Thách thức mới: Quy định chống phá rừng của EU

Screenshot 2024 12 27 074024

Tầm nhìn của EU về bảo vệ đa dạng sinh học và đạt được sự trung hòa khí hậu

Liên minh Châu Âu (EU) cam kết bảo vệ đa dạng sinh học cùng với mục tiêu đạt được mức trung hòa khí hậu vào năm 2050. Nhận ra mối liên kết giữa mất đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu, EU đã thiết lập các chính sách đầy tham vọng nhằm bảo tồn các hệ sinh thái trong khi giảm phát thải carbon. Một trụ cột chính của chiến lược này là Quy định về chống phá rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR), nhằm ngăn chặn nạn phá rừng trong sản xuất và buôn bán một số mặt hàng có rủi ro cao. Bằng cách giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của nạn phá rừng, EUDR hỗ trợ các mục tiêu đa dạng sinh học rộng hơn của EU, đảm bảo các doanh nghiệp thực hiện các hoạt động bền vững bảo vệ rừng và các môi trường sống khác.

EUDR là gì?

EUDR là một quy định về môi trường trong đó cấm một số mặt hàng liên quan đến nạn phá rừng giao thương trên thị trường EU. EUDR tập trung vào các mặt hàng và sản phẩm có rủi ro cao sau đây:

Dầu cọ
Đậu nành
Cà phê
Ca cao
Gỗ
Gia súc
Cao su

Theo EUDR, các mặt hàng và sản phẩm đó phải đáp ứng ba yêu cầu tích lũy để tuân thủ và được phép lưu hành trên thị trường EU. Chúng phải:

Không có hoặc chỉ có rủi ro không đáng kể khi nói đến nạn phá rừng
Được sản xuất theo luật pháp địa phương
Phải kèm theo tuyên bố thẩm định (DDS).

Những gì các công ty phải làm

Trên thực tế, EUDR yêu cầu các công ty nhập khẩu từ Trung Quốc, ví dụ, phải tiến hành thẩm định về chuỗi cung ứng của họ, thực hiện các biện pháp truy xuất nguồn gốc và đảm bảo nguồn nguyên liệu thô hợp pháp và bền vững. Các công ty sẽ cần đáp ứng các tiêu chí tuân thủ nghiêm ngặt và cung cấp dữ liệu đáng tin cậy để chứng minh rằng sản phẩm của họ không phá rừng.

Các nhà điều hành và thương nhân – tức là mọi cá nhân hoặc pháp nhân trong quá trình hoạt động thương mại giữa EU và Trung Quốc, đưa các sản phẩm có liên quan ra thị trường, xuất khẩu hoặc cung cấp chúng – phải tuân thủ các nghĩa vụ thẩm định cần thiết được nêu trong EUDR.

DDS bao gồm:

Thu thập thông tin, dữ liệu và tài liệu liên quan đến sản phẩm
Các biện pháp đánh giá rủi ro
Các biện pháp giảm thiểu rủi ro

DDS phải bao gồm các thông tin liên quan đến sản phẩm sau:

Mô tả về sản phẩm, bao gồm tên thương mại và loại hàng hóa
Số lượng sản phẩm có liên quan tính bằng kilôgam và các đơn vị bổ sung
Nước sản xuất và các bộ phận của nước đó
Vị trí địa lý của tất cả các lô đất nơi nguyên liệu sản xuất ra sản phẩm có liên quan hoặc được sử dụng để sản xuất ra sản phẩm
Ngày hoặc phạm vi thời gian sản xuất
Tên, địa chỉ bưu chính và địa chỉ email của doanh nghiệp hoặc cá nhân mà sản phẩm được mua hoặc bán
Thông tin có tính kết luận và có thể xác minh được rằng các sản phẩm có liên quan không được tạo từ việc phá rừng và được sản xuất theo đúng luật pháp có liên quan của quốc gia sản xuất

Đánh giá rủi ro

Thông tin thu thập được phải được sử dụng để đánh giá rủi ro của các sản phẩm không tuân thủ khi đi vào chuỗi cung ứng. Các chương trình chứng nhận có thể được sử dụng để hỗ trợ đánh giá rủi ro. Tuy nhiên, các công ty vẫn phải thực hiện thẩm định và vẫn phải chịu trách nhiệm về bất kỳ vi phạm nào. Do đó, ngay từ đầu, các công ty sẽ được yêu cầu tuân thủ đánh giá rủi ro và có thể thực hiện các biện pháp giảm thiểu rủi ro.

Ở giai đoạn sau, các quốc gia (hoặc khu vực) sẽ nhận được phân loại rủi ro. Vào thời điểm đó, các nhà khai thác lấy hàng hóa hoàn toàn từ các khu vực được đánh giá là rủi ro thấp sẽ phải tuân theo các nghĩa vụ thẩm định đơn giản. Do vậy, các biện pháp đánh giá rủi ro và giảm thiểu có thể không còn cần thiết nữa.

Giảm thiểu rủi ro

Khi đánh giá rủi ro cho thấy rủi ro không tuân thủ lớn hơn mức không đáng kể, cần phải thực hiện các biện pháp giảm thiểu cần thiết khác.

Hình phạt và hậu quả của việc không tuân thủ

Việc không tuân thủ EUDR sẽ dẫn đến các hình phạt, bao gồm tiền phạt và hạn chế tiếp cận thị trường. Chúng có thể bao gồm:

Hình phạt tài chính lên tới 4% tổng doanh thu hàng năm trên toàn EU
Tịch thu các sản phẩm có liên quan và/hoặc doanh thu kiếm được từ các sản phẩm đó
Cấm tạm thời việc đưa các hàng hóa, sản phẩm có liên quan ra thị trường hoặc xuất khẩu chúng

Các hành vi vi phạm sẽ được công bố trên trang web của Ủy ban, bao gồm tên của bên liên quan, ngày phán quyết cuối cùng, tóm tắt các hoạt động vi phạm, kết luận và số tiền phạt.

Lộ trình

EUDR ban đầu được lên kế hoạch có hiệu lực vào tháng 12/2024 (và tháng 6/2025 đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ). Tuy nhiên, để thuận theo ý kiến của các nước trên toàn cầu, Ủy ban đã đề xuất gia hạn thêm 12 tháng, được Nghị viện châu Âu và Hội đồng ủng hộ - điều này nghĩa là thời hạn áp dụng dành cho các công ty lớn hơn là đến tháng 12/2025 và các doanh nghiệp vừa và nhỏ là đến tháng 6/2026 phải tuân thủ đầy đủ quy định mới.

Quan điểm của Trung Quốc về EUDR

Trung Quốc đã bày tỏ mối quan ngại đáng kể về EUDR, bác bỏ các khía cạnh chính của quy định mà nước này xem là rào cản thương mại. Quy định này đặt gánh nặng tuân thủ lên các nhà xuất khẩu, yêu cầu thông tin chi tiết về nguồn gốc hàng hóa, mà nhiều công ty Trung Quốc thấy khó đáp ứng do tính phức tạp của chuỗi cung ứng của họ. Sự phản đối của Trung Quốc đối với EUDR đã dẫn đến quan hệ căng thẳng với EU, làm dấy lên mối lo ngại về một cuộc khủng hoảng nguồn cung tiềm ẩn, đặc biệt là đối với các mặt hàng như gỗ, cao su và đậu nành.

Điều này có ảnh hưởng gì đối với các công ty có trụ sở tại Trung Quốc?

Mặc dù quy định này không áp đặt nghĩa vụ trực tiếp đối với các công ty ngoài EU (không có số EORI), nhưng họ vẫn phải chuẩn bị. Các nhà nhập khẩu EU sẽ yêu cầu thông tin chi tiết về nguồn gốc và tính bền vững của hàng hóa, điều này có nghĩa là các công ty Trung Quốc nên chuẩn bị sẵn sàng để có các hệ thống đáp ứng các yêu cầu thẩm định này.

Nguồn: PWC

Từ khóa: EUDR, EU, hệ sinh thái, sản phẩm xuất khẩu