Các thành viên CPTPP phản ứng như thế nào đối với Trung Quốc

cptpp

Bài học từ việc Anh gia nhập CPTPP tạo cơ sở cho việc ứng phó với Bắc Kinh và Đài Loan

Wendy Cutler là phó chủ tịch của Viện Chính sách Xã hội Châu Á. Trước đây cô đã đại diện cho Mỹ trong các cuộc đàm phán Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Các nhà đàm phán Anh vàHiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) vui mừng vì kết thúc thành công các cuộc đàm phán cho phép Anh gia nhập khối vào cuối tháng 3 năm nay.

Sắp tới đây các thành viên của khối sẽ đối mặt với nhiều thách thức khó khăn hơn trong việc giải quyết đơn xin gia nhập khối của Trung Quốc và Đài Loan.

Tuy nhiên, Anhvẫn còn nhiều việc phải chuẩn bị trước khi ký kết hiệp định chính thức. Trong trật tự thương mại thế giới, “kết luận quan trọng” của cuộc đàm phán được công bố vào ngày 31 tháng 3 thường có nghĩa là nhiều chi tiết vẫn cần được giải quyết, mặc dù các thỏa hiệp cấp chính trị quan trọng đã được đưa ra.

Các luật sư từ Anh và 11 quốc gia thành viên hiện tại của CPTPP cần phải “rà soát” văn bản xin gia nhập của hiệp định để đảm bảo rằng các cam kết rõ ràng và chính xác về mặt pháp lý. Trong quá trình này, các nhà đàm phán đôi khi phát hiện ra rằng họ đã quên kết thúc các vấn đề có thể cần đàm phán thêm.

Bộ trưởng các nước thành viên CPTPP dự kiến sẽ triệu tập cuộc họp trực tiếp trong tháng 07 tới, khiến cho các nhà đàm phán có ít thời gian để chuẩn bị văn bản gia nhập phục vụ cho việc ký kết giữa Anh và khối.

Đối với Anh, điều này có nghĩa là họ phải nhanh chóng chuyển xây dựng sự hỗ trợ cần thiết trong nước nhằm đưa thỏa thuận gia nhập sớmcó hiệu lực. Các quan chức Anh phải chứng minh cho người dân, các bên liên quan và Nghị viện rằng thỏa thuận này sẽ mang lại lợi ích kinh tế cụ thể đồng thời bảo vệ lợi ích cốt lõi của đất nước.

Đây sẽ là một thách thức vì phân tích gần đây đã tiết lộ rằng tổng sản phẩm quốc nội của Anh sẽ chỉ tăng 0,08% trong 15 năm nhờ hiệp định CPTPP. Điều này một phần là do hiệp định dự kiến sẽ không mang lại lợi ích tiếp cận thị trường lớn do Anh đã có các hiệp định thương mại tự do với tất cả các đối tác CPTPP ngoại trừ Malaysia và Brunei.

Với suy nghĩ này, lĩnh vực dịch vụ sẽ thu được nhiều lợi ích, sự phân hóa địa chính trị và những lợi ích được tích lũy từ việc trở thành một phần của chuỗi cung ứng ưu đãi của một khu vực đang phát triển vượt bậc.

11 thành viên hiện tại của CPTPP cũng phải cho người dân nước họ thấy rằng quốc gia của họ sẽ được hưởng lợi từ việc Anh tham gia hiệp định. Họ sẽ chỉ ra quy mô của nền kinh tế Anh và những lợi ích tiếp cận thị trường cụ thể mà các nhà sản xuất của họ sẽ được hưởng, bao gồm cả việc đưa Anh vào chuỗi cung ứng khu vực.

Ngoài ra, việc Anh gia nhập CPTPP sẽ bổ sung giá trị thương mại đáng kể cho khu vực thương mại tự do khổng lồ này. Hiện CPTPP chiếm 13% GDP toàn cầu, con số này sẽ tăng lên 15% khi Anh gia nhập Hiệp định. Các thủ tục để xác nhận việc gia nhập của Anh sẽ khác nhau giữa các quốc gia, với một số quốc gia thành viên như Nhật Bản, cần phải có được sự chấp thuận của cơ quan lập pháp.

Trụ sở chính của Ngân hàng Standard Chartered tại London cho hay: Việc Anh gia nhập CPTPP sẽ đem lại những lợi ích tiềm năng đối với lĩnh vực tài chính và các ngành dịch vụ khác.

Ngoài các việc liên quan đến sự gia nhập của Anh vào khối, các thành viên CPTPP còn có nhiều việc khác cần chuẩn bị, bao gồm việc đảm bảo rằng hiệp định đang được thực thi đầy đủ cũng như xem xét các điều chỉnh trong các lĩnh vực như thương mại kỹ thuật số và khí hậu, nơi mà các điều khoản của CPTPP đang nhanh chóng trở nên lỗi thời.

Tuy nhiên, thách thức trước mắt và khó khăn nhất mà các nước CPTPP phải đối mặt sẽ là loạt yêu cầu gia nhập khối tiếp theo, đặc biệt là từ Trung Quốc và Đài Loan.

Anh là nền kinh tế đầu tiên đề nghị gia nhập và các thành viên CPTPP không được phép mắc bất kỳ sai lầm nào. Nhận thấy rằng việc đồng ý cho Anh gia nhập khối sẽ tạo tiền lệ quan trọng cho những quốc gia đầy tham vọng khác, nên khối này đã tiến hành đàm phán một cách thận trọng. Nhìn từ bên ngoài, một quy trình đơn giản để xin gia nhập khối mất 21 tháng.

Miễn là các cuộc đàm phán gia nhập của Anh đang được tiến hành, các thành viên CPTPP có lý do chính đáng để tạm dừng các yêu cầu khác. Tuy nhiên, hiện nay, mặc dù các thủ tục yêu cầu gia nhập của CPTPP đòi hỏi một khoảng thời gian “hợp lý”, nhưng đã gần 19 tháng kể từ khi Trung Quốc và chỉ vài ngày sau đó là Đài Loan đã chính thức nộp đơn xin gia nhập.

Khi nói đến đơn xin gia nhập khối của Trung Quốc, nhiều yếu tố cần được xem xét. Việc điều chỉnh nền kinh tế lớn do nhà nước lãnh đạo của Trung Quốc đểphù hợp với các quy định của CPTPP có thể là điều không thể. Các quốc gia thành viên của khối cũng sẽ phải đối mặt với những thành tích không tốt của Trung Quốc trong việc tuân thủ các nghĩa vụ thương mại quốc tế.

Quan điểm của các nhà đàm phán CPTPP về việc gia nhập của Anh phần lớn là nhất quán, nhưng trường hợp của Trung Quốc thì không.

Các quan điểm khác nhau, từ quan điểm của Singapore và Malaysia, những nước tin rằng việc gia nhập CPTPP có thể dẫn đến cải cách và mở cửa nhiều hơn của Trung Quốc, cho đến lập trường của Nhật Bản, Úc và Canada, những nước đã bày tỏ sự dè dặt nghiêm trọng. Sự phản đối Trung Quốc gia nhập CPTPP cùng với việc Đài Loan nộp đơn xin gia nhập có thể sẽ làm phức tạp thêm vấn đề.

May mắn thay, các nhà đàm phán CPTPP hiện đã có kinh nghiệm và rút ra được một số bài học từ quá trình xin gia nhập của Anh khi họ xem xét các ứng viên khác.

Đầu tiên, họ sẽ không hạ thấp các tiêu chuẩn cao của hiệp định, với một số điều chỉnh và ngoại lệ đối với văn bản xin gia nhập. Thứ hai, khối có khả năng tìm cách cải thiện tốc độ vàhiệu quả của các cuộc đàm phán tiếp cận thị trường, điều dường như làm mọi thứ chậm lại đáng kể, đặc biệt là vào giai đoạn cuối quá trình đàm phán. Cuối cùng, các thành viên của khối có thể áp dụng tinh thần tập thể chặt chẽ và lòng tin được xây dựng trong quá trình đàm phán với Anh cho các cuộc đàm phán gia nhập tiếp theo.

Kết thúc thành công việc xingia nhập hiệp định của Anh là một thành tựu lớn. Anh sẽ là thành viên mới đầu tiên của CPTPP kể từ khi hiệp định này có hiệu lực vào năm 2018.

Nhưng bên cạnh cảm giác hài lòng và nhẹ nhõm, các nhà đàm phán của hiệp định có lẽ cũng đang cảm thấy lo lắng khi sắp tới sẽ phải giải quyết các đơn đăng ký gia nhập từ Trung Quốc và Đài Loan.

Nguồn: Nikkei Asia

Từ khóa: Anh; đàm phán; gia nhập; CPTPP; Trung Quốc; Đài Loan