Một cuộc chiến thương mại với Mỹ chỉ tác động đến GDP của Trung Quốc hay còn hơn thế nữa?

TrungQuocMy2506

Các nhà kinh tế học cho biết, chiến tranh thương mại có thể khiến cho tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc giảm đi 1%. Tuy nhiên, nếu tranh cãi tiếp tục leo thang, hậu quả sẽ hết sức khôn lường.

Trung Quốc có thể thiệt hại đến 1% trong GDP nếu bất đồng với Mỹ diễn biến thành một cuộc chiến thuế quan, theo đánh giá của các nhà kinh tế học, nhưng nếu cuộc chiến thuế quan phát triển thành một cuộc chiến kinh tế toàn diện, Trung Quốc có thể hứng chịu những thiệt hại không thể đo lường nổi.

Mặc dù còn quá sớm để đánh giá thiệt hại mà cuộc tranh chấp hiện nay sẽ mang lại, khi mà đợt đánh thuế đầu tiên của Mỹ lên hàng hóa Trung Quốc đến ngày 6/7 mới có hiệu lực, tuy nhiên, các cuộc đe dọa tiếp tục leo thang đã đẩy nền kinh tế lớn thứ 2 trên thế giới đến bên bờ của một cuộc chiến thương mại. Trước mắt, cuộc chiến này sẽ tác động lên kim ngạch thương mại song phương 635 tỷ USD giữa Trung Quốc với Hoa Kỳ, và rộng hơn, nó ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế đã và đang chống đỡ cho tiến trình toàn cầu hóa trong suốt 40 năm qua.

Tu Xinquan, một chuyên gia thương mại đến từ Đại học Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế ở Bắc Kinh cho biết, thiệt hại sẽ còn vượt xa các dự báo, nếu Mỹ và Trung Quốc đi đến một cuộc chiến thương mại.

“Cũng giống như chiến tranh thế giới, chúng ta không thể nào ‘định giá’ thiệt hại được… có thể vẫn sẽ có một câu trả lời nhưng câu trả lời đó đa phần sẽ là vô nghĩa”, ông Tu bày tỏ, “Trung Quốc dĩ nhiên sẽ bị thiệt hại, nhưng các nước khác cũng có thể bị vạ lây nếu toàn bộ tiến trình toàn cầu hóa bị thụt lùi”.

Bắc Kinh đã nhiều lần nhắc nhở về mối quan hệ ngoại giao được hình thành từ năm 1979 giữa Mỹ và Trung Quốc. Thương mại song phương đã đem lại lợi ích kinh tế cho cả hai quốc gia nói riêng và cho toàn bộ nền kinh tế thế giới nói chung.

Trong khi đó, Washington lại dùng một cách tiếp cận cứng rằng để buộc Trung Quốc phải thay đổi những thứ mà Mỹ gọi là tập quán thương mại không công bằng và hành vi ăn cắp công nghệ, cũng như buộc Trung Quốc phải cắt giảm thâm hụt thương mại với Mỹ. Cố vấn Kinh tế của Nhà Trắng ông Peter Navarro hôm thứ Ba vừa rồi đã nhận định “Trung Quốc sẽ mất nhiều hơn” trong một cuộc chiến thương mại với Mỹ.

Khi mà không còn dấu hiệu nào cho thấy các căng thẳng thương mại sẽ được xoa dịu, các nhà kinh tế học đang tập trung phân tích hậu quả có thể có của các căng thẳng này.

Theo ông Ha Jiming - cựu chuyên gia kinh tế tại Goldman Sachs và nay đang làm việc tại nhóm tư vấn China Finance 40 Forum, tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc có thể chậm lại 0.8% trong kịch bản xấu nhất. Ông Ha giải thích, kết quả trên được tính toán dựa trên giả định thặng dư thương mại giữa Bắc Kinh và Washington sẽ được giảm bớt 100 tỷ USD, và Washington kiểm soát chặt hoạt động xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao của Trung Quốc.

Ở một kịch bản khác, khi Mỹ áp 25% thuế lên 50 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc và Trung Quốc trả đũa với giá trị tương đương lên hàng hóa Mỹ, ông Ha dự báo tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc sẽ chỉ giảm đi 0.1 % .

Trong tuần trước, sau khi Tổng thống Donald Trump quyết định đánh thuế ban đầu 25% lên 50 tỷ USD hàng hóa của Trung Quốc, Bắc Kinh ngay lập tức đáp trả lại với “quy mô và mức độ tương tự” thông qua công bố các sản phẩm nhập khẩu từ Mỹ có thể sẽ bị Trung Quốc đánh thuế bổ sung.

Tiếp theo đó, cũng trong tuần rồi, Trump đe dọa sẽ áp mức thuế 10% lên 200 tỷ USD hàng hòa đến từ Trung Quốc, và nhắm tới đánh thuế thêm 200 tỷ USD nữa, trong trường hợp Bắc Kinh trả đũa lại. Bởi vì tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa năm 2017 của Trung Quốc sang thị trường Mỹ là 430 tỷ USD, theo số liệu tính toán của Mỹ, Bắc Kinh cho biết nước này sẽ trả đũa bằng cả biện pháp “định tính và định lượng”.

Trung Quốc vẫn chưa nói chi tiết về các lời đe dọa mới vừa được đưa ra, nhưng nhiều nhà phân tích dự báo, Bắc Kinh sẽ không đơn thuần chỉ đánh thuế nhập khẩu, mà sẽ nhắm đến lĩnh vực dịch vụ và các chính sách đầu tư.

Tháng Ba vừa qua, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc đã phát hành một báo cáo - được đăng tải trên website của Bộ Thương mại Trung Quốc - đưa ra một dự báo còn rộng hơn về các hệ quả có thể có của một cuộc chiến thương mại. Báo cáo cho thấy, nếu Mỹ áp thuế 15% lên tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, GDP của Trung Quốc sẽ bị kéo giảm 0.36% và 2.5 triệu việc làm sẽ bị mất đi.

Ở một kịch bản khác, nếu Trump đánh thuế nặng hơn, lên đến 45% cho toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, động thái này sẽ thổi bay 1.09% tốc độ tăng trưởng và càn quét 7.6 triệu việc làm của Trung Quốc.

Tuy nhiên, ông Li Chunding, nhà nghiên cứu đến từ Viện Hàn Lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc, lại có một dự báo khác. Ông Li cho rằng, nếu Washington đánh thuế 15% lên tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, và Bắc Kinh cũng đáp trả tương tự lên hành hóa nhập khẩu từ Mỹ, kết hợp với các rào cản phi thuế quan khác, thì tăng trưởng của Trung Quốc có thể giảm đi 1%.

Cũng trong bài nghiên cứu hồi tháng Ba của mình, ông Li nhận định, Trung Quốc sẽ thiệt thòi hơn Mỹ trong cuộc chiến thương mại, và các tác động của cuộc chiến này lên Trung Quốc sẽ càng khủng khiếp hơn, nếu như nước này dựng lên các rào cản phi thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, cũng như đối với các doanh nghiệp Mỹ.

Nguy cơ nổ ra chiến tranh thương mại với Mỹ xảy đến vào một thời điểm tồi tệ dành cho Trung Quốc, khi tăng trưởng kinh tế trong nước hạ nhiệt. Tốc độ tăng đầu tư tài sản cố định, nhân tố thúc đẩy kinh tế quan trọng nhất, trong 5 tháng đầu năm 2018 đã giảm xuống còn 6.1% - mức tăng thấp nhất kể từ năm 1998, khi số liệu này bắt đầu được ghi nhận. Trong khi đó, doanh số bán lẻ cũng tăng ở mức thấp nhất trong 15 vòng năm qua, một phần là do các biện pháp cắt giảm nợ của Chủ tịch Tập Cận Bình đã bắt đầu có hiệu lực.

“Môi trường bên ngoài bất ngờ ảm đảm có thể khiến Bắc Kinh phải trì hoãn các nỗ lực cắt giảm nợ và ảnh hưởng xấu nến tiến trình cải cách kinh tế trong nước”, Haibin Zhu, kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc của JP Morgan, nhận xét.

Tuy nhiên, có thể sẽ có thêm nhiều cuộc đàm phán được mở ra trong những tuần tiếp theo, trước khi mức thuế của cả hai nước đi vào hiệu lực – và thậm chí nếu như không thể cứu vãn việc đánh thuế, hàng hóa Trung Quốc cũng sẽ không mất đi thị trường Mỹ trong một sớm một chiều được.

Ông Raymond Yeung, kinh tế trưởng phụ trách thị trường Trung Quốc tại ANZ cho biết, các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ sẽ vẫn mua các sản phẩm điện tử đến từ Trung Quốc, thậm chí khi Trump có đánh thuế, bởi vì họ có rất ít lựa chọn thay thế.

Ông Yeung tin tưởng “Trong ngắn hạn, nhiều mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc vẫn chưa bị thay thế”.

Nguồn: South China Morning Post (SCMP) – TQ

Từ khóa: chiến tranh thương mại, thuế, Trung Quốc, Mỹ, thiệt hại, GDP