Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Bộ trưởng Thương mại Indonesia cho biết các doanh nghiệp nhỏ của nước này có thể “bị đánh sập” do làn sóng hàng hóa giá rẻ Trung Quốc ồ ạt đổ vào.

Vào thứ Sáu (28-06-2024), một quan chức cấp cao của Indonesia đã tuyên bố rằng nước này sẽ áp thuế nhập khẩu lên tới 200% đối với một loạt hàng hóa Trung Quốc, nhằm bảo vệ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) trong nước.

Bộ trưởng Thương mại Zulkifli Hasan nói với các phóng viên rằng cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ đã ngăn cản Trung Quốc bán tháo lượng hàng tồn kho quá mức cho nhiều nước phương Tây. Điều này khiến họ chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường khác như Indonesia, đe dọa các doanh nghiệp nhỏ hơn của nước này có nguy cơ “bị đánh sập”.

Ông nói, theo hãng thông tấn Antara, "Hoa Kỳ có thể áp thuế 200% đối với đồ gốm hoặc quần áo nhập khẩu; chúng tôi cũng có thể làm như vậy để đảm bảo các MSME và ngành công nghiệp của chúng tôi tồn tại và phát triển."

Reuters diễn giải lại lời của Zulkifli bằng cách nói rằng mức thuế sẽ dao động từ 100 đến 200% và "có thể ảnh hưởng đến việc nhập khẩu giày dép, quần áo, dệt may, mỹ phẩm và đồ gốm sứ". Một quan chức cấp cao của Bộ Thương mại cho biết Ủy ban Bảo vệ Thương mại Indonesia sẽ quyết định mức thuế và các loại hàng hóa được áp dụng.

Đây không phải là động thái đầu tiên nhằm siết chặt kiểm soát nhập khẩu. Năm ngoái, Jakarta đã ban hành một quy định tạo hạn ngạch nhập khẩu cho hàng trăm sản phẩm, bao gồm nguyên liệu thực phẩm, giày dép, thiết bị điện tử và hóa chất. Nhưng sau đó, chính phủ buộc phải ban hành một số sửa đổi đối với luật này, sau khi các công ty Indonesia phàn nàn rằng hạn ngạch làm tắc nghẽn chuỗi cung ứng, khiến họ khó có thể có được các vật liệu nhập khẩu cần thiết cho ngành sản xuất trong nước.

Các nhà quan sát đến từ Mỹ đã trích dẫn tin tức về việc áp đặt các mức thuế đáng kể đối với hàng hóa Trung Quốc như một ví dụ cho thấy các quốc gia Nam Bán Cầu cũng chia sẻ mối lo ngại của chính phủ Hoa Kỳ về năng lực sản xuất dư thừa của Trung Quốc. Tuy nhiên, có một số khác biệt then chốt, rõ ràng nhất là vấn đề này chưa được an ninh hóa ở Indonesia đến mức ở Hoa Kỳ và các nước phương Tây dân chủ khác. Nó cũng liên quan đến các mặt hàng cơ bản.

Trong trường hợp này, có vẻ như Jakarta đang lo ngại về sự phản ứng chính trị có thể xảy ra nếu làn sóng hàng nhập khẩu Trung Quốc đẩy 64 triệu MSME của nước này đến bờ vực sống còn. Chính phủ Indonesia có một lịch sử lâu dài can thiệp vào nền kinh tế, thông qua trợ cấp, lệnh cấm xuất khẩu và các biện pháp khác, nhằm bảo vệ người Indonesia thu nhập thấp và thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp địa phương.

Như nhà báo kinh tế James Guild của The Diplomat lưu ý, "ưu tiên hàng đầu của chính phủ là đảm bảo giá cả các mặt hàng thiết yếu - chẳng hạn như xăng dầu, điện, gạo và dầu ăn - luôn ổn định và ở mức người dân mua được." Chính phủ đã tìm cách thực hiện điều này thông qua một số biện pháp, bao gồm trợ cấp, hạn chế xuất khẩu và một cơ chế được gọi là Nghĩa vụ thị trường nội địa, theo đó các nhà sản xuất một số nguyên liệu thô (chẳng hạn như than) phải cung cấp một tỷ lệ sản phẩm nhất định cho thị trường trong nước với giá thường thấp hơn giá thị trường. Phù hợp với điều này, Bộ Thương mại vào năm ngoái đã cấm các giao dịch thương mại điện tử trên mạng xã hội, giáng một đòn mạnh vào các kế hoạch khu vực của công ty Trung Quốc TikTok.

Việc áp thuế suất khó có thể làm gián đoạn các khía cạnh có lợi cho nhau của quan hệ song phương giữa Bắc Kinh và Jakarta. Trung Quốc hiện là nguồn nhập khẩu chính của Indonesia và là thị trường xuất khẩu chính của nước này, và dòng chảy liên tục của thương mại và đầu tư là một thành phần cần thiết cho chương trình nghị sự kinh tế trong nước của chính phủ Indonesia. Theo nghĩa này, việc coi các mức thuế mới là một phương tiện để điều chỉnh sự cân bằng giữa các ưu tiên kinh tế trong nước và quốc tế, thay vì là biểu hiện của căng thẳng song phương, là điều hợp lý.

Do đó, trong khi Bắc Kinh sẽ không hài lòng về động thái này, nhưng nhìn chung quan hệ song phương vẫn mang tính tích cực, cùng với mong muốn bắt đầu suôn sẻ với chính quyền sắp tới của Prabowo Subianto, thì việc này dường như khó có thể dẫn đến một phản ứng quan trọng.

Nguồn: The Diplomat

Từ khóa: thuế quan, hàng hóa Trung Quốc, SMEs