Khủng hoảng năng lượng: 5 thách thức trong năm 2023

Bản đồ năng lượng toàn cầu sẽ thay đổi như thế nào? Giá năng lượng cao ngất trời sẽ thúc đẩy năng lượng tái tạo? Bối cảnh công nghiệp sẽ thay đổi như thế nào? Những tác động kinh tế lâu dài sẽ là gì? Cuộc khủng hoảng năng lượng sẽ ảnh hưởng đến chương trình hành động về khí hậu như thế nào? Đây là 5 câu hỏi quan trọng mà các nhà nghiên cứu trên khắp thế giới sẽ phải tập trung trong năm 2023. Họ sẽ phải tìm ra câu trả lời thỏa đáng để hỗ trợ hành động của chính phủ trong những tháng tới nhằm đối phó với tình trạng khẩn cấp

energy

Xác định các vấn đề quan trọng trong một lĩnh vực đã trở thành chìa khóa cho chính trị và kinh tế toàn cầu, Simone Tagliapietra, nhà nghiên cứu tại Khoa Khoa học Chính trị và Xã hội tại Đại học Cattolica del Sacro Cuore, được tạp chí Nature ủy quyền phác thảo một số kịch bản năng lượng khả thi trong năm 2023 cùng với Andreas Goldthau, Giám đốc Trường Willy Brandt tại Đại học Erfurt.

Ngoài việc tập trung vào bản đồ năng lượng thế giới mới sau chiến tranh ở Ukraine, những tác động về công nghiệp, kinh tế và xã hội của cuộc khủng hoảng năng lượng đã được chỉ ra, với sự tập trung vào những tác động tích cực tiềm ẩn trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi sinh thái.

Các nhà nghiên cứu lập luận rằng: “Vào năm 2022, thị trường năng lượng đã ở trên một chiếc tàu lượn siêu tốc”. Vì lý do này, năm 2022 sẽ đi vào lịch sử như một năm thường niên khủng khiếp. Đổ lỗi cho "cuộc khủng hoảng năng lượng gây ra bởi cuộc xâm lược Ukraine của Nga" và kết quả là "việc sử dụng các luồng khí đốt tự nhiên" của điện Kremlin chuyển đến châu Âu. Do đó, năm 2023 sẽ là một năm quan trọng để hiểu cuộc khủng hoảng năng lượng sẽ phát triển như thế nào và nó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các lựa chọn sẽ được đưa ra trên toàn cầu để đảm bảo một tương lai bền vững hơn.

Bản đồ năng lượng toàn cầu sẽ thay đổi như thế nào?

Tagliapietra cho biết: "Các sự kiện trong năm qua đã thay đổi cơ bản vị thế của Nga trên thị trường năng lượng toàn cầu và hình dạng của những thị trường đó. Các liên minh mới đang được xây dựng và các liên minh cũ đang được củng cố". Về phần mình, Liên minh châu Âu đang tiếp cận các nhà cung cấp khí đốt lớn như Na Uy, Algeria và Hoa Kỳ, cũng như các nhà sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng ở châu Phi và Trung Đông. Nga đang chuyển hàng xuất khẩu sang châu Á thay vì sang châu Âu.

Châu Âu sẽ chứng kiến sự sụt gảm lâu dài trong việc tiêu thụ khí đốt tự nhiên do hiệu quả của việc chuyển sang các giải pháp thay thế xanh cao hơn. Đối mặt với kịch bản này vào năm 2023, "các nhà nghiên cứu cần xem xét liệu các bước như vậy có đủ để bù đắp cho lượng hàng nhập khẩu bị mất từ Nga và tránh tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu hay không", Tagliapietra nói.

Giá năng lượng cao ngất trời sẽ thúc đẩy năng lượng tái tạo?

Mức độ mà các quốc gia có thể đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng xanh là một câu hỏi quan trọng trong năm 2023. Giá dầu và khí đốt toàn cầu cao tạo động lực cho các hộ gia đình và doanh nghiệp lắp đặt các tấm pin mặt trời và máy bơm nhiệt để giảm hóa đơn năng lượng, như nhiều người đã làm trong năm nay ở châu Âu.

Bối cảnh công nghiệp sẽ thay đổi như thế nào?

Chi phí cao và nguồn cung cấp năng lượng hạn chế sẽ tổ chức lại các ngành công nghiệp, bao gồm các quy trình và địa điểm. Một số lĩnh vực sản xuất sử dụng nhiều năng lượng, bao gồm nhôm, phân bón và các hóa chất khác, đang bắt đầu chuyển sang những nơi cung cấp năng lượng rẻ hơn, chẳng hạn như Hoa Kỳ hoặc Trung Đông. Các ngành công nghiệp khác đang đổi mới.

Những tác động kinh tế lâu dài sẽ là gì?

Năm tới sẽ xác định sự rõ ràng về các xu hướng "phi toàn cầu hóa" và chủ nghĩa dân tộc kinh tế. Một số nhà kinh tế dự đoán rằng việc phục hồi sẽ làm chậm quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu khi thị trường phân mảnh. Các nhà nghiên cứu cũng cần theo dõi điều gì sẽ xảy ra với sự phân công lao động toàn cầu đã thúc đẩy sự phát triển công nghệ sạch và cắt giảm chi phí các tấm pin mặt trời ngay từ đầu—sự kết hợp giữa đổi mới ở Hoa Kỳ, các khoản đầu tư của Trung Quốc vào sản xuất và trợ cấp ở châu Âu. Nếu các quốc gia hành động một cách đơn độc và hoàn toàn mang tính cạnh tranh, vòng tròn đạo đức này có thể bị phá vỡ.

Tagliapietra cho biết: "Cuộc khủng hoảng năng lượng đang làm trầm trọng thêm bất bình đẳng xã hội trong và giữa các quốc gia. Các hộ gia đình dễ bị tổn thương và các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình đã bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi chi phí năng lượng tăng vọt".

"Các nhà nghiên cứu phải đánh giá tác động đối với các chính sách quốc gia và các chính sách viện trợ, cho vay và phát triển đa phương. Họ nên làm sáng tỏ mức độ gia tăng tình trạng thiếu hụt năng lượng, cú sốc giá năng lượng và lạm phát do năng lượng làm suy yếu sự gắn kết xã hội và đe dọa sự ổn định chính trị . Các quốc gia giàu có có thể cũng bị ảnh hưởng, như các cuộc biểu tình ở Vương quốc Anh và Cộng hòa Séc."

Cuộc khủng hoảng năng lượng sẽ ảnh hưởng đến hành động khí hậu như thế nào?

Sự phân nhánh ở đây có khả năng nghiêm trọng. Các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình không thoải mái với các phản ứng của phương Tây đối với cuộc khủng hoảng năng lượng; các nước giàu đang chuyển sang sử dụng than đá để thay thế hàng nhập khẩu của Nga trong khi kêu gọi các quốc gia nghèo hơn cố gắng hết sức để khử cacbon có vẻ là đạo đức giả.

"Các nhà khoa học xã hội và chính trị cũng như các nhà kinh tế cần xác định cơ chế song phương, khu vực và đa phương nào phù hợp nhất để thúc đẩy tài chính khí hậu, chuyển giao công nghệ và xây dựng năng lực như đã cam kết trong thỏa thuận chung Paris. Cần kiểm tra lại các giải pháp về cacbon xuyên biên giới," Tagliapietra nói .

Nguồn: PHYS.ORG

Từ khoá: biến đổi khí hậu, khủng hoảng năng lượng, năng lượng tái tạo