Tại sao Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương lại quan trọng đối với Ấn Độ

thediplomat 2021 07 12 10

Nền tảng mới là cơ hội để thúc đẩy ba trong số các mục tiêu chính của New Delhi.

Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương lần thứ nhất – được tổ chức trực tuyến kéo dài 3 ngày do Liên đoàn Công nghiệp Ấn Độ (CII) phối hợp với Bộ Ngoại giao, Chính phủ Ấn Độ tổ chức – và đã kết thúc vào ngày 08 tháng 7 năm 2021. Hội nghị có sự tham gia của các chính phủ, các doanh nghiệp, phòng kinh doanh và các tổ chức tư vấn từ 21 quốc gia trong khu vực. Một số mục tiêu chính của Hội nghị là cung cấp nền tảng cho các nhà hoạch định, lãnh đạo doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách từ các quốc gia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương gặp gỡ và thảo luận về các cơ hội cho từng lĩnh vực cụ thể để tăng cường hoạt động thương mại; tạo sân chơi cho các doanh nghiệp trong khu vực gặp gỡ, trao đổi về yêu cầu của các doanh nghiệp trong khu vực với các công ty Ấn Độ và ngược lại; đồng thời tạo điều kiện cho việc chuyển giao công nghệ.

Giữa những tác động tàn khốc của đại dịch COVID-19 đối với lĩnh vực sức khỏe và kinh tế, Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương là bước tiến để thúc đẩy quan hệ đối tác kinh tế và làm sâu sắc hơn mối liên kết kinh doanh giữa các quốc gia trong khu vực. Hội nghị thượng đỉnh này có ý nghĩa rất quan trọng đối với Ấn Độ và ý nghĩa của nó có thể được giải thích qua ba khía cạnh. Đầu tiên, đó là một bước tiến hướng đến phục hồi kinh tế hậu COVID-19, vì sự gián đoạn của chuỗi cung ứng toàn cầu đã trở thành một vấn đề đáng lo ngại. Thứ hai, đây là cơ hội để Ấn Độ giải quyết những nghi ngờ liên quan đến tầm nhìn của họ về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương như một khu vực “tự do, cởi mở và hòa nhập”. Và thứ ba, đó là một nỗ lực tích cực nhằm tạo ra một giải pháp thay thế mạnh mẽ và khả thi cho Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), mà Ấn Độ đã chọn không tham gia vào tháng 11 năm 2020.

Những ảnh hưởng bởi sự gián đoạn do Đại dịch gây ra

Ngoài việc tàn phá cơ sở hạ tầng y tế trên toàn thế giới, đại dịch COVID-19 còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến cơ sở hạ tầng thương mại toàn cầu. Việc đóng cửa biên giới, đóng cửa tạm thời các cơ sở sản xuất và sự gia tăng chủ nghĩa dân tộc kinh tế nói chung, vốn đang diễn ra ngay cả trước khi đại dịch xảy ra, đã khiến các quốc gia nhận ra những rủi ro tiềm ẩn khi chỉ phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng đã có từ trước. Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Ấn Độ, tiến sĩ S. Jaishankar, trong bài phát biểu tại Hội nghị đã nhấn mạnh 03 lĩnh vực quan trọng - chăm sóc sức khỏe, kinh tế kỹ thuật số và phát triển bền vững - là những lĩnh vực mà Ấn Độ đóng vai trò quan trọng trong tương lai.

Với việc Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương chiếm gần 2/3 GDP của thế giới và hơn một nửa thương mại toàn cầu đi qua vùng biển của Ấn Độ, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại nội khối bằng cách loại bỏ phần lớn các rào cản thương mại thông qua việc cải thiện cơ sở hạ tầng và kết nối để mang lại lợi ích kinh tế đáng kể, và mở ra con đường chính thức hóa hợp tác kinh tế khu vực trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Do đó, Ấn Độ sẽ tìm cách giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển này, đặc biệt là trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Vào thời điểm mà chính phủ đang phải đối mặt với phản ứng dữ dội vì sự quản lý yếu kém đối với hoạt động tiêm chủng trên toàn quốc, Hội nghị thượng đỉnh này đã cung cấp một nền tảng để New Delhi nhấn mạnh giá trị của chính sách ngoại giao vắc xin. Tuy nhiên, Ấn Độ cần thực hiện cam kết sản xuất khoảng một tỷ liều vắc-xin để phân phối cho các quốc gia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đã được công bố vào tháng 3 năm 2021 để chứng minh danh xưng là “Nhà thuốc của thế giới”.

Tái khẳng định tầm nhìn chiến lược của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Trong bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La năm 2018, Thủ tướng Narendra Modi đã hô hào rằng sự tham gia của Ấn Độ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ mang tính bao trùm và không để các cuộc tranh giành biến thành xung đột. Tuy nhiên, việc Ấn Độ tham gia vào nhóm bộ tứ- Quad đã làm dấy lên nghi ngờ về ý định thực sự của nước này so với những giải thích được đưa ra trong các tuyên bố của chính phủ rằng Ấn Độ không muốn được gọi tên theo bất kỳ nhóm đặc biệt nào; nhưng khi trở thành một phần của chiến lược Quad cho thấy sự mâu thuẫn với những tuyên bố nêu trên. Cộng đồng chiến lược ở Ấn Độ đang bị chia làm 2 phe, một bên xem Ấn Độ như là một cường quốc tử tế trong khu vực, bên còn lại cho rằng Ấn Độ là một cường quốc đang gia tăng quân sự hóa khu vực vì sự nổi lên của Trung Quốc. Do đó, các hội nghị thượng đỉnh như thế này, cùng với những dự án kết nối trong khu vực sẽ cần nhiều thời gian để xoa dịu những nghi ngờ của các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đối với tuyên bố của Ấn Độ rằng mình là một cường quốc thân thiện trong khu vực.

Để thực hiện tầm nhìn chiến lược của Ấn Độ về “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Tự do và Mở”, tháng 11/2019, Ấn Độ công bố Sáng kiến Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương (IPOI) . Sáng kiến này được xây dựng dựa trên các cấu trúc và cơ chế hiện có về hợp tác khu vực, trong đó tập trung vào bảy trụ cột: an ninh hàng hải, sinh thái biển, tài nguyên biển, nâng cao năng lực và chia sẻ tài nguyên, quản lý và giảm thiểu rủi ro thiên tai; hợp tác khoa học, công nghệ và hoạt động học thuật; đồng thời kết nối thương mại và vận tải biển.

Trong phiên họp khai mạc Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương lần này đề cập đến một trụ cột cụ thể của IPOI, đó là kết nối thương mại và vận tải biển. Tuy nhiên, Ấn Độ cũng phải thực hiện nhiều hoạt động liên quan đến các trụ cột khác để thể hiện hơn nữa vai trò đảm bảo an ninh trong khu vực và để làm rõ tầm nhìn chiến lược về một kiến trúc khu vực bao trùm và dựa trên quy tắc.

Một giải pháp thay thế khả thi cho RCEP?

Việc Ấn Độ quyết định rút khỏi các cuộc đàm phán RCEP vào tháng 11 năm 2020 được cho là do sự dè dặt của nước này đối với các điều khoản đàm phán, cùng với việc quan hệ với Trung Quốc ngày càng xấu đi do cuộc đối đầu tại biên giới. Có những lo ngại rằng động thái này sẽ cản trở mối quan hệ song phương của Ấn Độ với các quốc gia thành viên RCEP. Vì vậy, Ấn Độ bắt buộc phải tìm kiếm những giải pháp thay thế khả thi và Hội nghị thượng đỉnh này có thể là một bước nhỏ nhưng có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu đó. Một bước tiến đáng chú ý đã được thực hiện, đó là khởi động chính thức Sáng kiến Khả năng Phục hồi Chuỗi Cung ứng (SCRI) vào tháng 4 năm 2021, bao gồm Ấn Độ, Nhật Bản và Australia.

SCRI được đưa ra trong bối cảnh các điểm yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu và khu vực bị tác động bởi đại dịch COVID-19. Đây là một động thái gián tiếp nhằm giảm sự phụ thuộc quá mức vào hàng nhập khẩu của Trung Quốc, điều này giải thích tại sao Nhật Bản và Australia đã tiến lên cùng với Ấn Độ dù cũng là thành viên của RCEP. SCRI cam kết thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại bằng cách hỗ trợ tăng cường sử dụng công nghệ kỹ thuật số; và tổ chức các sự kiện xúc tiến đầu tư và các sự kiện kết nối phù hợp giữa người mua - người bán để tạo cơ hội cho các bên liên quan khai thác tiềm năng đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, SCRI cần được mở rộng nhanh chóng để trở thành một khuôn khổ thể chế khả thi, trừ Trung Quốc.

Tóm lại, Phiên họp đầu tiên của Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương là một diễn đàn đáng quan tâm để thúc đẩy hợp tác thương mại và phục hồi sau đại dịch trong khu vực. Hơn nữa, vì do Ấn Độ khởi xướng, sáng kiến này được đánh giá như một nỗ lực để Ấn Độ đạt được các mục tiêu chính sách đối ngoại như đã nêu ở trên. Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu này, đòi hỏi Ấn Độ phải thực hiện nhiều hội nghị thượng đỉnh kinh doanh hơn nữa, nhưng dù sao thì đây cũng là một bước đi đúng hướng.

Nguồn: The Diplomat

Từ khóa: tầm nhìn chiến lược, gải pháp thay thế, RCEP, lo ngại, sáng kiến, mục tiêu, đúng hướng