Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Những kết quả ban đầu của AI-ECTA rất tích cực và có thể nhắc nhở các quan chức Ấn Độ về giá trị của hiệp định thương mại tự do và xóa bỏ thuế quan.

Hiệp định Thương mại và Hợp tác Kinh tế Australia-Ấn Độ (AI-ECTA) có hiệu lực vào ngày 29 – 12, 2022 một bước nữa trong mối quan hệ đối tác ngày càng sâu sắc giữa hai thành viên bộ Tứ. Tuy nhiên, sự thỏa thuận có thể có ý nghĩa vượt ra ngoài việc đưa Ấn Độ và Úc lại gần nhau hơn về mặt kinh tế. AI-ECTA cũng có thể có tiềm năng trở thành bước đệm để đưa Ấn Độ đến gần hơn về thế giới nói chung – và trợ giúp trong việc kéo Ấn Độ khỏi sự trỗi dậy gần đây của chủ nghĩa bảo hộ.

Ấn Độ trong lịch sử không phải là quốc gia ủng hộ chủ nghĩa tự do kinh tế. Vào năm 1991, ngân sách tự do hóa thương mại là sự thay đổi đáng kể đối với quỹ đạo của nền kinh tế Ấn Độ. Sau đó, thuế hải quan cao nhất của Ấn Độ - mức thuế suất thông thường cao nhất – đối với các sản phẩm phi nông nghiệp đã giảm mạnh 150% trong năm 1991-92 xuống 10% trong năm 2007-08. Việc mở cửa nền kinh tế của Ấn Độ xuất phát từ những thành công của chính Trung Quốc trong việc mở cửa biên giới vào năm 1978 là một phần của chính sách “cải cách và mở cửa” giúp 800 triệu người Trung Quốc thoát khỏi nghèo khổ. Mặc dù Ấn Độ chưa bắt kịp tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc, nhưng nền kinh tế Ấn Độ có quy mô gấp 5 lần so với năm 1991. Ấn Độ đã đi từ một quốc gia lạc hậu trở thành một cường quốc mới nổi. Quốc gia này đã trở thành nền kinh tế lớn thứ năm trên thế giới với tham vọng trở thành nền kinh tế lớn thứ ba vào năm 2027.

Tuy nhiên, trong vài năm qua, chủ nghĩa bảo hộ đã tái xuất hiện. Chính phủ trung ương đã tìm cách sử dụng các biện pháp bảo hộ để ngăn cản lạm phát, ngăn Trung Quốc giành thêm thị trường của Ấn Độ và thúc đẩy sự tăng trưởng của ngành công nghiệp địa phương. Trong Ngân sách Liên minh năm 2020-21. Bộ Tài chính của Ấn Độ công bố thuế hải quan tăng đối với 60 nhóm sản phẩm. Gần đây, chính phủ Ấn Độ đã quyết định cấm một số loại thiết bị điện tử, thậm chí một số người coi động thái này là bằng chứng chấm dứt kỷ nguyên tự do hóa của Ấn Độ.

Tổ chức Thương mại Thế giới vào năm 2021 đã ghi nhận xu hướng tăng thuế suất của Ấn Độ, nhận xét rằng “mức trung bình đơn giản được áp dụng mức thuế MFN (được quốc gia ưu đãi nhất) đã tăng từ 13% trong năm 2014-15 lên 14,3% trong năm 2020-21”. Mức tăng 1,3 điểm phần trăm nghe có vẻ không nhiều, nhưng quỹ đạo này khiến Ấn Độ trở nên kém thuận lợi đối với các hoạt động kinh doanh.

Điều đó sẽ gây khó khăn cho tham vọng trở thành trung tâm sản xuất khổng lồ, vì quốc gia này phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ Đông Nam Á trong việc thu hút các công ty đang rời khỏi Trung Quốc. Việt Nam đã thuyết phục Apple, Samsung, LG và Microsoft thành lập cửa hàng nhờ số lượng hiệp định thương mại tự do đã ký kết, dẫn đến các điều kiện thuế hải quan thuận lợi. Các biện pháp bảo hộ của Ấn Độ đi ngược lại quan điểm chung về tăng trưởng kinh tế và những bài học rút ra từ nghiên cứu điển hình về tăng trưởng của Trung Quốc.

Khi nói đến tự do hóa thương mại, một trong những trở ngại lớn nhất đối với các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ đương thời là thâm hụt thương mại với các quốc gia khác. Các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ vẫn lo ngại các thỏa thuận thương mại tự do tạo điều kiện cho mối quan hệ thương mại không công bằng, cho phép các bên ký kết tận dụng thị trường rộng lớn và ngành công nghiệp địa phương của Ấn Độ kém hiệu quả. Kể từ khi ký Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn Diện (CEPA) với Nhật Bản, thương mại Ấn Độ với Nhật Bản gần như tăng gấp đôi, tăng từ 5,2 tỷ USD trong năm tài chính 2012 lên 8,2 tỷ USD trong năm tài chính 2022. Tương tự Ấn Độ đã cho thấy mối quan ngại về thâm hụt thương mại ngày càng tăng với Hàn Quốc, sau khi ký hiệp định CEPA với Seoul.

Những quan ngại về thâm hụt thương mại ngày càng tăng sau các thỏa thuận thương mại tự do cho thấy Ấn Độ rút khỏi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) dù đã tham gia đàm phán. RCEP là một vấn đề đối với Ấn Độ khi quốc gia này có thâm hụt thương mại với 11 trong số 15 thành viên – đáng chú ý nhất là Trung Quốc. Hiện tại, một nửa tổng thâm hụt thương mại của Ấn Độ gắn liền với Trung Quốc. Do đó, các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ lo ngại rằng việc gia nhập RCEP sẽ chỉ làm tăng sự chênh lệch thương mại giữa Ấn Độ và Trung Quốc, khiến Ấn Độ trở nên thân thiện với nền kinh tế Trung Quốc trong thời điểm căng thẳng địa chính trị gia tăng giữa hai quốc gia.

Những lo ngại thâm hụt thương mại này đã khiến Ấn Độ phải tiếp cận thận trọng hơn bằng cách đàm phán các hiệp định thương mại tự do tạm thời. Cuộc đàm phán thương mại tự do mới nhất đầu tiên được ký kết và có hiệu lực là CEPA UAE-Ấn Độ và AI-ECTA với Australia.

Đáng chú ý, trong 6 tháng đầu tiên AI-ECTA có hiệu lực, khoảng cách thương mại giữa Australia và Ấn Độ đã giảm 15%. Điều này xuất phát từ việc Ấn Độ tăng xuất khẩu hàng hóa dược phẩm, máy móc điện tử và các sản phẩm sắt thép.

Trong khi xuất khẩu của Australia sang Ấn Độ đã giảm 25% so với năm 2022, điều này do xuất khẩu than từ Australia sang Ấn Độ cao bất thường trong năm 2022, kết quả của các đợt nắng nóng là nguyên nhân do tháng 3 nóng nhất ở tiểu lục địa Ấn Độ kể từ khi việc lưu trữ hồ sơ bắt đầu vào năm 1901, nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của các quốc gia Nam Á. Do đó, những con số xuất khẩu đó có thể khó đáp ứng trở lại vì không có một đợt nắng nóng như thế trong lịch sử của Ấn Độ.

Những gì thỏa thuận thương mại đã đạt được đối với Australia là đa dạng hóa thị trường thương mại Australia – trọng tâm chính của chính sách đối ngoại Australia gần đây trong các nỗ lực nhằm giảm thiểu rủi ro từ Trung Quốc. Australia đã tăng cường xuất khẩu đến Ấn Độ các sản phẩm như cá hồi và rượu vang, trong khi nhiều ngành công nghiệp khác đang chuẩn bị tăng quy mô xuất khẩu sang Ấn Độ.

Những kết quả ban đầu của AI-ECTA rất tích cực và có thể các quan chức Ấn Độ thấy giá trị của thương mại toàn cầu thông qua các hiệp định thương tự do và loại bỏ thuế quan. Làm như thế sẽ dẫn đến những kết quả tích cực trong việc khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia đặt trụ sở tại Ấn Độ khi nhiều tập đoàn rời khỏi Trung Quốc. Một nền kinh tế và thị trường mở cửa hơn sẽ giúp tham vọng của Ấn Độ trở thành một trung tâm sản xuất khổng lồ chính bằng cách tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển dễ dàng trong các chuỗi giá trị toàn cầu và giá cả cạnh tranh trên nhiều thị trường. Tất cả điều này sẽ dẫn đến tăng trưởng kinh tế cao hơn, có thể nâng cao mức sống ở Ấn Độ và tăng thị phần thương mại toàn cầu ở Ấn Độ.

Nguồn: The Diplomat

Từ khóa: Australia, Ấn Độ, hiệp định thương mại