Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Bối cảnh thương mại toàn cầu phát triển liên tục và hướng tới nền kinh tế tuần hoàn hơn, đồng thời các chính sách và khái niệm đổi mới thúc đẩy các chuyên gia xây dựng các giải pháp phục hồi và quản lý chi phí. Tính bền vững và công nghệ đã định nghĩa lại cách thức hoạt động và cạnh tranh của doanh nghiệp. Với sự quan tâm ngày càng lớn vào các hoạt động thân thiện với môi trường và bền vững, các doanh nghiệp dần ưu tiên các nhà cung cấp hàng hóa bền vững và đảm bảo tuân thủ các quy định.

COP29, Hội nghị Liên hợp quốc về Biến đổi Khí hậu được tổ chức tại Baku, Azerbaijan, vào tháng 11/2024, đánh dấu cột mốc then chốt đối với chuỗi cung ứng toàn cầu khi các quốc gia cam kết hành động mạnh mẽ về khí hậu. Hội nghị thượng đỉnh đã giải quyết các thách thức chính về khí hậu với trọng tâm đặc biệt là các cơ chế tài chính và chiến lược phi carbon hóa. Một kết quả đáng chú ý là mục tiêu định lượng chung về tài chính khí hậu, cho phép các nhà bán lẻ thể hiện các khoản đầu tư vào quá trình phi cacbon hóa chuỗi cung ứng tại các nước đang phát triển. Bằng cách hỗ trợ các nỗ lực phát triển bền vững của nhà cung cấp và nhà bán lẻ có thể giúp chứng minh được khả năng lãnh đạo, nâng cao hiệu quả hoạt động và củng cố danh tiếng.

Hoa Kỳ và Canada

Hệ quả của hàng loạt cuộc đình công và sự phản đối trên khắp đường sắt, đường biển, cảng biển và hàng không, tình trạng gián đoạn và chậm trễ nghiêm trọng đã tác động đến việc giao hàng và tạo ra thách thức cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

Từ tháng 9/2024, các biện pháp an ninh hàng không trên khắp Bắc Mỹ đã được tăng cường để giải quyết các mối đe dọa toàn cầu đang leo thang, biện pháp tập trung vào sự an toàn của hàng hóa trong quá trình vận chuyển và mạng lưới giao thông. Các biện pháp này phản ánh sự cảnh giác gia tăng do các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng, đảm bảo tuân thủ các quy định và tiêu chuẩn quốc tế. Bản cập nhật này có thể ảnh hưởng đến thời gian vận chuyển và quy trình hoạt động. Các doanh nghiệp được khuyến cáo nên chuẩn bị cho khả năng chậm trễ tiềm ẩn và thích ứng với các quy trình sàng lọc chặt chẽ hơn.

Khi ngành công nghiệp áp dụng số hóa và công nghệ hơn như AI trong chuỗi cung ứng, sự phản đối của người lao động và công đoàn lao động đã dẫn đến nhiều cuộc đình công. Trong khi Hiệp hội Bốc dỡ hàng hóa quốc tế (ILA) và các cảng Canada đã kéo dài các cuộc đàm phán, vẫn có các cuộc phản đối công khai nếu không tìm được giải pháp.

Sau cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, chính quyền mới đã công bố kế hoạch áp dụng mức thuế quan mới sau khi tổng thống Donald Trump nhậm chức vào tháng 1/2025, nhắm vào Mexico, Canada và Trung Quốc. Các quốc gia khác có thể được thêm vào trong các giai đoạn tiếp theo.

Đối với Mexico và Canada, mức thuế 25% đối với tất cả hàng nhập khẩu sẽ có hiệu lực. Trong khi đó, mối quan hệ chuỗi cung ứng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc dự kiến ​​sẽ phải đối mặt với căng thẳng mới, tương tự như những căng thẳng đã trải qua trong đại dịch COVID-19 khi mức thuế bổ sung 10% sẽ được áp dụng cho Trung Quốc ngoài mức thuế hiện hành đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu. Vương quốc Anh và Châu Âu cũng có thể phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ, với mức thuế có khả năng được áp dụng sau đợt triển khai chính sách trên và dự kiến sẽ tác động đến thương mại cũng như chuỗi cung ứng toàn cầu.

Những ảnh hưởng tiếp theo khả năng là các hiệp định thương mại có thể được đàm phán lại, gây gián đoạn các tuyến thương mại và quan hệ đối tác đã được thiết lập, tạo ra sự bất ổn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngoài ra, việc gia tăng hạn chế xuất khẩu đối với công nghệ và hàng hóa quan trọng có thể ảnh hưởng đến những nước phụ thuộc vào thương mại xuyên biên giới, đặc biệt là với các quốc gia như Trung Quốc.

Châu Á

Ở Châu Á, hoạt động logistic đa phương thức, kết hợp nhiều phương thức vận chuyển khác nhau, đang phát triển khi các đường bay đến và đi từ Trung Quốc được nối lại sau đại dịch, giúp giảm bớt tình trạng tắc nghẽn trước đây và cải thiện luồng thương mại thông suốt trên khắp Châu Á - Thái Bình Dương.

Động lực chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục thay đổi khi các công ty tìm cách đa dạng hóa sản xuất ngoài Trung Quốc. Xu hướng này - được thúc đẩy bởi căng thẳng địa chính trị, tranh chấp thương mại và nhu cầu tăng cường khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng - sẽ tiếp tục định hình lại bối cảnh, đặc biệt là ở Đông Nam Á.

Đông Nam Á đang nổi lên như một trung tâm cung ứng quan trọng, cung cấp các lựa chọn thay thế cho Trung Quốc về sản xuất và logistic. Các quốc gia như Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Malaysia đều là những thị trường mới nổi và được hưởng lợi từ đầu tư nước ngoài, thúc đẩy tăng trưởng cơ sở hạ tầng sản xuất và logistic của họ.

Tuy nhiên, khu vực này vẫn phải đối mặt với những thách thức, bao gồm các cuộc đình công lao động và những hạn chế về cơ sở hạ tầng, có thể ảnh hưởng đến hiệu quả chung của chuỗi cung ứng. Trong khi đó, các quốc gia như Ấn Độ đang thực hiện các bước chủ động để giải quyết những thách thức này bằng cách đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng để hỗ trợ xuất khẩu ngày càng tăng sang Hoa Kỳ và Châu Âu.

Với sự đầu tư và phát triển liên tục, các thị trường này đang ở vị thế tốt để củng cố vai trò của mình như là một trung tâm cung ứng toàn cầu. Sự phát triển của chuỗi cung ứng trong khu vực APAC sẽ tiếp tục, trong đó các quốc gia Đông Nam Á sẵn sàng đóng vai trò ngày càng quan trọng trong mạng lưới sản xuất và logistic toàn cầu.

Vương quốc Anh và Châu Âu

Lũ lụt nghiêm trọng ở Valencia và miền Nam Tây Ban Nha đã làm gián đoạn đáng kể hoạt động logistic và vận chuyển trong khu vực. Mưa lớn gây thiệt hại trên diện rộng cho cơ sở hạ tầng, bao gồm đường sá và kho bãi, làm chậm trễ việc vận chuyển. Thời tiết bất lợi đã gây ra những ảnh hưởng lan rộng trong chuỗi cung ứng của EU, đặc biệt là ảnh hưởng đến hàng hóa thông qua các trung tâm vận tải chính ở Tây Ban Nha. Khi hoạt động trở lại, các cảng, hàng hóa và vận tải vẫn đang khắc phục các vấn đề về hàng tồn kho cho mùa lễ hội sắp tới và khả năng ảnh hưởng đến hoạt động thương mại trên khắp châu Âu.

Việc châu Âu đa dạng hóa các chiến lược tìm nguồn cung ứng và tăng cường số hóa logistic, khả năng phục hồi đã được cải thiện trong chuỗi cung ứng của họ. Với mối quan tâm lớn vào logistic bền vững, cụ thể là tuân thủ ESG và khử carbon, tạo ra áp lực phải đảm bảo các hoạt động được tiến hành theo đúng cách. Theo quy định của EU về việc giảm khí thải carbon, các công ty cần chuẩn bị các giải pháp tuân thủ xanh mới- ảnh hưởng đến cả vận tải đường biển và đường hàng không. Ngoài ra, công nghệ cũng đang đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý các vấn đề logistic xuất nhập khẩu phức tạp của Vương quốc Anh.

Tập trung mạnh mẽ vào việc tuân thủ ESG và khử cacbon, dựa theo các quy định về carbon của EU, đang hướng doanh nghiệp đến các hoạt động bền vững hơn. Các biện pháp tuân thủ xanh mới cho vận tải đường biển và hàng không đang được triển khai, trong khi công nghệ hiện đại hóa hoạt động logistic xuất nhập khẩu phức tạp của Vương quốc Anh.

Trước đó vào ngày 30/9/2024, Thỏa thuận Khuôn khổ Windsor đã bị hoãn đến ngày 31/3/2025, theo xác nhận của Chính phủ Vương quốc Anh. Thỏa thuận Brexit đã tạo ra các hoạt động hải quan mới giữa Vương quốc Anh, Châu Âu và Bắc Ireland để đảm bảo thực hiện suôn sẻ hơn các quy tắc thương mại về hàng hóa. Những thay đổi chính bao gồm quyền tiếp cập hai làn khi kiểm tra hải quan, được thiết kế để hiện đại hóa quy trình.

Trung Đông

Căng thẳng địa chính trị ở Biển Đỏ đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển, khiến các tàu phải đổi hướng qua Mũi Hảo Vọng, không qua Kênh đào Suez. Đường vòng này làm tăng đáng kể thời gian và khoảng cách cho các chuyến đi, kéo dài thời gian vận chuyển khoảng 30-50% và thời gian chờ giữa Châu Âu và Châu Á. Nhìn chung, chi phí vận chuyển cao hơn và sự chậm trễ kéo dài hơn đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt là ảnh hưởng đến những nước đề cao tiêu chí giao hàng đúng ngày (JIT).

Chi phí vận chuyển hàng hóa vẫn biến động, đặc biệt là vận chuyển hàng không đối với hàng hóa phải nhanh về mặt thời gian, đẩy giá tiêu dùng lên cao. Để giảm thiểu việc chậm trễ, nhiều doanh nghiệp đang sử dụng vận tải đa phương thức, bao gồm kết nối đường bộ-đường hàng không trên khắp Trung Đông và kết hợp giữa vận tải đường biển-đường hàng không.

Chuỗi cung ứng toàn cầu đang áp dụng các biện pháp bền vững hơn để đáp ứng các tiêu chuẩn khí hậu nghiêm ngặt hơn. An ninh đã được thắt chặt, do vậy cần các yêu cầu dữ liệu chi tiết để vận chuyển hàng hóa vì ngày càng nhiều hàng hóa mô tả chung không còn được chấp nhận nữa.

Nguồn: ACW

Từ khóa: thương mại toàn cầu, kinh tế khu vực, logistic