Khối thương mại tự do CPTPP có ý nghĩa thế nào đối với nông nghiệp Anh

Vương quốc Anh chuẩn bị gia nhập khối thương mại tự do Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương với 11 quốc gia thành viên trong năm tới, nhưng việc này cũng dấy lên tranh cãi rằng liệu sự tham gia sẽ mang lại tác động tốt hay xấu cho nền nông nghiệp Anh.

Thủ tướng Anh Rishi Sunak cho biết việc tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sẽ “chứng minh lợi ích kinh tế thực sự của các quyền tự do hậu Brexit”, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm mới.

Tham gia CPTPP cho phép tiếp cận vào thị trường của 11 quốc gia với 500 triệu người tiêu dùng- mức dân số gần bằng ở EU, mặc dù các nước CPTPP nằm ở châu Á- Thái Bình Dương và có các tiêu chuẩn phúc lợi thực phẩm và động vật thấp hơn.

Tuy nhiên, theo thống kê riêng của chính phủ, bất chấp trở ngại trên, thỏa thuận này dự kiến sẽ mang lại lợi ích cho toàn bộ nền kinh tế của Anh (GDP), bao gồm cả lĩnh vực dịch vụ quan trọng nhưng chỉ chiếm 0,08% trong suốt 10 năm qua.

Chính phủ không chia nhỏ dữ liệu cho các lĩnh vực, vì vậy không thể cung cấp một con số chính xác về nông nghiệp.

Các nhà bình luận trong ngành đã đặt câu hỏi về nguyên nhân chính phủ lại “nhiệt tình” với thỏa thuận này, vì Vương quốc Anh đã có các thỏa thuận thương mại tự do với 9/11 quốc gia CPTPP, gần đây đã ký kết thêm với Úc và New Zealand.

Chỉ trừ Malaysia và Brunei, nhưng hai quốc gia này chiếm chưa đến 0.5% tổng thương mại của Anh. Năm 2019, thương mại với các nước CPTPP chiếm 8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Anh- ít hơn doanh thu xuất khẩu sang Đức.

Một số nhà bình luận lo ngại rằng bất kỳ lợi ích nào từ CPTPP đều sẽ không được công nhận do Anh có khả năng mất quyền tiếp cận thị trường EU do tiêu chuẩn sản phẩm thấp.

Hạn ngạch thuế quan

Chính phủ Anh đã đưa ra khẳng định rằng nông dân Anh sẽ được bảo vệ thông qua hạn ngạch thuế quan (TRQs), điều này sẽ hạn chế số lượng sản phẩm được phép vào thị trường Anh. Hạn ngạch giúp bảo vệ thực phẩm chất lượng cao, phúc lợi động vật và các tiêu chuẩn môi trường của nông nghiệp Anh.

Các nhà sản xuất thịt bò Canada đã hy vọng có được quyền tiếp cận vào thị trường Anh thông qua việc gia nhập CPTPP.

Tuy nhiên, sáu quốc gia (Brunei, Chile, Malaysia, Canada, Mexico và Peru) đã đồng ý hạn ngạch ban đầu, tăng trong 10 năm lên mức tối đa 13.000 tấn.

Ngành sản xuất thịt bò của Canada mong muốn trở ngại chính đối với thị trường Anh- là chấp nhận hệ thống vệ sinh thịt của Canada, bao gồm cả việc sử dụng hormone- được giải quyết trong thỏa thuận thương mại tự do song phương, điều khoản hiện đang được đàm phán lại và sẽ kết thúc vào tháng 4 năm sau.

Bất chấp việc đảng Bảo thủ không quy định luật bảo vệ các tiêu chuẩn nông nghiệp và thực phẩm chất lượng cao của Anh trong Đạo luật Nông nghiệp năm 2020, ông Sunak khẳng định sẽ không cho phép thịt bò cấy hormone vào thị trường Anh trong bất kỳ thỏa thuận thương mại nào trong tương lai.

Một danh sách đầy đủ các TRQs được thỏa thuận nhập khẩu vào Vương quốc Anh được trình bày trong Kết luận đàm phán trên Gov.uk.

Mô hình của Ủy ban Phát triển nông nghiệp và trồng trọt (AHDB)

Các tổ chức công nghiệp đã cố gắng đánh giá tác động của việc Anh tham gia CPTPP đối với ngành nông nghiệp của nước này, cả trong và ngoài nước.

AHDB kết hợp với Đại học Harper Adams đã thực hiện đánh giá tác động định hướng để dự đoán tác động của việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP, sử dụng mô hình Mạng lưới Thương mại Thực phẩm Nông nghiệp (Xem “Chiến thắng tiềm năng cho thịt đỏ và sữa”).

Nicholas Saphir, chủ tịch AHDB, phát biểu trên Farmers Weekly rằng mô hình cho thấy, trong khi cơ hội ban đầu bị hạn chế, những vẫn có cơ hội xuất khẩu dành cho các nhà sản xuất thực phẩm và đồ uống trong dài hạn, đặc biệt đối với thịt đỏ và sữa.

Ông Saphir nói: “Nếu bạn nhìn vào các cơ hội xuất khẩu ở Vành đại Thái Bình Dương, tất cả đều hướng đến tầng lớp trung lưu và tăng trưởng thu nhập. Điều đó có nghĩa nó có tác động trực tiếp đối với chúng tôi nếu chúng tôi làm đúng về nguồn gốc, chất lượng và sự cải tiến.”

Tuy nhiên, ông Saphir lưu ý thương mại với Trung Quốc là một “việc cần cân nhắc”. Ví dụ, đối với thịt bò, New Zealand, Úc và Canada hiện đang xuất khẩu một lượng lớn sang Trung Quốc.

Nếu các thỏa thuận thương mại này thay đổi, vì bất kỳ lý do gì, một lượng lớn thịt bò sẽ chuyển hướng thị trường, bao gồm cả Anh và các nước khác.

‘Mối đe dọa đối với các tiêu chuẩn’

Các tổ chức thực phẩm và nông nghiệp đã cảnh báo việc gia nhập khối có nguy cơ làm suy yếu các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, nông nghiệp và môi trường ở Anh và trong chuỗi cung ứng.

Vicki Hird, điều phối viên chiến dịch nông nghiệp bền vững tại Sustain, tin rằng mô hình AHDB là “rất lạc quan” và bỏ qua các tác động xã hội rộng lớn hơn đối với khí hậu, sức khỏe và thiên nhiên, cả ở đây và ở nước ngoài.

Bà Hird cho biết Sustain vẫn cực kỳ lo ngại việc Anh gia nhập CPTPP có thể dẫn đến việc nhập khẩu thực phẩm có chứa thuốc trừ sâu hiện bị cấm trong thực phẩm của Anh vì lý do an toàn sức khỏe và nhập khẩu nhiều hơn từ các quốc gia sử dụng kháng sinh hàm lượng cao hoặc sử dụng chúng làm chất kích thích tăng trưởng.

Bà nói thêm: “Nó có thể gây áp lực làm suy yếu chính sách lương thực, môi trường và phúc lợi động vật tốt ở đây và cản trở quá trình nông dân Anh trồng lương thực bền vững, bằng cách trao cho các nhà sản xuất ở các nước CPTPP một lợi thế cạnh tranh.”

Sustain cho biết chính phủ phải đưa ra một chiến lược thương mại tốt hơn, với sự giám sát thích hợp của quốc hội và các tiêu chuẩn thực phẩm và nông nghiệp chính, bao gồm cả thuốc kháng sinh, phúc lợi động vật và thuốc trừ sâu.

Liz Webster, một nông dân đến từ phía bắc Wiltshire và là người sáng lập Save British Farming, đã điều tra tác động của CPTPP trong một thời gian và hoài nghi sâu sắc về những gì hiệp định có thể gây ra cho nông nghiệp và an ninh lương thực của Anh.

Bà cho biết: “Nỗi sợ hãi của tôi với CPTPP là quyền lực được tập trung cho các tập đoàn, không phải nhà sản xuất. Và trong khi các điều khoản hiện tại đã được đàm phán có vẻ thuận lợi hơn so với các thỏa thuận hậu Brexit với Úc và New Zealand, mối nguy hiểm là các quốc gia thành viên sản xuất lớn đang vận động hành lang để xóa bỏ sự bảo vệ ngành của Anh. Châu Âu phải đồng ý với chúng tôi, đó là lý do tại sao họ đã rất khăng khăng về biên giới cứng giữa chúng tôi và họ để bảo vệ Thị trường chung khỏi hàng nhập khẩu tiêu chuẩn thấp.”

Các bước kế tiếp

Các nhà lãnh đạo Anh và CPTPP đã ký một thỏa thuận vào ngày 31/3 năm nay, nhưng điều này vẫn cần được các quốc gia thành viên phê chuẩn. Không có ước định ngày cụ thể cho việc hoàn tất thỏa thuận đã được thông báo.

Người phát ngôn của Bộ Kinh doanh và Thương mại Anh cho biết: “Chúng tôi quyết tâm giúp nông dân Anh đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm chất lượng cao trên khắp thế giới- năm 2022, Anh đã xuất khẩu 2.4 tỷ bảng Anh sản phẩm thực phẩm và đồ uống sang các nước CPTPP.

Với hơn 500 triệu người tiêu dùng, việc tham gia CPTPP sẽ hỗ trợ các nhà sản xuất thực phẩm và đồ uống của Anh bán nhiều sản phẩm hơn nữa cho một số thị trường lớn nhất và phát triển nhanh nhất thế giới ở châu Mỹ và châu Á- Thái Bình Dương.”

Nguồn: Farmers Weekly

Từ khóa: Vương quốc Anh, thực phẩm, nông nghiệp, CPTPP