Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Sự gia tăng toàn cầu của thương mại điện tử (EC) đã thúc đẩy nhu cầu đối với logistics tăng lên. Tại Nhật Bản, Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch (MLIT) báo cáo rằng trong 20 năm qua, con số giao dịch logistic đã tăng gần gấp đôi, trong khi kích thước hàng hóa trung bình trên mỗi lô hàng đã giảm một nửa, dẫn đến việc giao hàng nhỏ hơn và thường xuyên hơn. Giao hàng bưu kiện ở thị trường EC đã tăng 23,1% trong 5 năm, đạt khoảng 5 tỷ bưu kiện trong năm 2022.

Tuy nhiên, Nhật Bản đang vật lộn với tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng trong lĩnh vực logistics, dẫn đến việc theo kịp nhu cầu ngày càng khó khăn. Bắt đầu vào tháng 4-2024, chính phủ đưa ra các quy định để hạn chế giờ làm việc của tài xế xe tải, nhằm mục đích cải thiện điều kiện làm việc và an toàn. Mặc dù đây là bước tích cực, nhưng dự kiến sẽ giảm số giờ tài xế có thể vận chuyển hàng hóa và giao hàng, tạo ra thách thức logistics đáng kể được gọi là “vấn đề 2024”, có thể làm gián đoạn giao hàng đáng tin cậy.

Lực lượng tài xế xe tải, đạt mức cao nhất là 980.000 người vào năm 1995, được dự kiến sẽ giảm còn khoảng 520.000 người vào năm 2030, mở rộng khoảng cách logistics ước tính lên đến 34%. Để giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động, một vài công ty đã nhờ đến sự hỗ trợ của các nhà quản lý và giám đốc điều hành trong công việc bao gồm bốc xếp, dỡ hàng và thậm chí lái xe.

Một vấn đề quan trọng khác là nhu cầu cải thiện hiệu quả của vận chuyển. “Tỷ lệ bốc hàng” trung bình, được đo bằng mức độ sử dụng công suất tối đa của xe tải, hiện tại ở mức trung bình là 38%. Nâng cao hiệu quả toàn bộ quy trình logistics, bao gồm giảm thời gian bốc dỡ hàng, đã trở thành ưu tiên cấp bách.

Chính phủ đặt mục tiêu nâng cao hiệu suất

Chính phủ Nhật Bản đang thực hiện các bước để giải quyết khó khăn trong lĩnh vực logistics bằng cách thiết lập các mục tiêu số cụ thể để cải thiện hiệu suất hoạt động. MLIT, cùng với Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp và Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Ngư nghiệp, đã đặt ra mục tiêu cắt giảm thời gian chờ đợi và xử lý hàng hóa hằng ngày từ 3 giờ xuống còn 2 giờ vào năm 2028, với mỗi lần bốc hàng được giới hạn trong 1 giờ. Ngoài ra, chính phủ tập trung tăng tỷ lệ bốc hàng xe tải trung bình từ mức hiện tại là 38% lên 44%, với mục tiêu đạt được là 50% tỷ lệ bốc hàng cho một nửa xe tải. Để hỗ trợ mục tiêu này, các khoản trợ cấp sẽ được cung cấp cho đầu tư cần thiết và người điều hành trên toàn quốc sẽ được giám sát định kỳ để theo dõi tiến độ.

Tuyến logistics chuyên dụng để tăng năng suất

Để giải quyết tình trạng suy giảm dự kiến về số lượng tài xế xe tải, kế hoạch xây dựng một “Đường tự động” đang được thực hiện. Đây là tuyến đường chuyên dụng trên các cao tốc hiện hữu, sử dụng dải phân cách và lề đường để vận hành xe tự hành lớn để bốc hàng và vận chuyển. Chính phủ đã thành lập một nhóm nghiên cứu để thúc đẩy sáng kiến này. Dự án tương tự đối với hệ thống này bao gồm đường hầm logistics của Thụy Sĩ, nơi xe đẩy tự động hóa vận chuyển hàng giữa các thành phố lớn.

Vào tháng 7-2024, chính phủ công bố kế hoạch tiến hành thí nghiệm xã hội đối với Autoflow Road vào năm tài chính 2027. Theo báo cáo tạm thời công bố đồng thời, các thử nghiệm sẽ tập trung đối với việc phát triển công nghệ để đạt được tốc độ di chuyển tối ưu và giao thông vận chuyển ổn định, phân tích ảnh hưởng đường xá và tự động bốc dỡ hàng hóa. Đến năm 2034, các thí nghiệm được lên kế hoạch đối với cao tốc ở các khu vực ngoại ô gần các thành phố lớn dễ bị tắc nghẽn.

Ngoài ra giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động, hệ thống sẽ hoạt động 24/7 với ít hoặc không có công nhân, cải thiện hiệu suất thông qua kế hoạch vận chuyển tiên tiến. Các bước tiếp theo bao gồm thiết lập các hoạt động giữa Tokyo và Osaka, hai thành phố lớn nhất của Nhật Bản, định vị hệ thống là một trong những phương pháp vận chuyển hàng hóa quan trọng. Ước tính đến 26% hàng hóa hiện được vận chuyển bằng xe tải, bao gồm thực phẩm và quần áo, có thể chuyển sang Autoflow Road, khiến hệ thống này trở thành bước ngoặt rất được mong đợi trong logistics.

Các công ty tư nhân cũng tiến bộ trong lĩnh vực này. Panasonic Operational Excellence, bộ phận logistics của Tập đoàn Panasonic, T2 Corporation, nhà phát triển xe tải tự lái và dịch vụ vận chuyển, và Mitsui Warehouse Logistics đang hợp tác tạo ra hệ thống vận chuyển mới sử dụng xe tải tự hành. Bắt đầu vào tháng 1-2025, ba công ty sẽ tiến hành thử nghiệm trình diễn vận tải xe tải tự động dưới sự giám sát của người vận hành, tận dụng chuyên môn trong logistics, tối ưu hóa hoạt động và công nghệ lái xe tự hành. Mục tiêu lâu dài là giới thiệu xe tải hoàn toàn không người lái trong tương lai.

Xây dựng hệ thống logistics ổn định

Global New Mobility Coalitioncủa Diễn đàn Kinh tế Thế giới dự đoán lượng giao hàng chặng cuối tăng 78% vào năm 2030. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng, tự động hóa và hợp lý hóa toàn bộ quy trình logistics là điều quan trọng.

Những nỗ lực tại Nhật Bản phù hợp với các phong trào toàn cầu tiến đến việc tạo ra chuỗi cung ứng an toàn hơn, sạch sẽ hơn và toàn diện hơn như được mô tả trong sáng kiến của Diễn đàn, Cộng đồng Ngành công nghiệp Chuỗi cung ứng, Logistics và Giao thông Vận tải. Đổi mới của Nhật Bản trong logistics có thể đóng góp toàn cầu, như là một mô hình để xây dựng hệ thống hiệu quả và bền vững hơn.

Nguồn: World Economic Forum

Từ khóa: Nhật Bản, logistics, tự động hóa