Đây là cách duy nhất để Tổng thống Trump có thể thắng lợi trong cuộc chiến thương mại trên hai mặt trận với Trung Quốc và EU

Trump13032018

Ngay từ trước khi Donald Trump trở thành Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ, ông ta đã kêu gọi phải nhanh chóng tái đàm phán các thỏa thuận thương mại hiện có của Mỹ. Do vậy, những nỗ lực của vị chủ nhân của Nhà Trắng nhằm cải tổ lại quan hệ thương mại với Trung Quốc để cắt giảm thâm hụt thương mại giữa hai nước cũng chỉ là cách thực hiện lời hứa lúc tranh cử của mình.

Vào đầu tháng này, Tổng thống Trump đã trì hoãn thông qua mức thuế quan mới áp lên các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Trung Quốc thêm 30 ngày. Giờ đây, khi thời gian gia hạn sắp kết thúc, Tổng thống Trump lại bác bỏ những bình luận do các cố vấn của mình đưa ra trước đó về việc tạm hoãn tranh cãi thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, đồng thời tiếp tục yêu cầu Trung Quốc bắt tay vào việc cắt giảm thâm hụt thương mại với Mỹ.

Điều thú vị là chính phương thức đánh giá đã thổi phồng quá mức quy mô con số thâm hụt thương mại giữa hai nước lên thêm khoảng 50%, từ đó, các nhận định tiếp theo đã bị diễn giải sai. Chi phí lao động và lắp ráp tại đất nước hơn 1 tỷ dân chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng chi phí sản xuất hàng hóa; trong khi đó, phần lớn các bộ phận cấu thành sản phẩm được nhập khẩu từ các quốc gia khác.

Tuy nhiên, bởi vì thành phẩm cuối cùng được xuất đi bởi Trung Quốc, do vậy, tổng giá trị hàng hóa sẽ được mặc nhiên coi là có nguồn gốc từ nền kinh tế số 2 thế giới. Vậy mà Tổng thống Trump lại đang yêu cầu phía Trung Quốc mua thêm 200 tỷ giá trị hàng được sản xuất tại xứ sở cờ hoa trong vòng hai năm tới. Thế nên, không có gì ngạc nhiên khi các quan chức Trung Quốc rất lưỡng lự trước lời đề nghị này.

Các cuộc thảo luận thương mại Mỹ-Trung đã vô tình làm lu mờ một cuộc tranh chấp thương mại khác đang leo thương giữa Hoa Kỳ và một đối tác khác: đó là Liên minh châu Âu (EU). Quyết định miễn thuế cho 25% tổng sản phẩm thép và 10% tổng sản lượng nhôm từ EU nhập khẩu vào Mỹ sẽ hết hạn vào ngày 01 tháng 6 tới; đồng thời có vẻ như các cuộc đàm phán giữa hai bên vẫn chưa đạt được tiến triển như mong đợi.

Những bình luận đưa ra bởi Cao ủy Thương mại EU cho thấy hai bên vẫn chỉ đạt được một ít tiến bộ, mặc dù thời hạn miễn thuế nhôm, thép đã đến gần, và do đó, khả năng hai sản phẩm này của EU sẽ bị áp thuế hoặc gặp khó khi vào thị trường Hoa Kỳ là rất cao.

Trong tình cảnh cuộc chiến thương mại đang diễn ra ở cả hai mặt trận (với Trung Quốc và EU), Mỹ sẽ phải lựa chọn đối đầu với một bên và hợp tác với bên còn lại.

Nếu Tổng thống Trump muốn thu hẹp thâm hụt thương mại với Trung Quốc, Trump nên hợp tác với EU. Bên cạnh đó, Mỹ cần có sự phối hợp của EU để thông qua WTO, gây sức ép buộc Trung Quốc phải giải quyết vấn đề vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang xảy ra với các doanh nghiệp Hoa Kỳ trên thị trường Trung Quốc.

Hơn thế, có vẻ như EU cũng sẽ sẵn lòng giúp Hoa Kỳ gây sức ép lên Trung Quốc-đất nước đang xuất khẩu hơn một nửa lượng thép của thế giới-nhằm buộc quốc gia hơn 1 tỷ dân ngừng giảm giá mặt hàng vừa nêu-nguyên nhân gián tiếp buộc các doanh nghiệp EU phải đóng cửa.

Dù vậy, EU đã nêu rõ, lời đe dọa áp thuế lên nhôm và thép sẽ không ảnh hưởng đến lập trường của EU khi đàm phán; quan điểm của khối này rất rõ ràng, toàn bộ các nước thuộc Liên minh phải được miễn thuế nhập khẩu hai mặt hàng này tương tự như những gì Úc, Argentina, Brazil và Hàn Quốc đã được hưởng. Bằng không, các mặt hàng xuất khẩu của Mỹ như xe Harley Davidsons, quần jean, rượu vang sẽ là những sản phẩm đầu tiên nếm trải mức thuế trả đũa từ EU.

Trên phạm vi toàn cầu, các công ty bắt đầu lên phương án đối phó khi thời hạn mà Mỹ miễn thuế cho nhôm, thép nhập khẩu sắp kết thúc. Nếu Tổng thống Trump theo đuổi đường lối chính trị-kinh tế dân túy của mình, thì các chiến thuật nhằm thúc đẩy cạnh tranh giữa các công ty của Hoa Kỳ, EU và Trung Quốc nên rõ ràng, dễ nhận biết.

Bằng không, chiến thuật đàm phán thương mại với Trung Quốc nhằm giảm thâm hụt thương mại sẽ gây ra tác động nguy hại, lâu dài trên toàn cầu. Ngay lúc này đây ở Mỹ, người tiêu dùng dự đoán sẽ phải chi nhiều tiền hơn cho sản phẩm nhập khẩu từ EU và Trung Quốc; đồng thời, không có dấu hiệu gì cho thấy số lượng việc làm trong khu vực sản xuất và chế biến sẽ quay trở lại.

Vài tuần tới sẽ là phép thử quan trọng đối với Tổng thống Trump và đội ngũ cố vấn của ông nếu họ muốn thắng lợi trong cuộc chiến thương mại đã phát động.

Nguồn: CNBC

Từ khóa: Trung Quốc, EU, Mỹ, chiến tranh thương mại