Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Con người đã hướng tới toàn cầu hóa kể từ ngày đầu tiên học cách trồng trọt.

Giai đoạn 4 - Động cơ hơi nước

Cách mạng Công nghiệp thực sự đã mở đường cho toàn cầu hóa như chúng ta biết ngày nay. Động cơ hơi nước cho phép thực hiện công việc đòi hỏi thể chất một cách đáng tin cậy, chi phí thấp và với số lượng lớn. Điều này làm cho việc buôn bán trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn, đồng thời cho phép các nhà máy phát triển về quy mô và sản lượng. Đồng thời, tương tự như những gì đã xảy ra khi nông nghiệp mới ra đời, có sự gia tăng về số lượng và sự đa dạng của các loại hàng hóa sẵn có - cũng có nghĩa là nhu cầu về nguyên liệu thô cũng tăng lên.

Trong thời gian này, thương mại vẫn được coi là một trò chơi có tổng bằng không. Mục đích của thương mại là mua tài nguyên thô với giá rẻ, chế biến chúng và bán dưới dạng thành phẩm để kiếm lời. Các nền kinh tế vẫn bị ràng buộc bởi việc sử dụng bản vị vàng, điều đó có nghĩa là mọi quốc gia đều cố gắng hết sức để thu được càng nhiều vàng từ người khác càng tốt, để mở rộng nền kinh tế của chính họ.

Tính kinh tế của Cách mạng Công nghiệp là một điều tuyệt vời, và giai đoạn này có ảnh hưởng sâu sắc đến toàn cầu hóa. Có người lập luận rằng đây là thời đại ra đời của toàn cầu hóa. Các khu vực như Trung Quốc, châu Phi cận Sahara và quần đảo Thái Bình Dương, vốn trước đây khá biệt lập, ngày càng trở thành một phần của nền kinh tế thế giới trong giai đoạn này.

Nhưng rất nhiều yếu tố cuối cùng mà đã lên đến đỉnh điểm trong quá trình toàn cầu hóa đã hiện diện trong cuộc sống, vì vậy chúng tôi sẽ không quá đào sâu vào các yếu tố đó trong lần này. Điều mà cuộc Cách mạng Công nghiệp thực sự mang lại, cuối cùng, là một cách để giải phóng chúng ta khỏi sức mạnh cơ bắp. Động cơ đã làm kéo các nước thế giới gần lại với nhau. Việc đưa hàng hóa từ những vùng đất xa xôi về lại thị trường trong nước đã trở nên dễ dàng hơn nhiều.

Để toàn cầu hóa trong thời đại này trở thành toàn cầu hóa theo cách hiểu ngày nay của chúng ta, sẽ phải cần thêm một hoặc hai thành phần nữa. Những yếu tố đó xuất hiện vào khoảng giai đoạn những năm 1990.

Cuộc cách mạng thông tin

Điều thực sự đã mang lại đôi cánh cho toàn cầu hóa là cuộc cách mạng kỹ thuật số. Chắc chắn rằng, những con tàu ngày nay đã trở nên đáng tin cậy hơn nhờ vào định vị GPS và các công nghệ hiện đại khác giúp chúng ta vận chuyển mọi thứ. Nhưng trong thế kỷ trước, chỉ duy nhất máy tính là công nghệ có ảnh hưởng nhất đến toàn cầu hóa.

Giờ đây, việc chuyển tiền trở nên dễ dàng hơn nhiều – tiền tệ chỉ là những con số được thể hiện trên một tài khoản điện tử. Bạn có thể mua hoặc bán một số loại tiền tệ nhất định ngay lập tức. Bạn cũng có thể chuyển tiền ra nước ngoài ngay lập tức. Điều này làm cho giao dịch và đầu tư quốc tế trở nên dễ dàng hơn so với bất kỳ thời điểm nào khác trong lịch sử nhân loại.

Ngày nay, truyền dẫn dữ liệu cũng nhanh như chớp. Thứ nhất, điều này tạo thuận lợi cho thương mại. Bạn có thể truy cập website thương mại điện tử, tìm kiếm thứ mình muốn trong hàng triệu sản phẩm ở cách xa nửa vòng trái đất mà đặt mua chúng bất cứ lúc nào. Sự dễ dàng tuyệt đối khi tôi có thể tìm mua thứ gì đó và yêu cầu nó được giao cho tôi từ nửa bên kia Trái đất là một điều kỳ diệu vượt ngoài tưởng tượng.

Quay lại những năm 50 hầu hết các công việc không được thuê ngoài, bởi vì làm thế nào để một công ty có thể theo dõi các hoạt động đó? Không có internet, không có cáp điện thoại dưới nước liên kết các lục địa khác nhau (điều mà bây giờ mới có). Và việc đưa quản lý cấp trung của công ty đến Đông Nam Á là không khả thi, hay nói cách khác là không thể chấp nhận được.

Máy tính và internet đã giúp cho quá trình sản xuất một mặt hàng nào đó có thể được phân bổ đến một số địa điểm trên toàn cầu mà không gặp trục trặc về nguồn cung và không có sự chậm trễ đột ngột. Mỗi bước của quy trình có thể được giám sát bởi một người duy nhất, mọi vấn đề sẽ được giải quyết bằng một vài cú nhấp chuột và một email. Dù ở bất kỳ đâu, nhà sản xuất cũng có thể ngay lập tức biết giá nguyên liệu và hàng hóa trên khắp thế giới và chọn các cửa hàng và nguồn cung cấp tốt nhất cho hoạt động kinh doanh của họ.

Cuộc cách mạng kỹ thuật số có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với toàn cầu hóa bởi vì nó tiêu diệt kẻ thù chính của thương mại: sự không chắc chắn. Các thương buôn ngày xưa thực hiện cuộc hành trình với hy vọng họ sẽ kiếm được lợi nhuận - ngày nay, họ không cần phải hy vọng, mà chỉ cần biết là có lợi nhuận. Bạn không cần phải mất vài ngày để tìm ưu đãi tốt nhất cho một chiếc áo thun trong thành phố của mình, bạn có thể tìm thấy mức giá tốt nhất trên lục địa của mình ngay lập tức và món hàng đó sẽ được giao cho bạn trong vòng vài ngày.

Tại sao điều đó lại xảy ra

Chúng ta có xu hướng coi toàn cầu hóa như một lực lượng duy nhất đang định hình lại xã hội. Nhưng sự thật là toàn cầu hóa đã định hình xã hội của chúng ta từ rất lâu rồi. Về cơ bản, đó là một quá trình toàn cầu, là sản phẩm của hàng tỷ lựa chọn cá nhân. Ngày nay, chúng ta có khả năng mua một thứ gì đó được sản xuất trên khắp thế giới từ chính ngôi nhà của mính. Ngày nay, chúng ta có thể thuê ngoài một công việc từ Việt Nam để cắt giảm chi phí. Chúng ta có thể xem một bộ phim được thực hiện bởi một nền văn hóa hoàn toàn khác chỉ với một cú nhấp chuột.

“Toàn cầu hóa” tồn tại không phải vì chúng ta có những lựa chọn này - nó tồn tại bởi vì chúng ta, với tư cách là cá nhân, chọn chúng thay vì các lựa chọn khác. Và chúng ta chọn toàn cầu hóa vì quá trình này có ý nghĩa kinh tế.

Đáng buồn thay, tác hại đôi khi do toàn cầu hóa gây ra lại là một phần của quá trình này. Đơn giản là, khi thế giới trở thành một thị trường chung quy mô lớn, mọi người đột nhiên cạnh tranh với tất cả những người khác. Sự khan hiếm của công việc sản xuất, trớ trêu thay, chính là nguyên nhân tại sao chúng ta có hàng hóa rẻ hơn. Và giá cả thấp hơn, trớ trêu thay, lại là lý do khiến ngày càng nhiều người trong chúng ta phải vật lộn để kiếm sống.

Bất cứ ai ở đây từng sống trong khối cộng sản trước đây sẽ biết cú sốc kinh tế to lớn mà đất nước của họ phải trải qua sau quá trình chuyển đổi sang chủ nghĩa tư bản. Các nền kinh tế cộng sản là nền kinh tế chỉ huy từ trên xuống - một người nào đó đưa ra quyết định về việc sản xuất ở đâu, như thế nào và bao nhiêu thứ. Họ không nhận phản hồi từ người tiêu dùng giống như cách mà thị trường tự do làm. Một doanh nghiệp không có lợi nhuận, trong chủ nghĩa cộng sản, có thể đơn giản được trợ cấp bằng lợi nhuận từ một doanh nghiệp khác. Theo mô hình tư bản chủ nghĩa, các doanh nghiệp phải thích ứng với mong muốn của khách hàng hoặc phải rời khỏi thị trường. Không cần phải nói, hầu hết các doanh nghiệp thời cộng sản đã không thể cạnh tranh trong giai đoạn chuyển đổi, dẫn đến tình trạng mất việc làm hàng loạt và đe dọa an ninh kinh tế trong một thời gian. Cuối cùng, các nền kinh tế phục hồi và các doanh nghiệp mới được thành lập để có thể cạnh tranh trên những thị trường mới dũng cảm này.

Mối quan hệ của chúng ta với toàn cầu hóa đến từ một quá trình tương tự. Các hệ thống kinh tế trước đây đang gặp khó khăn sẽ bỡ ngỡ khi tiếp xúc với các thị trường rộng lớn hơn.

Ví dụ như cách đây 60 hoặc 70 năm, một nhà máy của Mỹ sẽ cạnh tranh (giành khách hàng) với các nhà máy khác của Mỹ trong cùng lĩnh vực. Một nhân viên Mỹ sẽ phải cạnh tranh (về việc làm và tiền lương) với các nhân viên Mỹ khác. Điều này đã tạo ra một sự cân bằng nhất định. Toàn cầu hóa đã phá vỡ sự cân bằng đó bởi vì hiện nay, nhà máy Mỹ đang phải cạnh tranh với tất cả các nhà máy khác sản xuất cùng một loại hàng hóa trên toàn thế giới. Một nhân viên ở Mỹ đang cạnh tranh với tất cả những người có kỹ năng và năng lực tương tự trên toàn thế giới. Những tác động xấu mà toàn cầu hóa có thể gây ra là một giai đoạn chuyển tiếp, cho đến khi một sự cân bằng mới được thiết lập.

Ở mức độ cá nhân, suy nghĩ đó có thể không được thoải mái, nhưng toàn cầu hóa dường như là một điều tốt đẹp. Đại dịch cũng cho thấy một số lỗ hổng trong hệ thống liên kết hiện tại của chúng ta, đó là hệ thống dễ bị ảnh hưởng bởi các cú sốc. Nhưng xét từ lịch sử, miễn là chúng ta có khả năng giao thương với mọi người trên toàn thế giới, chúng ta sẽ bằng mọi cách để giao thương. Và, miễn là chúng ta giao thương được với nhau, các nền kinh tế của chúng ta sẽ tiếp tục nhích lại gần nhau hơn, trở nên gắn bó với nhau hơn và đến cuối cùng, là phụ thuộc nhiều với nhau hơn.

Nguồn: ZME Science - TQ

Từ khóa: toàn cầu hóa