Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Vương quốc Anh đã không còn nằm trong khối Liên minh châu Âu (EU), rời xa EU có thể đẩy Anh vào một tương lai bất định trong bối cảnh hợp tác đang trở thành xu hướng chung trên thế giới. Do vậy, để đảm bảo không “lạc lõng”, Anh hiện phải tập trung nỗ lực xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn với châu Á, trong đó có ASEAN, khu vực có các nền kinh tế với tốc độ phát triển nhanh nhất thế giới.

EU là một thị trường rộng lớn, rời EU rõ ràng sẽ đẩy Vương quốc Anh vào những thế khó trong quan hệ kinh tế. Thế nhưng, chính phủ và doanh nghiệp Anh đã nhanh nhẹn trong việc xây dựng các mối quan hệ kinh tế song phương. Tại châu Á, Vương quốc Anh đang hướng tới các thị trường lớn như Ấn Độ, Trung Quốc. Với ASEAN, Anh nỗ lực tiếp cận thị trường thông qua việc đẩy mạnh hợp tác với cả khu vực bên cạnh việc hợp tác với từng nước đơn lẻ.

Có nhiều lý do thúc đẩy London hướng sự chú ý tới thị trường Đông Nam Á. ASEAN có tổng GDP 2,8 nghìn tỷ USD, hiện là nền kinh tế lớn thứ năm thế giới, và lớn thứ ba ở châu Á. Đây cũng là một thị trường rộng lớn với 630 triệu dân, lực lượng lao động dồi dào trải đều trên toàn khu vực. Với quy mô khu vực và cơ cấu dân số đa phần nằm trong độ tuổi lao động, ASEAN là khối thương mại lớn thứ tư trên thế giới sau EU, Hoa Kỳ và Nhật Bản.

Trong khi Châu Âu và Hoa Kỳ đang phải đối mặt với tình trạng tương đối trì trệ thì ASEAN vẫn đang phát triển mạnh mẽ. Tổng GDP của ASEAN hiện nay gần gấp 5 lần so với năm 2000. ASEAN cũng đang hội nhập nhanh chóng, được dự đoán là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới vào năm 2050. Vì vậy, lỡ nhịp trong hợp tác kinh tế với ASEAN sẽ là bỏ lỡ cơ hội “vàng”.

Sự nổi lên về kinh tế của ASEAN như một lời nhắc nhở các doanh nghiệp Anh rằng bức tranh kinh tế châu Á không đơn thuần chỉ là sự trỗi dậy của Trung Quốc và Ấn Độ. Tăng trưởng của Trung Quốc đang chậm lại tương tự như các quốc gia đã phát triển, và dân số tại Đông Bắc Á thì đang già đi. Trong khi đó Ấn Độ và Nam Á lại có những thách thức phát triển riêng. Thị trường Đông Nam Á mặc dù ít được nhắc tới nhưng lại là một khu vực vô cùng năng động.

ASEAN là một tập hợp đa dạng các quốc gia đang hội nhập nhanh chóng. Thương mại nội khối của ASEAN còn lớn hơn thương mại giữa ASEAN với thế giới. Mặc dù khác biệt về kinh tế, văn hóa, ngôn ngữ và dân tộc, các quốc gia này vẫn có nhiều điểm chung về lịch sử và xu hướng phát triển kinh tế.

Điều quan trọng hơn bao giờ hết đối với các đối tác ngoài khu vực là phải hiểu và nắm bắt được những nguyên lý phát triển của một thị trường đa dạng như ASEAN. Không có bí quyết đặc biệt nào khi kinh doanh tại ASEAN, nhưng sự năng động của khu vực này khá đặc trưng và không giống bất kỳ nơi nào khác trên thế giới. Vì vậy, kinh doanh trong khu vực này đòi hỏi rất nhiều sự kiên nhẫn và bền bỉ.

Hơn nữa, ASEAN không phải là một EU trong lòng Châu Á. Sự khác biệt giữa các nước ASEAN là rất lớn. Indonesia là người khổng lồ trong khu vực, chiếm phần lớn nhất trong GDP của ASEAN. Mặt khác, Lào nhỏ bé vẫn đang ở giai đoạn phát triển ban đầu. Singapore là trung tâm kinh tế và tài chính của Đông Nam Á, kiểm soát và thực hiện phần lớn đầu tư vào khu vực và là trụ sở chính của hầu hết các công ty đa quốc gia và khu vực. Trong khi Singapore như là một đô thị hiện đại đầu tiên trên thế giới thì các nước láng giềng vẫn phải đối mặt với những thách thức lớn về phát triển. Nhưng những thách thức này không thể ngăn cản các doanh nghiệp khám phá các thị trường tiềm năng.

Hậu Brexit, Vương quốc Anh nên nỗ lực hợp tác thương mại và đầu tư với ASEAN dựa trên những nền tảng có sẵn. Tổng thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa Vương quốc Anh và 10 quốc gia ASEAN đạt tổng trị giá 45,5 tỷ USD trong 4 quý tính đến hết quý III/2020, trong đó kim ngạch xuất khẩu của ASEAN sang Anh đạt 24 tỷ USD và xuất khẩu của Anh sang khối này là 21,55 tỷ USD. Nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Vương quốc Anh vào ASEAN hơn 36,5 tỷ USD vào năm 2019, chiếm 1,9% tổng nguồn vốn FDI ra nước ngoài của Vương quốc Anh.

Tổng vốn ODA của Vương quốc Anh dành cho ASEAN trong 10 năm qua đạt hơn 4,8 tỷ USD. Vương quốc Anh cũng tham gia với tư cách là một trong những thành viên sáng lập của Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng Châu Á (AIIB) và là quốc gia có đóng góp lớn nhất cho Quỹ Đặc biệt hỗ trợ kỹ thuật của AIIB. Để tiếp tục phát triển, ASEAN cần đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng, và kinh nghiệm chuyên môn của Vương quốc Anh trong lĩnh vực hạ tầng sẽ rất được hoan nghênh.

Kể từ khi rời khỏi EU, Vương quốc Anh đã bổ nhiệm Đại sứ tại ASEAN có trụ sở tại Jakarta và đang đề xuất trở thành Đối tác đối thoại của ASEAN. Đồng thời, Vương quốc Anh đã ký các Hiệp định thương mại tự do với Singapore và Việt Nam, dựa theo những cam kết trước đó giữa hai nước này với EU. Tuy nhiên, với những quốc gia khác tại ASEAN, Vương quốc Anh cần có các động thái để thiết lập mối quan hệ ban đầu. Vương quốc Anh cũng đang tiến hành đánh giá  chung với Thái Lan, Indonesia về tính khả thi của một thỏa thuận thương mại và cũng đã thành lập ủy ban chung với Malaysia để hợp tác trong các lĩnh vực như chính sách thương mại và tiếp cận thị trường.

Để có quan hệ sâu sắc hơn với các nước trong khu vực, Bộ trưởng Ngoại giao Vương quốc Anh, Dominic Raab, đã chuẩn bị chuyến thăm 3 ngày tới Đông Nam Á, với các cuộc gặp cấp cao tại Việt Nam, Campuchia và Singapore, nội dung tập trung vào thương mại, quốc phòng và an ninh.

Vương quốc Anh gần đây đã chính thức đề nghị tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Các cuộc đàm phán sẽ sớm bắt đầu về việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP.

Giờ là lúc các doanh nghiệp Anh không thể bỏ lỡ cơ hội vàng tại Đông Nam Á và biến khẩu hiệu “Nước Anh Toàn cầu” thành hiện thực.

Từ khoá: Nước Anh toàn cầu, ASEAN, Vương quốc Anh, hậu Brexit.

Nguồn: The Diplomat