Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Kể từ khi Thế chiến II kết thúc, các thể chế đa phương đã giúp cho nhiều quốc gia trên thế giới tránh được các cuộc chiến thảm khốc và đạt được mức tăng trưởng kinh tế chưa từng có. Nhưng trước tâm lý chống lại tư tưởng hợp tác quốc tế đang gia tăng, đa phương hóa cần phải giải quyết nhu cầu cho những ai vẫn chưa hưởng được lợi ích từ xu hướng đó.

Hợp tác quốc tế đang bị thử thách. Tiếng nói của chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa dân túy đang dâng lên và các chính phủ đang ngày càng theo đuổi mục tiêu của mình bằng những biện pháp đơn phương hoặc tạm thời, thay vì làm việc cùng nhau.

Ngay cả trong bối cảnh khó khăn, hợp tác quốc tế vẫn cho thấy rõ hiệu quả cải thiện thu nhập cho nền kinh tế và cải thiện cuộc sống hằng ngày cho người dân. Hệ thống trao đổi thông tin tài chính tự động theo Tiêu chuẩn báo cáo chung của OECD (Common Reporting Standard) đã cho phép các chính phủ thu gần 85 tỷ euro (99 tỷ USD) thuế bổ sung trên toàn thế giới; số tiền này có thể giúp tài trợ các chính sách xã hội tốt hơn. Theo Công ước chống hối lộ của OECD (Anti-Bribery Convention), hối lộ hiện nay đã được quy định là vi phạm hình sự ở 43 quốc gia. Và nhờ Chương trình Đánh giá Học sinh, Sinh viên Quốc tế của OECD (Program for International Student Assessment), hơn 70 quốc gia đang đưa ra những chính sách giáo dục sáng suốt hơn cho trẻ em.

Đó chỉ là những ví dụ về lợi ích mà các thể chế đa phương mang lại cho xã hội hiện đại. Nhưng bản chất giá trị của chủ nghĩa đa phương vượt qua bất kỳ chương trình hay chính sách cụ thể nào.

Hệ thống quốc tế và các thể chế của nó đã dựng lên một bức tường thành chống lại chiến tranh. Sau khi giúp châu Âu phục hồi từ tàn tích của Thế chiến II, đa phương hóa đã cho các nước một mục đích chung: cải thiện phúc lợi và chất lượng cuộc sống cho công dân của họ. Hơn bất kỳ chỉ số kinh tế nào, chúng ta nên đánh giá sự thành công của chủ nghĩa đa phương bằng kết quả ngăn chặn chiến tranh và cứu sống nhiều người.

Nhưng ngày càng có nhiều người đang mất đi sự tự tin rằng hợp tác quốc tế có thể giải quyết các vấn đề hiện nay. Trong khi việc tăng cường mối liên kết giữa các nền kinh tế đã thúc đẩy tăng trưởng, giúp hàng triệu người thoát khỏi đói nghèo và nâng cao mức sống, những lợi ích đó lại chưa được chia sẻ đầy đủ.

Nếu đa phương hóa chưa phân phối được tất cả những gì chúng ta muốn, thì giải pháp không phải là từ bỏ nó. Thay vào đó, chúng ta phải làm cho nó phát huy hiệu quả với xã hội hiện đại.

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với những thách thức lớn, không một quốc gia nào có thể tiến xa được nếu chỉ đi một mình, hoặc thậm chí là hai mình. Chỉ có các thiết chế đa phương mới giúp chúng ta tìm ra giải pháp cho những thách thức phức tạp ngày nay. Hợp tác đa phương mang đến những diễn đàn để giải quyết sự khác biệt một cách hòa bình; là nền tảng để thỏa thuận về các quy tắc chung của cuộc chơi; là cơ chế để quản lý tốt hơn dòng chảy quốc tế; và là các kênh trao đổi ý tưởng, kinh nghiệm, thực tiễn để các quốc gia học hỏi lẫn nhau. Hợp tác và hội nhập toàn cầu trở đã góp phần quan trọng vào việc mở rộng cơ hội và phúc lợi xã hội một cách ấn tượng, như những gì mà chúng ta đã chứng kiến trong suốt hơn 70 năm qua.

Tuần này, bộ trưởng các nước OECD sẽ nhóm họp tại Paris dưới sự chủ trì của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Các đại biểutề tựu về đây với niềm tin rằng, lúc này đây, vai trò của hợp tác quốc tế là quan trọng hơn bao giờ hết, nhưng các bộ trưởng cần phải giải quyết tốt hơn những điều làm công chúng thất vọng và đáp ứng mong đợi của xã hội, và chỉ ra cho công chúng những lợi ích cao nhất của đa phương hóa.

Chúng ta biết rõ mình phải làm những gì: Đó là cần phải đảm bảo rằng việc điều tiết thị trường vừa có khả năng dự đoán tác động đột phá của công nghệ mới, vừa khai thác được các cơ hội mà công nghệ mang lại. Chúng ta phải cập nhật, mà không từ bỏ, các quy tắc của thương mại và đầu tư toàn cầu để lan truyền lợi ích rộng rãi hơn. Chúng ta phải tìm những cách thức mới để chống lại sự bất bình đẳng và bảo vệ những thành phần dễ bị tổn thương nhất. Và chúng ta phải cung cấp cho trẻ em không chỉ với một nền giáo dục chất lượng, mà còn là những kỹ năng cần thiết để phát triển và một hành tinh sạch.

Các nước có thể học hỏi lẫn nhau về cách để đạt được tăng trưởng toàn diện khi giải quyết các vấn đề như thất nghiệp, tiền lương giảm, nhu cầu nhà ở và chăm sóc sức khỏe. Khi không có sự hợp tác giữa các nước trong việc chống lại những thách thức mang tính toàn cầu, như tham nhũng, dòng tiền bất hợp pháp, đe dọa an ninh mạng, cạnh tranh không lành mạnh, ô nhiễm và biến đổi khí hậu, thì những giải pháp được đưa ra sẽ không hoàn chỉnh và không tồn tại được lâu.

Trong bài phát biểu gần đây của mình trước Quốc hội Mỹ, ông Macron kêu gọi xây dựng một “kiểu hình đa phương mới, đảm bảo hiệu quả, có trách nhiệm và đạt được kết quả”, một chủ nghĩa đa phương “cho phép chúng ta tôn trọng văn hóa và bản sắc, được bảo vệ và phát triển tự do”. Để được như vậy, trong tuần này, OECD sẽ tập trung vào không chỉ nhiệm vụ bảo vệ nguyên tắc hợp tác quốc tế, mà còn phải tập trung bàn thảo luận những điểm trong hệ thống đa phương hiện nay cần phải được cải thiện.

Việc tìm kiếm giải pháp đòi hỏi chúng ta lắng nghe tất cả các bên, đặc biệt là đối với những người đã mất niềm tin vào chính phủ và các tổ chức. Chủ nghĩa đa phương phải mở ra với mục đích rõ ràng là phục vụ tất cả những người khao khát có cuộc sống tốt đẹp hơn.

Trong một thế giới bị chia cắt, chúng ta đều thất bại. Nhưng bằng cách kết hợp kiến thức, kinh nghiệm và nguồn lực, và bằng cách đưa ra một hệ thống đa phương có trách nhiệm, hiệu quả và toàn diện, chúng ta có thể giành lại một tương lai tươi sáng và thịnh vượng hơn cho tất cả mọi người.

Tác giả: Angel Gurría, nguyên Ngoại trưởng (1994-1997) và Bộ trưởng Bộ Tài chính (1998-2000) của Mexico, là Tổng thư ký của OECD. Ông là thành viên của Hội đồng Quản trị Diễn đàn Kinh tế Thế giới.

Nguồn: Project-Syndicate.org - KDu

Từ khóa: đa phương hóa, toàn cầu hóa, OECD