Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Giữa cơn hỗn loạn khắp Bắc Bán cầu trong những ngày gần đây, từ những phát ngôn bùng nổ của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho đến sự xuất hiện đột ngột của các tàu chiến Trung Quốc trên Biển Tasman, bạn có thể dễ dàng bỏ qua một bước ngoặt mang tính bước ngoặt trong tầm nhìn của Bắc Kinh về tương lai.

Vào tuần trước, tại Đại lễ đường Nhân dân, Chủ tịch Tập Cận Bình bước qua sàn nhà với một sự tự tin mới mẻ khi chào đón hàng loạt lãnh đạo doanh nghiệp.

Đây là một sự thay đổi rõ rệt so với bốn năm trước, khi nhiều người trong số đó từng run sợ trước viễn cảnh tương lai, thậm chí lo lắng cho sự an toàn cá nhân của mình.

Đối với một số người, cảnh tượng này gợi nhớ đến lễ nhậm chức gần đây của Trump, nơi một nhóm tỷ phú công nghệ chiếm vị trí trung tâm.

"Hiện tại là thời điểm hoàn hảo để các doanh nghiệp tư nhân và doanh nhân phát triển mạnh," ông Tập nói trước đám đông đang tụ họp.

Tất cả họ, theo lời ông, đều có "tiềm năng to lớn và triển vọng đầy hứa hẹn".

Những năm qua không hề dễ dàng với Trung Quốc.

Bị giáng đòn bởi đại dịch COVID-19 và những chính sách quản lý cứng rắn của Bắc Kinh với các đợt phong tỏa nghiêm ngặt, nền kinh tế nước này đã lao đao dưới sức nặng của một cuộc khủng hoảng bất động sản tự gây ra. Điều này đã làm bốc hơi khối tài sản đầu tư của các hộ gia đình, kìm hãm tăng trưởng và khiến tỷ lệ thất nghiệp gia tăng mạnh, đặc biệt là trong giới trẻ.

Trong khi phương Tây chật vật kiềm chế đợt lạm phát lớn nhất trong nửa thế kỷ, Trung Quốc lại phải vật lộn để tránh một vòng xoáy giảm phát đe dọa làm tê liệt nền kinh tế.

Điều đó phản ánh rõ trên thị trường chứng khoán của nước này, khi giá cổ phiếu lao dốc không phanh trong một mùa đông ngày càng lạnh giá.

Tuy nhiên, vào tháng 9 năm ngoái, đúng vào thời điểm chiến dịch tranh cử của Donald Trump nhằm trở lại Nhà Trắng bắt đầu lấy đà, vận mệnh của Trung Quốc dường như đã xoay chuyển, ít nhất là trên các thị trường tài chính.

Đứng trước viễn cảnh phải đối mặt với một đối thủ cũ ở Nhà Trắng, Bắc Kinh đã đưa ra một kế hoạch kích thích nhằm thu hút các nhà đầu tư mới, và sau nhiều năm thất bại, cuối cùng cũng gặt hái được một số thành công.

Và rồi, chỉ một tháng trước, cuộc chạy đua của Trung Quốc vào tương lai Trí tuệ Nhân tạo (AI) bỗng chốc trở thành mối đe dọa đối với các tập đoàn công nghệ khổng lồ của Phố Wall.

Ai đang có mặt?

Jack Ma có thể là gương mặt biểu tượng cho sự thay đổi chính sách của Bắc Kinh.

Nhưng những nhân vật khác trong cuộc hòa giải này cũng quan trọng không kém.

Bên cạnh nhà sáng lập Huawei Nhậm Chính Phi và CEO Tencent Mã Hóa Đằng, còn có một thế hệ mới đầy triển vọng trong giới kinh doanh toàn cầu của Trung Quốc. Giám đốc điều hành công ty xe hơi BYD, Vương Truyền Phúc, và lãnh đạo DeepSeek – một ngôi sao trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, Lương Văn Phong, cũng có mặt.

Việc tái chấp nhận các lãnh đạo doanh nghiệp thuộc nhiều ngành công nghiệp đa dạng như vậy tạo ra sự đối lập hoàn toàn với chiến dịch thanh trừng doanh nghiệp bắt đầu từ các ông trùm bất động sản cách đây năm năm, sau đó nhanh chóng lan sang lĩnh vực công nghệ, giao đồ ăn và thậm chí cả dịch vụ giáo dục.

Vào thời điểm đó, có nhiều suy đoán rằng Chủ tịch Tập xem tầng lớp tỷ phú mới nổi là một mối đe dọa đối với quyền lực của Bắc Kinh và trật tự xã hội.

Chính xác điều gì đã thúc đẩy sự tái thống nhất đột ngột này vẫn còn là một câu hỏi mở. Nhưng khó có thể bỏ qua mối đe dọa từ chính quyền Trump đối với nền kinh tế Trung Quốc vốn đã lao đao, thông qua các biện pháp trừng phạt thương mại rộng rãi, bao gồm cả thuế quan, cũng như tình trạng hỗn loạn trong địa chính trị toàn cầu.

Có lẽ, Bắc Kinh cũng nhận ra một thực tế rõ ràng rằng các doanh nghiệp nhà nước khổng lồ nhưng trì trệ và mắc nợ chồng chất của Trung Quốc đang hoạt động cực kỳ kém hiệu quả. Do đó, trọng tâm cần phải quay trở lại một hệ thống doanh nghiệp tự do hơn để thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm.

Chiến trường Thái Bình Dương mới

Nhà Trắng không tiếc lời chỉ trích. Ngay cả những đồng minh trung thành nhất như Canada và châu Âu cũng bị công kích, trong khi Ukraine – quốc gia đang trong cuộc chiến với Nga – bị Washington thẳng thừng gạt sang một bên, tất cả chỉ trong hơn một tháng.

Những diễn biến này chắc chắn đã được Bắc Kinh theo dõi sát sao.

Ít nhất, Washington đã phát đi tín hiệu về một sự thay đổi mạnh mẽ trong mối quan hệ với các đối tác và đồng minh lâu năm, điều này sẽ tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức trong các thỏa thuận ngoại giao, thương mại và quốc phòng trong tương lai xa.

Giống như hầu hết các quốc gia khác trong khu vực, nền kinh tế của chúng ta phụ thuộc rất lớn vào thương mại với Trung Quốc, cả về nguồn thu từ xuất khẩu lẫn nhập khẩu. Nhưng về mặt ngoại giao và quốc phòng, chúng ta lại gắn chặt với Mỹ và liên minh phương Tây.

Trí tuệ nhân tạo và những vấn đề liên quan

Liệu Donald Trump đang tìm cách đưa Trung Quốc vào bàn đàm phán hay đẩy Bắc Kinh ra rìa?

Có lẽ ngay cả ông cũng chưa chắc chắn.

Những gì chúng ta biết là vào thứ Sáu (21/2), ông đã ban hành một loạt Sắc lệnh Hành pháp mới nhằm chặn dòng vốn đầu tư của Trung Quốc vào các lĩnh vực công nghệ, nguồn cung thực phẩm, đất nông nghiệp, khoáng sản, tài nguyên thiên nhiên, cảng biển và vận tải hàng hải của Mỹ.

Nhà Trắng cũng sẽ tìm cách ngăn chặn dòng tiền chảy vào lĩnh vực công nghiệp và quân sự của Trung Quốc. Như chiến lược gia toàn cầu Michael Every của Rabo Bank nhận xét: "Với chính sách hợp nhất quân-dân của Trung Quốc, lệnh cấm này sẽ ảnh hưởng đến rất nhiều lĩnh vực – và điều này diễn ra ngay khi Phố Wall bắt đầu trở nên lạc quan về cổ phiếu công nghệ Trung Quốc."

Phố Wall không có biên giới khi nói đến lợi nhuận. Và kể từ tháng 9 năm ngoái, khi thị trường Trung Quốc ổn định trở lại, dòng vốn đã đổ vào ào ạt.

Xu hướng này càng tăng tốc sau khi DeepSeek – công ty AI của Trung Quốc – ra mắt một sản phẩm có khả năng cạnh tranh cao với ChatGPT nhưng với chi phí thấp hơn nhiều, đe dọa vị thế thống trị của công nghệ Mỹ trên toàn cầu.

Thành tựu này đạt được bất chấp – hoặc có thể là nhờ – lệnh cấm của Mỹ đối với chip Nvidia, yếu tố then chốt thúc đẩy cơn sốt đầu tư 450 tỷ USD mỗi năm vào AI của Thung lũng Silicon.

Hiện tại, Chỉ số Hang Seng đang ở mức cao nhất trong ba năm khi dòng vốn phương Tây chuyển từ các cổ phiếu công nghệ Mỹ bị định giá quá cao sang các công ty Trung Quốc có mức định giá khiêm tốn hơn.

Tuy nhiên, xu hướng này có thể sẽ sớm chấm dứt. Hoặc cũng có thể, mọi thứ lại thay đổi vào tuần sau.

Nguồn: abc

Từ khóa: Trung Quốc, Mỹ, thương mại