Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Câu chuyện thương mại toàn cầu của Ấn Độ từ lâu đã được định hình bởi mối quan hệ với hai đối tác lớn nhất: Hoa Kỳ và Trung Quốc. Mặc dù mối quan hệ này đã phát triển đáng kể trong thập kỷ qua, nhưng cũng có sự tương phản rõ rệt mà ít được biết đến, như Crisil đã chỉ ra trong một lưu ý dành cho nhà đầu tư.

Thương mại hàng hóa của Ấn Độ với Hoa Kỳ và Trung Quốc lần lượt đạt 120 tỷ USD và 118 tỷ USD trong năm tài chính 2024, tăng gấp đôi so với thập kỷ trước. Tuy nhiên, sự tương đồng chỉ dừng lại ở đây, Crisil cho biết Ấn Độ có thặng dư thương mại 35,3 tỷ USD với Hoa Kỳ, trong khi mức thâm hụt thương mại 85,1 tỷ USD với Trung Quốc.

Trumponomics và thay đổi trong thương mại

Sự hồi sinh Trumponomics dưới thời Tổng thống đắc cử Donald Trump, một lần nữa đặt ra câu hỏi về động lực thương mại toàn cầu. Trumponomics tập trung vào chủ nghĩa bảo hộ, tăng thuế quan và thúc đẩy sản xuất nội địa. Các mức thuế được Trump đề xuất, bao gồm 25% đối với các sản phẩm từ Mexico và Canada và 10% đối với hàng hóa Trung Quốc, phản ánh cam kết của ông trong việc tái định hình các mối quan hệ thương mại.

Mặc dù, một số người có thể gọi đây là biện pháp ‘cực đoan’, nhưng nó mang đến cho Ấn Độ nhiều cơ hội. Ấn Độ đã sẵn sàng tạo điều kiện để các doanh nghiệp Hoa Kỳ dễ dàng tiếp cận thị trường hơn, miễn là Washington đáp lại tương xứng. Trong nhiệm kỳ trước của Trump, Ấn Độ và Hoa Kỳ đã từng nỗ lực đạt được một thỏa thuận thương mại giới hạn, tạo tiền đề cho mối quan hệ kinh tế sâu rộng hơn.

Cán cân thương mại không đồng đều của Ấn Độ

Tổng kim ngạch thương mại hàng hóa giữa Ấn Độ với Hoa Kỳ đạt 120 tỷ USD trong năm tài chính 2024, theo sát là Trung Quốc với 118 tỷ USD - mức cao nhất từ trước đến nay, theo ghi nhận của Crisil. Trong khi kim ngạch thương mại với cả hai đối tác đã tăng gấp đôi trong thập kỷ qua, các động lực cơ bản lại cho thấy sự khác biệt rõ rệt.

Thặng dư thương mại so với thâm hụt thương mại

Ấn Độ đạt thặng dư thương mại 35,3 tỷ USD với Hoa Kỳ trong năm tài chính 2024, nhờ vào tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ. Ngược lại, thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc đã tăng lên 85,1 tỷ USD, mức lớn nhất với bất kỳ đối tác thương mại nào. Trong khi thặng dư thương mại với Hoa Kỳ tăng với tốc độ trung bình hàng năm là 9,8% trong thập kỷ qua, thâm hụt với Trung Quốc thậm chí còn tăng nhanh hơn ở mức 11,1%.

Xu hướng xuất khẩu khác biệt

Xuất khẩu sang Hoa Kỳ cho thấy sự tăng trưởng trên các ngành như máy móc, dược phẩm, điện tử và chất bán dẫn. Ngược lại, xuất khẩu sang Trung Quốc đã trì trệ mặc dù nhập khẩu tăng gấp đôi. Các mặt hàng chủ lực như bông và dầu khoáng đã giảm mạnh trong xuất khẩu sang Trung Quốc, làm nổi bật sự mất cân đối mang tính cấu trúc trong thương mại.

Xu hướng nhập khẩu

Nhập khẩu của Ấn Độ từ Hoa Kỳ chủ yếu tập trung vào nhiên liệu khoáng sản, đá quý và máy móc, mặc dù trong những năm gần đây tốc độ tăng trưởng nhập khẩu máy móc đã chậm lại. Trong khi đó, nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn chi phối bởi các mặt hàng như máy móc, sản phẩm nhựa và hóa chất hữu cơ, phản ánh sự phụ thuộc lớn của Ấn Độ vào nguồn cung đầu vào sản xuất của Trung Quốc, Crisil cho biết.

Tác động của Chiến tranh thương mại

Bối cảnh thương mại toàn cầu có những thay đổi đáng kể sau cuộc chiến thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc năm 2018. Thuế quan cao hơn và rào cản thương mại đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc buộc các chuỗi cung ứng toàn cầu phải tái cấu trúc. Đối với Ấn Độ, điều này mang đến cả thách thức lẫn cơ hội.

Trong khi thặng dư tăng lên của Trung Quốc tìm đường vào thị trường Ấn Độ, Hoa Kỳ đã trở thành đối tác thương mại quan trọng hơn. Ấn Độ đã tận dụng lợi thế từ sự chuyển hướng trong dòng chảy thương mại toàn cầu, đặc biệt là trong các lĩnh vực như thiết bị điện, điện tử và máy móc. Tuy nhiên, trong giai đoạn này cũng cho thấy những điểm yếu trong mô hình thương mại của Ấn Độ, khi một số mặt hàng xuất khẩu như hàng dệt may và thủy sản suy giảm đáng kể, Crisil cho biết.

Phản ứng chính sách của Ấn Độ trước các gián đoạn thương mại toàn cầu mang tính đa chiều. Các sáng kiến như chương trình khuyến khích liên kết sản xuất (PLI) nhằm thúc đẩy sản xuất nội địa và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Các biện pháp này, kết hợp với các nỗ lực tăng cường thương mại song phương, đã giúp Ấn Độ vượt qua các cú sốc toàn cầu.

Trong thương mại với Hoa Kỳ, các ngành như dược phẩm, chất bán dẫn và điện tử đã nổi lên như những điểm sáng. Tuy nhiên, với Trung Quốc, danh mục xuất khẩu của Ấn Độ vẫn còn hạn chế, ngay cả khi nhập khẩu tăng mạnh. Sự mất cân đối này cho thấy nhu cầu đa dạng hóa và gia tăng giá trị trong danh mục xuất khẩu của Ấn Độ.

Triển vọng thương mại của Ấn Độ với hai đối tác

Câu chuyện về hai đối tác thương mại của Ấn Độ mang đến những góc nhìn giá trị về sự phức tạp của thương mại toàn cầu. Hoa Kỳ mở ra cơ hội cho mối quan hệ thương mại cân bằng, được thúc đẩy bởi các mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao và nhập khẩu công nghệ và tài nguyên năng lượng ngày càng tăng. Trong khi đó, mối quan hệ với Trung Quốc, lại đặc trưng bởi sự phụ thuộc vào nhập khẩu và tăng trưởng xuất khẩu hạn chế, nhấn mạnh nhu cầu thực hiện các biện pháp điều chỉnh.

Vấn đề ít được biết đến trong câu chuyện thương mại của Ấn Độ là những con đường khác nhau mà các mối quan hệ này đã đi qua. Hoa Kỳ đã trở thành đối tác thương mại chiến lược với tăng trưởng cân bằng, trong khi Trung Quốc vẫn là nguồn gốc của mất cân đối thương mại đáng kể. Khi Ấn Độ theo đuổi mục tiêu tự lực và xây dựng khả năng chống chịu thông qua cải cách và biện pháp khuyến khích, việc thu hẹp khoảng cách này là yếu tố then chốt để duy trì đà tăng trưởng kinh tế.

Nguồn: Economic Times

Từ khóa: Ấn Độ, quan hệ thương mại, chủ nghĩa bảo hộ, cán cân thương mại