Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Quá trình khử cacbon, chuyển đổi sang năng lượng mới cùng với số hóa là hai động lực chính thúc đẩy tăng trưởng và chuyển đổi kinh tế toàn cầu. Trong khi những cải tiến mới về số hóa được thúc đẩy bởi tư nhân, thì quá trình khử cacbon được thúc đẩy bởi chính phủ. Chính phủ có vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu để phát triển công nghệ sạch và tích hợp nó vào hệ thống năng lượng chung. Chính sách hỗ trợ sẽ làm giảm chi phí và thuế, đồng thời hỗ trợ triển khai năng lượng sạch trên quy mô lớn và tích hợp năng lượng này vào lưới điện.

Đặc biệt, chính phủ có thể tận dụng thuế gián tiếp hoặc các chính sách tương tự để khuyến khích quá trình khử cacbon thông qua việc sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo, quy trình sản xuất xanh hơn và hiệu quả hơn, xe điện và các hoạt động xây dựng xanh. Việc sử dụng thuế carbon, thuế tiêu thụ đặc biệt/VAT/GST và các khoản phí liên quan đến ô nhiễm khác để hạn chế lượng khí thải carbon đang có xu hướng tăng, cũng như đưa ra nhiều ưu đãi để thu hút các doanh nghiệp xanh và công nghệ xanh.

Các chính phủ cũng thấy được quá trình khử cacbon sẽ mang lại nhiều cơ hội và lợi ích kinh tế trong việc mở rộng thị trường, tạo việc làm và thúc đẩy các ngành công nghiệp mới trong quá trình chuyển đổi xanh. Cụ thể, Đạo luật Giảm lạm phát của Hoa Kỳ, có hiệu lực từ tháng 1 năm 2023, với việc hỗ trợ các khoản trợ cấp và tín dụng thuế cho các công ty đầu tư vào xe điện và công nghệ năng lượng tái tạo (như pin, tấm pin năng lượng mặt trời và tua-bin gió) nếu các sản phẩm và bộ phận đó được sản xuất tại Hoa Kỳ. Tín dụng thuế đầu tư (30%) và Tín dụng thuế sản xuất (0,0275 USD/kWh, giá trị năm 2023) cho phép người nộp thuế đủ điều kiện khấu trừ một phần trăm chi phí của hệ thống năng lượng tái tạo từ thuế liên bang. Theo một số báo cáo, tín dụng thuế có thể là một công cụ tốt hơn trợ cấp. Tương tự, Ủy ban Châu Âu đề xuất “Đạo luật Công nghiệp Net-Zero” một trụ cột của Kế hoạch Công nghiệp Thỏa thuận Xanh, vào tháng 2 năm 2024, Đạo luật này khuyến khích các Quốc gia thành viên EU đưa ra các biện pháp giảm thuế dưới dạng tín dụng thuế hoặc khấu hao nhanh, cùng với các sáng kiến khác. Đơn giản hóa các khoản trợ cấp cho pin, tấm pin mặt trời, tua-bin gió, máy bơm nhiệt, máy điện phân và công nghệ thu giữ carbon cũng được đề xuất.

Ngoài ra, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU, đã vào giai đoạn chuyển tiếp tháng 10 năm 2023 và có hiệu lực năm 2026, sẽ đưa ra mức giá hợp lý cho lượng carbon thải ra trong quá trình sản xuất hàng hóa sử dụng nhiều carbon vào EU. Cơ chế này nhằm đảm bảo giá carbon nhập khẩu bằng với giá carbon sản xuất trong nước. Bước đầu, CBAM bao gồm hoạt động nhập khẩu phát thải carbon trong sáu lĩnh vực: nhôm, xi măng, điện, phân bón, sắt thép và hydro, đồng thời áp đặt yêu cầu báo cáo đối với các nhà nhập khẩu.

Để phù hợp với thông lệ toàn cầu, Ấn Độ đang xây dựng chiến lược khử cacbon nhằm giảm lượng khí thải và thúc đẩy đầu tư. Một trong những sáng kiến là ưu đãi liên kết sản xuất (PLIs) đưa ra các ưu đãi tài chính (giảm thuế/ưu đãi thuế xuất nhập khẩu/các ưu đãi khác) cho các nhà sản xuất để đạt về doanh số, cũng như tạo ra năng lực cạnh tranh. Các kế hoạch PLI cho Tế bào hóa học tiên tiến (ACC) (181 tỷ INR), lĩnh vực ô tô (259,38 tỷ INR) và Áp dụng và sản xuất xe điện nhanh hơn (FAME) (100 tỷ INR) sẽ giúp Ấn Độ chuyển đổi từ hệ thống vận tải ô tô truyền thống chạy bằng nhiên liệu hóa thạch sang hệ thống Xe điện (EV) sạch hơn, bền vững, tiên tiến và hiệu quả. Tương tự, Chính phủ đã phân bổ tổng công suất sản xuất trong nước là 48.337 MW với mức hỗ trợ hơn 185 tỷ INR theo Đề án PLI cho các Mô-đun quang điện mặt trời hiệu suất cao.

Chính phủ đang thực hiện các ưu đãi thuế, giảm thuế đối với các sản phẩm thân thiện với môi trường như xe điện và ethanol. Cụ thể, xe điện chịu mức thuế GST là 5% so với 28% và thậm chí cao hơn đối với xe sử dụng động cơ ICE. Tương tự, Ethanol để pha với xăng chịu mức thuế GST là 5% so với 18% của rượu công nghiệp. Gần đây, để thúc đẩy chuyển đổi xanh, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với khí sinh chịu thuế GST được miễn thuế trong Đạo luật Tài chính năm 2023.

Ấn Độ không có thuế carbon, mặc dù thuế này có hiệu quả trong việc giảm lượng khí thải và là nguồn thu bổ sung. Tuy nhiên, mức thuế than 400 INR/tấn và mức thuế cao đối với xăng và dầu diesel là những ví dụ về thuế carbon ngầm. Thuế thực tế đối với xăng và dầu diesel có thể cao hơn 100%, trái ngược với mức thuế chung 18% đối với hầu hết các loại nhiên liệu chịu thuế GST. Điều bất thường là các loại nhiên liệu sạch như khí đốt tự nhiên thì nằm ngoài phạm vi áp dụng thuế GST, do đó ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của loại nhiên liệu này và khả năng giảm lượng khí thải của Ấn Độ.

Chính phủ Ấn Độ đã và đang sử dụng các biện pháp khác để khử cacbon. Chẳng hạn, Đạo luật bảo tồn năng lượng (sửa đổi) năm 2022 đưa ra các khái niệm như giao dịch carbon và bắt buộc sử dụng nhiên liệu không hóa thạch cũng như các tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng để đảm bảo quá trình khử cacbon nhanh hơn và đạt được các mục tiêu phát triển bền vững.

Trong tương lai, các doanh nghiệp cần lưu ý đến tác động của việc sử dụng nhiều các công cụ tài chính để khử cacbon. Bên cạnh rủi ro tiềm ẩn và gánh nặng về thuế, những công cụ này liên quan đến việc nâng cao tính tuân thủ và nghĩa vụ báo cáo.

Kết luận

Các sáng kiến của Ấn Độ hướng tới phát triển cơ chế định giá carbon, thúc đẩy phát triển hạ tầng năng lượng tái tạo và nghiên cứu công nghệ thu giữ carbon nhằm khuyến khích các công ty giảm lượng khí thải và điều chỉnh các chính sách của Ấn Độ phù hợp với chính sách toàn cầu.

Nguồn: EY

Từ khóa: quá trình khử carbon, phát thải khí nhà kính, năng lượng tái tạo, phát triển bền vững