC cho biết chi tiêu tiêu dùng tính trên bình quân đầu người của Trung Quốc đạt 28.227 nhân dân tệ vào năm 2024, tăng 5,3% cùng kỳ so với năm 2024 trên giá trị danh nghĩa. Đến năm 2030, khi 70% dân số của ASEAN dự kiến đạt được mức thu nhập trung lưu, thị trường tiêu dùng có thể đạt 4 nghìn tỷ đô la.

Đầu tiên, thu nhập của người tiêu dùng Trung Quốc tăng và mô hình tiêu dùng phát triển, nhu cầu đối với chất lượng hàng hóa và dịch vụ cao cấp từ các nước ASEAN đang tăng mạnh. Điển hình như, dầu cọ của Malaysia, trái cây nhiệt đới của Thái Lan và hàng dệt may của Indonesia đã tìm được chỗ đứng trong thị trường Trung Quốc. Bằng cách tiếp tục giảm các rào cản thương mại và tăng cường tiếp cận thị trường, Trung Quốc có thể cung cấp cho nhà xuất khẩu ASEAN các cơ hội thậm chí còn lớn hơn để khai thác thị trường nội địa đang phát triển.

Thứ hai, Trung Quốc có thể chủ động hợp tác với các quốc gia ASEAN trong các lĩnh vực như đầu tư thương mại, kết nối, tài chính và đời sống mọi người nhằm giúp mở khóa tiềm năng kinh tế đầy đủ và mở rộng thị trường khu vực. Ví dụ, trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng, doanh nghiệp Trung Quốc có thể tham gia vào các dự án giao thông, năng lượng và cơ sở hạ tầng khác tại các quốc gia ASEAN, cải thiện môi trường đầu tư địa phương và đặt nền tảng cho phát triển công nghiệp.

Trong lĩnh vực sản xuất, chuyên môn công nghệ và vốn của Trung Quốc có thể bổ sung lợi thế lao động của ASEAN. Ví dụ, đầu tư Trung Quốc vào ngành điện tử của Việt Nam và ngành xe hơi của Thái Lan không chỉ tạo ra việc làm mà còn tạo điều kiện thuận lợi chuyển giao công nghệ, giúp các ngành công nghiệp địa phương vươn lên chuỗi giá trị.

Nền kinh tế kỹ thuật số là lĩnh vực gặt hái nhiều thành công cho sự hợp tác. Chuyên môn của Trung Quốc trong AI, thương mại điện tử và công nghệ tài chính có thể giúp các quốc gia ASEAN đẩy nhanh quá trình chuyển đổi kỹ thuật số. Các dự án đầu tư như trung tâm dữ liệu Tencent ở Indonesia và đầu tư ByteDance ở một trung tâm AI tại Malaysia đang đặt nền tảng cho một hệ sinh thái kỹ thuật số thịnh vượng.

Tất nhiên, để thực hiện đầy đủ tiềm năng của thị trường siêu quy mô Trung Quốc – ASEAN, Trung Quốc và ASEAN cả hai cần phải tận dụng tối đa hóa cơ chế hợp tác hiện hữu. Ví dụ, cuộc đàm phán khu vực thương mại tự do Trung Quốc – ASEAN phiên bản 3.0 đã đạt được kết quả đáng kể, cung cấp đảm bảo về mặt thể chế cho hai bên cùng xây dựng thị trường siêu quy mô.

Trong khi đó, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực là công cụ quan trọng khác đối với tăng cường hợp tác khu vực giữa Trung Quốc và ASEAN cho phép cả hai bên tăng cường hội nhập trong các lĩnh vực như công nghiệp và chuỗi cung ứng. Sự cởi mở song phương giúp giảm chi phí hoạt động cho doanh nghiệp trong khi mở rộng cơ hội thị trường trong khu vực.

Ngoài ra, làm tăng cường giao lưu và hợp tác trong các lĩnh vực tiền tệ và tài chính là điều quan trọng cho cả hai bên. Đầu tư và thương mại xuyên biên giới, cả hai bên có thể cải tiến hợp tác trao đổi tiền tệ nhằm giảm các rủi ro biến động tỷ giá hối đoái và thúc đẩy phát triển ổn định thương mại và đầu tư.

Nguồn: Global Times

Từ khóa: Trung Quốc, ASEAN, hợp tác