UNCTAD: Nhiên liệu không phát thải có thể làm tăng chi phí thương mại hàng hải toàn cầu

Các chuyên gia tại Hội nghị Thương mại và Phát triển Liên hợp quốc (UNCTAD) cho rằng, việc ngành hàng hải chuyển sang sử dụng nhiên liệu không phát thải có thể làm tăng chi phí thương mại và tác động đến thương mại toàn cầu, với những tác động khác nhau ở các khu vực, hàng hóa và tuyến thương mại khác nhau.

Về bản chất, giá nhiên liệu đắt lên bởi vì đã được tính thêm chi phí tác động đến môi trường và thực thi thương mại toàn cầu bền vững, kéo theo phí vận chuyển cao hơn. Vì vây, quá trình chuyển đổi thương mại hàng hải sang sử dụng nhiên liệu không phát thải phải được diễn ra công bằng, đặc biệt là đối với các nền kinh tế mới nổi và các quốc gia kém phát triển – theo bài báo “Understanding Maritime Decarbonization's Impacts on Trade Costs to Unlock a Just Transition” (Tạm dịch: Hiểu được tác động của cắt giảm phát thải carbon đến chi phí thương mại để mở ra quá trình chuyển đổi công bằng) của tác giả Connor Bingham và Ida Tang Mikkelsen đăng trên trang web UNCTAD.

Phí vận chuyển hàng hải tăng ảnh hưởng trực tiếp đến 80% khối lượng hàng hóa và 70% giá trị hàng hóa thương mại toàn cầu. Các quốc đảo nhỏ đang phát triển (SID) và các nước kém phát triển nhất (LDC) phụ thuộc nhiều vào xuất nhập khẩu, cách xa các tuyến thương mại chính là các quốc gia dễ bị tác động bởi phí vận chuyển bị tăng cao. Hiện tại, các quốc gia này phải trả cước phí vận chuyển đắt gấp hai lần so với các nước đang phát triển và đặc biệt dễ bị tổn thương nếu như phí vận chuyển tiếp tục tăng.

Ngoài ra, phí vận chuyển ảnh hưởng không đồng đều lên các loại hàng hóa điển hình là các mặt hàng có giá trị thấp nhưng khối lượng vận chuyển lớn, chẳng hạn như nguyên liệu công nghiệp và nông nghiệp thô. Do đó, các quốc gia phụ thuộc nhiều vào việc xuất khẩu các mặt hàng này dễ bị ảnh hưởng hơn khi giá nhiên liệu tăng, đưa các nước đang phát triển vào thế bất lợi.

Phí vận chuyển tăng cao có thể dẫn đến giá nhập khẩu tăng cao và đe dọa an ninh lương thực khu vực, như đã thấy ở Đông Phi trong đợt bùng phát COVID-19. Tình hình này cho thấy cần phải đặc biệt chú ý đến những khu vực dễ bị ảnh hưởng bởi phí vận chuyển tăng.

Các cuộc thảo luận gần đây của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) tại MEPC80 đều tập trung phát triển các biện pháp để đối phó với những lo ngại này. Cơ chế được đề xuất bao gồm phân bổ lại quỹ cho các quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi các biện pháp định lượng như định giá carbon hay thệ thống feebate.

Mặc dù tăng giá nhiên liệu trong ngành hàng hải có vai trò rất quan trọng giảm lượng khí thải từ vận chuyển nhưng cần phải có giải pháp toàn cầu để đảm bảo rằng mang lại lợi ích cho các quốc gia ở phía nam bán cầu và các quốc gia nằm cách xa thị trường của họ. Bài báo còn cho biết thêm, các quốc gia thành viên của IMO được khuyến khích giamr thiểu phát thải carbon trên biển đồng thời giảm thiểu các tác động tiêu cực không đồng đều đối với các quốc gia dễ bị ảnh hưởng nhất.

Mặc dù chi phí thương mại cao hơn, giảm phát thải carbon trên biển mang lại cơ hội cho nhiều quốc gia hội nhập vào thương mại quốc tế thông qua sản xuất và cung cấp nhiên liệu thay thế không phát thải carbon, đây là tiềm năng rất lớn với các nước phía bắc bán cầu và các nước đang phát triển. Tiến triển của MEPC80 đóng vai trò rất quan trọng trong việc giảm phát thải carbon toàn cầu được thực hiện trên tất cả các đại dương và không có quốc gia nào bị bỏ lại phía sau.

Nguồn: Fibre2fashion

Từ khóa: nhiên liệu, thương mại hàng hải, toàn cầu, UNCTAD, SID, LDC, IMO, MEPC80