Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Làm cách nào đổi mới và đầu tư vào cộng đồng để có thể xây dựng một tương lai với phát thải ròng bằng 0.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đã cảnh báo rằng thế giới đang đối mặt với đỉnh điểm của biến đổi khí hậu. Nếu các chính phủ, các tổ chức thuộc khu vực tư nhân, cũng như các cá nhân nghiêm túc trong việc hạn chế sự nóng lên toàn cầu - đã được quy định trong Thỏa thuận Paris 2015 - thì cần phải có hành động khẩn cấp và ngay lập tức. Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) cũng cảnh báo sự nóng lên vượt quá đỉnh điểm có thể gây nên hiệu ứng theo tầng, bao gồm đe dọa sự tồn tại của nhiều cộng đồng ven biển ở vùng trũng do mực nước biển dâng cao, gây ra hạn hán và gián đoạn chuỗi cung ứng, gây nên khủng hoảng tị nạn và di cư hàng loạt do biến đổi khí hậu, dẫn đến sự bất ổn về kinh tế.

Để giải quyết vấn đề này đòi hỏi nỗ lực phối hợp nhằm xanh hóa nền kinh tế, hệ thống giao thông, cơ sở hạ tầng năng lượng và quy trình sản xuất, đồng thời nỗ lực gấp đôi trong hành trình tiến tới phát thải ròng bằng 0. Chính phủ Vương quốc Anh đã cam kết về mặt pháp lý để đạt được mục tiêu vào năm 2050 và nhiều quốc gia khác cũng đã làm như vậy. Tương tự, phe đối lập trong chính phủ cũng đã cam kết, họ sẽ loại bỏ nhiên liệu hóa thạch khỏi việc duy trì năng lượng trên lưới năng lượng của Vương quốc Anh vào năm 2030. Sự đồng thuận chính trị quyết liệt để đạt được phát thải ròng bằng 0 là đáng khích lệ, nhưng để đạt được những mục tiêu đó sẽ đòi hỏi tư duy đổi mới, táo bạo và hợp tác liên ngành hơn bao giờ hết.

Cùng với những thách thức, việc xây dựng nền kinh tế phát thải ròng bằng 0 dựa vào năng lượng tái tạo và mức các-bon thấp trong các ngành công nghiệp nặng truyền thống cũng tạo ra các cơ hội. Quá trình chuyển đổi năng lượng được thực hiện để phù hợp với các chương trình nghị sự tăng trưởng kinh tế khu vực có khả năng hồi sinh và chuyển đổi các cộng đồng trong và ngoài nước.

Phía nam Kyle ở East Ayrshire và Dumfries là nơi có một trang trại điện gió với 50 tuabin sản xuất đủ điện sạch để cung cấp điện cho 170.000 ngôi nhà mỗi năm. Nó được sở hữu và điều hành bởi Vattenfall, một công ty đa quốc gia thuộc sở hữu của nhà nước Thụy Điển. “Chúng tôi có một quỹ phúc lợi cộng đồng ở Nam Kyle,” Lisa Christie, Quyền Giám đốc quốc gia của Vattenfall tại Vương quốc Anh cho biết. “Đó là một cách công nhận các cộng đồng đang sở hữu cơ sở hạ tầng năng lượng. Nhưng nó sẽ hoạt động hiệu quả khi được thiết kế phù hợp với nhu cầu và mong muốn của cộng đồng địa phương, thay vì nghĩ về nó như một hình thức thanh toán qua lại.”

Trong vòng 25 năm, trang trại gió dự kiến sẽ tạo ra 38 triệu bảng Anh cho cộng đồng địa phương. Tại Nam Kyle đã mang lại 44 triệu bảng Anh cho nền kinh tế địa phương (trong tổng số 93 triệu bảng Anh mà dự án đã chi ở Scotland nói chung), đặc biệt là sử dụng “phương pháp tiếp cận địa phương” để mua sắm, ký kết hợp đồng và quản lý chuỗi cung ứng một cách linh hoạt. Giá trị xã hội từ các dự án như thế này được tối đa hóa như tạo ra các công việc có tay nghề cao, năng suất cao, lương cao tại địa phương cũng như các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại địa phương tham gia vào hàng chục sáng kiến nhánh để phát triển cơ sở hạ tầng lớn hơn.

“Rõ ràng tác động là rất tích cực”, Christie cho biết thêm. “Chúng tôi nhận thấy các trang trại gió đã hỗ trợ rất nhiều cho cộng đồng ở những khu vực mà chúng tôi đang hoạt động - kể cả trên bờ và ngoài khơi. Hỗ trợ rất nhiều và chúng tôi biết điều đó từ cuộc thăm dò ý kiến. Vattenfall cũng đã mở rộng hoạt động sang các khu vực khác của Vương quốc Anh, hợp tác với một số hội đồng địa phương theo đuổi các chính sách năng lượng xanh.

Christie nói với Spotlight: “Ở Bristol, chúng tôi đang làm việc với lãnh đạo địa phương có tư duy tiến bộ. “Họ đã đặt mục tiêu rất cao. Ameresco đã ký hợp đồng giúp Hội đồng thành phố Bristol thực hiện tham vọng carbon thấp và họ muốn Vattenfall làm chuyên gia trung gian.”

Công ty Thụy Điển cũng làm việc với chính quyền địa phương trong các dự án lớn ở London, bao gồm cả việc tái phát triển Brent Cross. Vattenfall cung cấp kiến thức, chuyên môn và kinh nghiệm thực hiện dự án hàng thập kỷ để giúp tạo ra mạng lưới nhiệt cho chương trình tái tạo quan trọng này tại một trong những khu thiếu thốn nhất London. Đây là cách tiếp cận hợp tác, ưu tiên quan hệ đối tác với chính quyền địa phương và trung ương cũng như các tổ chức khu vực tư nhân khác để giúp Vương quốc Anh đạt được tham vọng năng lượng thấp một cách nhanh chóng.

Điều này cũng sẽ yêu cầu cải cách từ Whitehall: luật quy hoạch hiện hành ở Anh quá hạn chế. Không chỉ việc xây dựng nhà ở bị cản trở bởi các khung pháp lý nặng nề và nhiều lớp quyền phủ quyết từ nhiều ủy ban quy hoạch địa phương và các bên liên quan khác - chúng ta cần cho một cuộc cách mạng công nghiệp xanh, cơ sở hạ tầng cần một cách tiếp cận tích cực, chủ động hơn đối với các dự án phát triển. Điều này sẽ dễ thực hiện hơn khi cộng đồng thấy được lợi ích thực sự của chương trình này.

Nhưng không chỉ năng lượng mà hệ thống sưởi cũng cần một cuộc thay đổi lớn nếu muốn phát thải ròng bằng 0 thành hiện thực. Các ngành công nghiệp sử dụng nhiều carbon như hàng không, sản xuất thép và bê tông, ô tô và nhựa đều cần phải cách mạng hóa trong cách thức kinh doanh.

Đây là những lĩnh vực quan trọng để duy trì tính linh động, mức sống hiện đại và để giữ cho nền kinh tế toàn cầu phát triển bền vững. Những lĩnh vực này không thể bị suy giảm. Nhiều trong số những lĩnh vực này cần thiết để xây dựng hệ thống giao thông công cộng và mạng lưới năng lượng mới mà chúng ta cần.

Để các ngành công nghiệp này phát triển xanh đòi hỏi phải đổi mới công nghệ. Đó là lý do tại sao Vattenfall đang đầu tư vào nghiên cứu và phát triển hydro không hóa thạch, một thành phần thiết yếu của quá trình khử cacbon trong các ngành công nghiệp thải ra nhiều khí thải như sản xuất bê tông, xi măng, thủy tinh và thép. Loại công nghệ này sẽ tạo ra công việc ổn định, năng suất cao trong các cộng đồng có mối liên hệ lịch sử sâu sắc với các ngành công nghiệp truyền thống, đưa các ngành đó vào thế kỷ 21 và tạo ra việc làm bền vững trong tương lai. Vattenfall cũng đang đầu tư vào thép xanh thông qua dự án Công nghệ luyện gang đột phá bằng hydro (Hybrit). Những dự án như thế này sẽ giúp chúng ta thay đổi những sản phẩm nền tảng của nền kinh tế hiện đại và tiên tiến, đồng thời hướng tới một tương lai xanh.

“Không phải chờ đợi một kế hoạch hoàn hảo và hy vọng có thể chuyển đổi, với toàn bộ cách sống của chúng ta không còn sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Mà là việc chúng ta xác định lĩnh vực nào có thể khử cacbon nhanh nhất và cách chúng ta sử dụng năng lượng xanh để làm điều đó,” Christie nói. “Chúng tôi đang đi trước đón đầu và đó là điều cần thiết để nền kinh tế xanh thành hiện thực.”

Nguồn: The New Statesman

Từ khóa: kinh tế xanh, năng lượng xanh, net zero