Giữ cân bằng cán cân thương mại

4008247

Thái Lan phải cân bằng lợi ích thương mại của mình giữa chuỗi cung ứng của hai gã khổng lồ toàn cầu ngay cả khi một cuộc chiến tranh lạnh đang nhem nhóm.

“Phúc bất trùng lai, hoạ vô đơn chí”. Câu ngạn ngữ mô tả hoàn hảo tình hình hiện tại của Vương quốc Thái Lan, khi quốc gia này không chỉ đối mặt với đại dịch đang hoành hành trong khi cố gắng phục hồi một nền kinh tế đang yếu ớt, mà còn phải đối phó với những sóng gió nổi lên từ bên ngoài bởi cuộc chiến thương mại gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc.

Mặc dù Mỹ đã có chính quyền mới của Joe Biden, nhưng bất đồng thương mại giữa hai nền kinh tế khổng lồ vẫn chưa được giải quyết, vì chính quyền Biden đã không thực hiện bất kỳ thay đổi lớn nào đối với các chính sách mà họ được thừa hưởng từ cựu Tổng thống Donald Trump.

Mặc dù đại diện cho một đảng chính trị khác, ông Biden vẫn duy trì lập trường thương mại cứng rắn với Bắc Kinh.

Ông Biden khẳng định các mức thuế hiện tại vẫn được giữ nguyên vì ông muốn thúc đẩy nền kinh tế Mỹ, vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề từ giai đoạn đầu của đại dịch nhưng hiện đang phục hồi.

Ở phía bên kia, Bắc Kinh cũng đang duy trì mức thuế đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ.

vào các công ty Trung Quốc của chính quyền tiền nhiệm, nêu tên 59 công ty có quan hệ với quân đội Trung Quốc hoặc đang hoạt động trong lĩnh vực giám sát, bao gồm Tập đoàn Công nghệ Huawei và ba công ty viễn thông lớn nhất của nước này.

Lệnh cấm đầu tư mới này có hiệu lực từ ngày 2 tháng 8. Đây là một sắc lệnh hành pháp sâu và rộng nhất nhắm vào các thực thể từ Trung Quốc kể từ khi ông Biden nhậm chức.

Trung Quốc ngay lập tức tuyên bố sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích của doanh nghiệp nước này.

Tại các hội nghị thượng đỉnh gần đây của G7 và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), ông Biden đã vận động các đồng minh Châu Âu của mình về sự cần thiết phải chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, cũng như các vi phạm nhân quyền và các hành vi phá vỡ quy tắc kinh tế của đất nước châu Á này.

Tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở hạt Cornwall phía Tây Nam nước Anh, các nhà lãnh đạo G7 đã nhất trí một kế hoạch toàn cầu mới có tên là “Xây dựng lại thế giới tốt đẹp hơn” (B3W), đây là một thách thức rõ ràng nhằm đối trọng với sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc.

Những diễn biến này cho thấy cuộc chiến thương mại leo thang giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ không thay đổi dưới thời chính quyền Biden.

CHIẾN TRANH LẠNH MỚI

Aat Pisanwanich, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Thương mại Quốc tế tại Đại học của Phòng thương mại Thái Lan (UTCC), cho biết cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc dưới thời ông Biden có khả năng leo thang và trở nên nghiêm trọng hơn so với thời ông Trump, tập trung chủ yếu vào thâm hụt thương mại và vi phạm sở hữu trí tuệ.

“Đây có thể là một kỷ nguyên chiến tranh lạnh mới và chúng ta có thể thấy hành động thực sự bắt đầu vào năm tới”, ông Aat nói.

“Năm nay, chính phủ Mỹ dự kiến kích hoạt các kế hoạch chống lại Trung Quốc, bằng cách đề xuất nhiều đạo luật như Đạo luật Cạnh tranh Chiến lược năm 2021 và Đạo luật Đổi mới, nhằm kiềm chế ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh trên phạm vi toàn cầu”.

Tại hội nghị thượng đỉnh G7 gần đây, ông Biden đã tiếp cận các đồng minh của Mỹ ở Châu Âu để thiết lập quỹ nhằm chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc trên toàn cầu về chính trị, kinh tế, phát triển cơ sở hạ tầng, ông nói.

Bắc Kinh tuyên bố sẽ chống trả và thông qua Luật chống trừng phạt nước ngoài để trả đũa những gì mà nước này cho là các biện pháp phân biệt đối xử.

Ông Aat nói: “Thái Lan cần thận trọng trong việc cân bằng giữa chuỗi cung ứng của Trung Quốc và Mỹ”. Các cơ quan liên quan nên chú ý và có sự chuẩn bị cho ba danh mục sản phẩm sau.

Danh mục thứ nhất là các sản phẩm mà Thái Lan có thặng dư thương mại so với Mỹ, bao gồm nông sản và nông sản chế biến, máy móc, thiết bị điện, thủy sản, sản phẩm cao su và rau quả chế biến.

Một danh mục khác là các sản phẩm ảnh hưởng đến môi trường, chẳng hạn như cây cọ dầu và cao su, ông nói. Danh mục cuối cùng là các sản phẩm có thị trường rộng lớn trong tương lai, chẳng hạn như trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn, mạch điện, rô bốt, công nghệ thông tin, y tế và khoa học sinh học.

Ông Aat nói: “Đối với loại hàng hóa trong danh mục đầu tiên, Thái Lan nên tìm hiểu về các biện pháp trả đũa mới đối với các sản phẩm này của Thái Lan. Đối với loại thứ hai, Thái Lan nên chuẩn bị cho các biện pháp bảo hộ, đặc biệt đối với các sản phẩm được sản xuất trong các nhà máy thải ra mức carbon monoxide cao, chẳng hạn như năng lượng và các sản phẩm liên quan đến năng lượng.”

THEO DÕI CHẶT CHẼ CUỘC CHIẾN

Kriengkrai Thiennukul, Phó chủ tịch Liên đoàn các ngành công nghiệp Thái Lan (FTI), cảnh báo sáng kiến B3W có thể dẫn đến một cuộc đối đầu kinh tế mới giữa G7 và Trung Quốc.

Việc các nền dân chủ tự do giàu có phát triển một chiến lược cơ sở hạ tầng toàn cầu mới sẽ cạnh tranh trực tiếp với kế hoạch BRI của Trung Quốc.

“Xung đột có thể biến cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung thành một cuộc hỗn chiến quy mô lớn với sự tham gia của nhiều khu vực”, theo Ông Kriengkrai.

Tuy nhiên, các nước thành viên G7 là Đức, Pháp và Ý cho biết họ không áp dụng lập trường thù địch đối với Trung Quốc, mà chỉ muốn xây dựng cân bằng quyền lực giữa G7 và Trung Quốc.

Ông Kriengkrai nói: “Ba nước này và Trung Quốc phụ thuộc lẫn nhau về mặt kinh tế”.

Trung Quốc mua máy móc và công nghệ từ Đức, trong khi Ý và Pháp kiếm được nguồn thu từ khách du lịch Trung Quốc.

Ông Kriengkrai tin rằng Mỹ, Anh và Canada đang có cách tiếp cận đối kháng hơn với Trung Quốc.

Các thành viên G7 cho rằng việc Bắc Kinh lạm dụng nhân quyền đối với người thiểu số Duy Ngô Nhĩ và các chính sách thương mại được cho là không công bằng của Trung Quốc là những lý do chính đằng sau kế hoạch B3W của họ.

Ông nhận định: “Nếu điều này không chỉ là một cuộc chiến thương mại, Thái Lan có thể bị cuốn vào các chiêu trò chính trị”.

FTI kêu gọi chính phủ Thái Lan theo dõi cuộc đối đầu và xây dựng các hành động của Thái Lan dựa trên lợi ích quốc gia. Ông Kriengkrai cho biết các chính sách kinh tế và chính trị phải tạo ra sự cân bằng giữa Trung Quốc và G7.

Ông không lường trước được bất kỳ tác động tiêu cực nào đối với kế hoạch Hành lang kinh tế phía Đông, khi mà chính phủ Thái muốn kết nối với BRI của Trung Quốc.

Kế hoạch của chính phủ để xây dựng một trung tâm công nghiệp công nghệ cao ở Chon Buri, Rayong và Chachoengsao trên bờ Biển phía Đông nước này đã thu hút một số nhà đầu tư, chủ yếu đến từ Trung Quốc và Nhật Bản.

TIÊU ĐIỂM: NĂNG LƯỢNG SẠCH

Theo FTI, Thái Lan phải nhấn mạnh đến phát triển năng lượng sạch vì chương trình B3W có mục tiêu là thúc đẩy các nỗ lực toàn cầu để đối phó với biến đổi khí hậu do hiện tượng ấm lên toàn cầu gây ra.

Cùng với việc hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng toàn cầu, các nhà lãnh đạo G7 đã nhất trí về sự cần thiết phải giúp các nước đạt được mục tiêu của Thỏa thuận Paris năm 2015 về giảm phát thải khí nhà kính.

Suvit Thoraninpanich, Chủ tịch Câu lạc bộ Công nghiệp năng lượng tái tạo của Liên đoàn các ngành công nghiệp Thái Lan (FTI), cho biết những nỗ lực hiện tại ở Thái Lan nhằm thúc đẩy các nguồn tài nguyên tái tạo để sản xuất điện và sử dụng nhiên liệu sinh học trong lĩnh vực giao thông là không đủ.

Ông cho rằng, chính phủ cần tăng cường nỗ lực nếu họ quyết tâm đạt được mục tiêu net zero trong việc hạn chế lượng khí thải carbon.

Còn được gọi là trung hòa carbon, mục tiêu net zero yêu cầu các quốc gia đạt được sự cân bằng giữa phát thải và hấp thụ carbon dioxide từ khí quyển.

Ông Suvit cho biết các cơ quan quản lý năng lượng của Thái Lan nên chuẩn bị tinh thần cho việc nhận các yêu cầu từ khu vực tư nhân về các nguồn điện thân thiện hơn với môi trường.

Các nhà đầu tư ở Thái Lan đang yêu cầu một nguồn cung cấp điện chất lượng hơn, ông nói. Họ không chỉ yêu cầu cung cấp đủ nguồn điện, mà còn yêu cầu điện phải được sản xuất từ các nguồn năng lượng sạch.

Ông Suvit nói: “Hầu hết các nhà xuất khẩu là các nhà sản xuất thiết bị gốc, những người cần đáp ứng các yêu cầu [về môi trường] của khách hàng của họ ở Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản”. “Nhiều quốc gia trong số này có các quy định yêu cầu các nhà sản xuất thải ra ít carbon dioxide hơn.”

Ông cho biết FTI có kế hoạch làm việc với Ủy ban Điều tiết Năng lượng Thái Lan vào ngày 30 tháng 6 về kế hoạch thành lập một Viện Nghiên cứu các vấn đề phát thải carbon. Đây sẽ là một chủ đề ngày càng trở nên quan trọng trong thương mại quốc tế.

Ông Suvit kêu gọi chính phủ đẩy nhanh kế hoạch mua bán điện ngang hàng (P2P), hiện đang trong giai kiến tạo, lên quy mô thương mại.

Ông nói: “Trong vòng 5 năm nữa, việc sản xuất điện dựa trên nhiên liệu hóa thạch sẽ bị gián đoạn giống như cách mà công nghệ kỹ thuật số đã phá vỡ lĩnh vực viễn thông hai thập kỷ trước.”

CHẬM MÀ CHẮC

Nuttapon Nimmanphatcharin, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Cơ quan Xúc tiến Kinh tế Kỹ thuật số của Thái Lan (DEPA) cho biết sáng kiến của G7 về tài trợ cơ sở hạ tầng cho các nước đang phát triển bao gồm hỗ trợ và đầu tư vào ASEAN, một động thái có thể chống lại ảnh hưởng của Bắc Kinh trong khu vực.

Ông nói, Trung Quốc đã mở rộng sức mạnh chính trị và kinh tế của mình ở ASEAN trong nhiều thập kỷ, đặc biệt là ở Campuchia, Lào, Indonesia và Malaysia.

Lào đang xây dựng một dự án tàu cao tốc với sự hỗ trợ tài chính từ Trung Quốc, trong khi Campuchia đang xây dựng một căn cứ hải quân với sự hợp tác của Trung Quốc.

Các công ty khởi nghiệp “kỳ lân” ở Malaysia và Indonesia chủ yếu huy động vốn từ các nhà đầu tư mạo hiểm ở Trung Quốc.

Với việc G7 tập trung hỗ trợ vốn cho các cơ sở hạ tầng ở ASEAN, Việt Nam có thể là mục tiêu hỗ trợ chính, vì quốc gia này là một nền kinh tế mới nổi đang trong quá trình chuyển đổi từ ngành công nghiệp cũ sang các phương pháp tiếp cận và cách làm mới năng động hơn, ông Nuttapon cho biết.

Ông nói rằng Thái Lan nên xử lý động thái địa chính trị mới một cách thận trọng. Ông Nuttapon cho biết Thái Lan gần đây có quan hệ hợp tác đầu tư với Trung Quốc hơn các nước G7.

“Thái Lan không thể đứng về phía nào, chọn bên này và bỏ qua bên kia” ông nói.

Ông Nuttapon cho biết, nếu Việt Nam giành được lợi thế cạnh tranh so với Thái Lan thông qua một Liên minh kinh tế, đặc biệt là trong đầu tư vào ngành công nghiệp nặng, thì Thái Lan nên mở rộng quy mô nỗ lực cải thiện hệ sinh thái công nghiệp để tạo ra nhiều cơ hội đầu tư hơn.

Ông cho biết Thái Lan vẫn có tiềm năng thu hút đầu tư nước ngoài vì vị trí địa lý, các khía cạnh xã hội và các dịch vụ kỹ thuật số.

Ông Nuttapon cho biết Thái Lan có thể hưởng lợi từ sự hợp tác chặt chẽ với các nước láng giềng trong nhiều ngành khác nhau, chẳng hạn như ngành logistics ăn theo dự án tàu cao tốc ở Lào.

VÁN CỜ ĐỊA CHÍNH TRỊ

Chaiwut Thanakhamanusorn, Bộ trưởng Bộ Kinh tế và Xã hội Kỹ thuật số (MDES), cho biết Thái Lan đã giữ chính sách trung lập trong một thời gian dài và các quỹ của G7 đều xem xét các dự án đầu tư một cách kỹ lưỡng.

Sisdivachr Cheewarattanaporn, Chủ tịch Hiệp hội các công ty lữ hành Thái Lan (ATTA), cho rằng Thái Lan nên cân bằng ảnh hưởng chính trị và kinh tế của cả Mỹ và Trung Quốc vì cả hai nước đều quan trọng đối với ngành du lịch Thái Lan.

Ông nói, Bắc Kinh có thể duy trì các biện pháp kiểm soát biên giới nghiêm ngặt cho đến cuối năm nay để bảo vệ chống lại vi-rút, vì nhiều quốc gia xung quanh tiếp tục vật lộn với dịch bệnh bùng phát.

Thái Lan phải cẩn thận về quan hệ quốc tế với Trung Quốc, vì quốc gia này có thể ảnh hưởng đến thị trường du lịch sau đại dịch của Thái Lan, theo ông Sisdivachr.

Ông nói: “Ngay cả khi Thái Lan có thể mở cửa trở lại trong 120 ngày theo kế hoạch, nếu quan hệ giữa hai nước xấu đi, khách du lịch Trung Quốc có thể sẽ không hồi phục như mong đợi”.

Năm 2019, 10,9 triệu khách du lịch Trung Quốc đã tạo ra 530 tỷ baht - con số cao nhất cho một thị trường nguồn trong lịch sử du lịch Thái Lan. Nhưng đây là một thị trường nhạy cảm vì chính phủ có thể ảnh hưởng đến hướng đi của hoạt động kinh doanh tour du lịch nước ngoài bất cứ lúc nào bằng cách áp đặt lệnh cấm, ông Sisdivachr nói.

Mỹ và Thái Lan cũng thiết lập mối quan hệ lâu đời. Trước đại dịch, 1,16 triệu khách du lịch Mỹ đã chi 76 tỷ baht ở Thái Lan, một trong những mức chi tiêu trung bình cao nhất cho mỗi khách du lịch.

Ngoài lĩnh vực du lịch và thương mại, số lượng sinh viên Thái Lan tốt nghiệp tại Mỹ hàng năm đã giúp thắt chặt tình cảm giữa hai nước.

Ông nhận định: “Cả hai đều là những đồng minh tuyệt vời đối với chúng tôi”.

“Khi căng thẳng xuất hiện giữa hai cường quốc, Thái Lan nên cẩn thận về các cách tiếp cận ngoại giao, thay vào đó không đứng về phía nào và duy trì phẩm giá của chúng ta”.

Ông Sisdivachr cho biết Singapore có lẽ là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á đứng lên và bày tỏ quan ngại về cuộc chiến thương mại, khi Thủ tướng Lý Hiển Long thỉnh thoảng đưa ra bình luận về tác động của cuộc đọ sức giữa Mỹ và Trung Quốc trong khu vực.

Ông Sisdivachr cho rằng: “Du lịch, thương mại - mọi thứ đều liên quan đến chính trị. Tính cách của nhà lãnh đạo quốc gia là rất quan trọng vì vị trí đó có thể đại diện cho cả đất nước”.

Nguồn: The Bangkok Post

Từ khoá: tour du lịch, tiếp cận ngoại giao, chính trị, cuộc chiến thương mại, chính trị