Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

1. WTO nâng cao triển vọng thương mại

Vào tháng 4-2024, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã nâng dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu. Sau đó, tổ chức này điều chỉnh kỳ vọng tăng từ 2,6% lên 2,7% vào tháng 10-2024 do nhu cầu phục hồi bất chấp các thách thức địa chính trị đang diễn ra. Sự phục hồi thương mại được dự báo, đặc biệt là trong các lĩnh vực như công nghệ và năng lượng.

Một báo cáo vào tháng 12-2024 của Liên Hợp Quốc cho thấy thương mại toàn cầu vào năm 2024 đạt mức kỷ lục 33 nghìn tỷ đô la, tăng 1 nghìn tỷ đô la so với năm 2023, nhờ mức tăng trưởng 3,3%. Thương mại dịch vụ tăng 7%, thúc đẩy một nửa mức tăng trưởng, trong khi thương mại hàng hóa tăng 2%, vẫn thấp hơn mức năm 2022.

Căng thẳng địa chính trị vẫn là rủi ro hàng đầu đối với hoạt động thương mại vào năm 2025, cùng với chiến tranh thương mại và những thay đổi tiềm tàng trong chính sách thương mại của Mỹ.

2. Quan hệ thương mại Mỹ-Trung Quốc

Vào tháng 5-2024, Mỹ tăng thuế đối với hàng hóa xuất khẩu Trung Quốc, trong đó có pin xe điện và tấm pin mặt trời, để giải quyết hành vi thương mại không công bằng và sản xuất dư thừa.

Những thay đổi này phản ánh các nỗ lực đang diễn ra nhằm bảo vệ ngành công nghiệp Mỹ. Với sự trở lại của Tổng thống đắc cử Donald Trump, mức thuế này có thể tăng thêm, tiếp tục ảnh hưởng đến quan hệ Mỹ-Trung Quốc và thương mại toàn cầu.

3. Áp lực địa chính trị khác

Áp lực địa chính trị vào năm 2024 đã định hình lại đáng kể động lực thương mại toàn cầu. Các yếu tố chính bao gồm tình trạng căng thẳng Mỹ-Trung Quốc tiếp diễn, cuộc chiến Nga-Ukraine và sự thay đổi của các liên minh. Dòng chảy thương mại ngày càng bị ảnh hưởng bởi sự liên kết địa chính trị của các quốc gia thay vì chỉ là các yếu tố kinh tế. Bài báo này xem xét chi phí của sự cạnh tranh liên khu và cách các nhà lãnh đạo có thể điều hướng tốt nhất cú sốc toàn cầu, trong đó có bốn cách để thành lập các khung khuôn khổ mạnh mẽ hơn:

• Đa dạng hóa chuỗi cung ứng: Trải rộng trên khắp các khu vực để đẩy mạnh khả năng phục hồi và hạn chế rủi ro.
• Xúc tiến độc lập năng lượng: Đầu tư vào năng lượng tái tạo và cơ sở hạ tầng hiệu quả nhằm ổn định và đổi mới.
• Tăng cường hợp tác toàn cầu: Mang lại sức sống mới WTO và Quỹ Tiền tế Quốc tế (IMF) để tăng trưởng bền vững và công bằng.
• Thúc đẩy quan hệ hợp tác công-tư: Điều chỉnh chính sách phù hợp với sự phát triển thông qua hợp tác

4. Bất chấp tình trạng căng thẳng, các thỏa thuận thương mại vẫn tiếp tục được ký kết

Bất chấp những căng thẳng về địa chính trị và kinh tế đang diễn ra trên toàn thế giới, các thỏa thuận thương mại vẫn đang được ký kết.

Điển hình như, vào tháng 12-2024, Liên minh Châu Âu và bốn quốc gia Mercosur - Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay – tuyên bố hiệp định thương mại tự do bị trì hoãn từ lâu đã đạt được. Thỏa thuận này nhằm gia tăng thương mại và đầu tư song phương, tạo ra các quy định thương mại ổn định hơn và có thể dự đoán được, đồng thời thúc đẩy tiến bộ trên nhiều lĩnh vực vấn đề khác nhau như phát triển bền vũng, quyền của người lao động và bảo vệ môi trường, cùng nhiều vấn đề khác.

Các thỏa thuận mới đáng kể khác bao gồm hiệp định thương mại tự do giữa Thái Lan và các quốc gia EFTA- Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ – cũng như Hiệp định về Biến đổi Khí hậu, Thương mại và Phát triển bền vững (ACCTS), đây là thỏa thuận thương mại ràng buộc về pháp lý đầu tiên giữa Costa Rica, Iceland, New Zealand và Thụy Sĩ, chủ yếu theo đuổi các mục tiêu chính sách môi trường.

Như đã lưu ý, chính sách thương mại không chỉ về hàng hóa và dịch vụ. Mà còn là các công cụ đối với các mục tiêu phi thương mại (NTO). Trong một bài báo gần đây, Hội đồng Tương lai Toàn cầu về Thương mại của Diễn đàn Kinh tế Thế giới thảo luận cách doanh nghiệp có thể điều hướng NTO trong khi đảm bảo thương mại cởi mở và hợp tác, nhấn mạnh vai trò của chính phủ trong việc duy trì cách tiếp cận cân bằng.

5. Sự phát triển công nghệ thương mại

TradeTech tập trung vào tăng cường trao đổi hàng hóa toàn cầu bằng cách tận dụng công nghệ để nâng cao hiệu suất. Tại diễn đàn TradeTech ở Abu Dhabi diễn ra vào tháng 2-2024, hơn 400 nhà lãnh đạo thương mại và công nghệ đã thảo luận cách cải thiện tính minh bạch, thúc đẩy sự hợp tác giữa các cơ quan và cho phép chia sẻ dữ liệu để quản lý rủi ro tốt hơn.

Nguồn: World Economic Forum

Từ khóa: thương mại, toàn cầu, triển vọng