Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Khi Bangladesh tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao tầm ảnh hưởng khu vực và tăng cường kết nối chiến lược sau sự sụp đổ của chính quyền Sheikh Hasina, việc gia nhập ASEAN đã nổi lên như một hướng đi đầy tiềm năng.

Vào ngày 3 tháng 11, Cố vấn trưởng Giáo sư Muhammad Yunus đã đề nghị Indonesia ủng hộ việc Bangladesh gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Trước đó, vào ngày 15 tháng 9, Cao ủy Malaysia tại Bangladesh, bà Haznah Md Hashim, khẳng định rằng Malaysia sẽ ủng hộ đề xuất này.

Ngoài ra, vào ngày 17 tháng 10, Bộ Thương mại đã gửi thư đồng ý đến Bộ Ngoại giao, yêu cầu Bangladesh gia nhập Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), hiệp định thương mại lớn nhất thế giới mà tất cả 10 quốc gia ASEAN đều là thành viên.

Hiện tại, Bangladesh đã là thành viên của Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), và việc quốc gia này gia nhập ASEAN đã được thảo luận trong nhiều năm. Bangladesh đã bổ nhiệm Đại sứ đầu tiên tại ASEAN từ năm 2013, và một năm sau đó, Ủy ban ASEAN tại Dhaka cũng được thành lập.

Khi Bangladesh tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao tầm ảnh hưởng khu vực và tăng cường kết nối chiến lược sau sự sụp đổ của chính quyền Sheikh Hasina, việc gia nhập ASEAN đã nổi lên như một hướng đi đầy tiềm năng.

Với nền kinh tế đang phát triển, vị trí địa lý chiến lược và bối cảnh chính trị thay đổi, Bangladesh có thể đạt được nhiều lợi ích đáng kể khi hòa nhập vào khối năng động này.

Tuy nhiên, hành trình trở thành thành viên không hề dễ dàng, đòi hỏi phân tích rõ ràng cả cơ hội lẫn thách thức.

Lợi thế so sánh cho Bangladesh

Các nền kinh tế ASEAN đã phát triển những lợi thế so sánh trong các ngành công nghiệp đa dạng như điện tử, tài nguyên thiên nhiên, sản xuất ô tô và sản xuất tiên tiến.

“Sau khi tốt nghiệp khỏi nhóm các quốc gia kém phát triển (LDC), chúng ta sẽ cần thu hút đầu tư nước ngoài. Xuất khẩu của chúng ta sang các quốc gia ASEAN hoặc RCEP vẫn còn rất ít. Vì vậy, nếu chúng ta ký kết hiệp định thương mại tự do hoặc hiệp định đối tác kinh tế toàn diện, chúng ta sẽ nhận được lợi ích về thị trường.”

Các quốc gia thành viên đã đa dạng hóa nền công nghiệp của mình, tận dụng đổi mới sáng tạo để nâng cao sức cạnh tranh trên các thị trường toàn cầu, điều này Bangladesh vẫn còn tụt lại khá xa.

Việt Nam đã trở thành trung tâm sản xuất điện tử, xuất khẩu sản phẩm cho các tập đoàn lớn như Samsung. Tương tự, Malaysia với ngành công nghiệp bán dẫn hiện đại đã đóng vai trò quan trọng trong các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong khi đó, sản xuất tại Bangladesh vẫn tập trung vào các ngành có giá trị gia tăng thấp, với rất ít bước tiến trong lĩnh vực điện tử và các ngành công nghệ cao khác.

Mặc dù Bangladesh có điểm mạnh trong các ngành nông nghiệp, dược phẩm và kỹ thuật nhẹ, nhưng các ngành này chưa đạt được quy mô hoặc sự tinh vi cần thiết để cạnh tranh với các nền kinh tế ASEAN.

Nếu Bangladesh ký hiệp định thương mại tự do, sự cạnh tranh khốc liệt từ các quốc gia như Việt Nam và Indonesia có thể làm chậm sự phát triển của các ngành dược phẩm và kỹ thuật nhẹ vốn còn non trẻ.

Bangladesh cũng dựa nhiều vào nông nghiệp như Campuchia và Myanmar. Tuy nhiên, các quốc gia ASEAN đã áp dụng công nghệ nông nghiệp để tăng năng suất và giá trị. Thái Lan là một điển hình khi ngành chế biến thực phẩm của họ đã tiến xa nhờ đầu tư vào công nghệ. Trong khi đó, Bangladesh vẫn chưa tối ưu hóa tiềm năng nông nghiệp của mình, chưa tạo ra sản phẩm có giá trị cao hoặc hiện đại hóa chuỗi cung ứng, để trở thành quốc gia tiềm năng phát triển nếu gia nhập ASEAN.

Một yếu tố quan trọng khác là đổi mới sáng tạo và công nghệ. Các nước ASEAN như Singapore và Malaysia đã đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển (R&D).

Singapore dẫn đầu trong lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech) và công nghệ sinh học, còn Malaysia tập trung vào công nghệ xanh và điện tử. Bangladesh, so với họ, đang ở giai đoạn đầu trong việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Mặc dù ngành công nghệ thông tin (ICT) đang phát triển, nhưng quốc gia này thiếu cơ sở hạ tầng và chuyên môn về R&D như các nước ASEAN.

Việc gia nhập ASEAN có thể cung cấp cho Bangladesh quyền tiếp cận chuyển giao công nghệ, đối tác và chuyên môn, từ đó thúc đẩy sự tiến bộ trong đổi mới sáng tạo.

Thành viên ASEAN cũng sẽ giúp Bangladesh hòa nhập vào các chuỗi cung ứng khu vực, đặc biệt là trong các ngành giá trị cao như điện tử, ô tô và sản xuất tiên tiến.

Điển hình là Việt Nam, khi việc gia nhập ASEAN đã giúp quốc gia này phát triển thành một trung tâm sản xuất toàn cầu.

Bangladesh cũng có thể hưởng lợi tương tự bằng cách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và tự nhúng mình vào các mạng lưới này.

Hơn nữa, các hiệp định thương mại của ASEAN, bao gồm Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), sẽ giúp Bangladesh đa dạng hóa các thị trường xuất khẩu, giảm sự phụ thuộc vào các đối tác truyền thống ở châu Âu và Bắc Mỹ.

(Còn tiếp)

Nguồn: TBS News

Từ khóa: Bangladesh, ASEAN, cơ hội và thách thức