Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Rủi ro về lạm phát đang diễn ra trên diện rộng hơn so với những gì mà nhiều người có thể nhận thấy. Một khi lạm phát xảy ra, sự phục hồi của kinh tế toàn cầu vốn đã được dự đoán​​trước sẽ gặp nguy cơ. Bài học rút ra từ nhiều vụ sụp đổ thị trường hay suy thoái kinh tế trong quá khứ cho thấy, sự chủ quan thường xuất hiện trước mỗi đợt sụp đổ.

Đối với những người hoài nghi, lo ngại về lạm phát đang bị thổi phồng quá mức. Sự tăng giá trong thời gian gần đây là mộthiện tượng mang tính tạm thời, chủ yếu là do đại dịch gây ra sự tắc nghẽn trong chuỗi cung ứngsản xuất và dịch vụ, từ đó lan sang toàn bộ nền kinh tế và công nghiệp toàn cầu. Những người hoài nghi cho rằng, "Đừng để ý tới nó, rồi thì nó sẽ qua đi thôi".

Nhưng liệu rằng lạm phát sẽ qua đi? Hoặc ngoài sự gián đoạn chuỗi cung ứng, liệu những thứ cơ bản hơn trong công việc sẽ chắc chắn xảy ra, khi mọi người không thể đi làm tại vô số các nhà máy lớn nhỏ trên khắp thế giới, nơi góp phần sản xuất mọi thứ từ điện thoại thông minh đến ô tô.

Làm việc tại nhà có thể đã tạo ra một cuộc cách mạng ở một số khía cạnh nào đó trong hoạt động của con người - đặc biệt là trong các ngành dịch vụ - nhưng rất khó để thực hiện gia công kim loại, tiện hoặc đúc trong phòng khách nhà bạn.

Do đó, chuỗi cung ứng sản xuất đã bị gián đoạn nghiêm trọng khi các lệnh phong tỏa gia tăng trong thời gian cao điểm lặp đi lặp lại của đại dịch Covid-19, đặc biệt là tại các nền kinh tế mới nổi, vốn là một phần quan trọng của mạng lưới cung ứng toàn cầu ngày nay.

Nhưng hiện tại, các hệ thống cung ứng đang mở cửa trở lại, mặc dù có chậm ở một số nơi; với giả định là mọi thứ đều thuận lợi. Sự chậm trễ và thiếu hụt sẽ xảy ra trong một khoảng thời gian khiến giá cả tăng lên, trong khi nhu cầu tiêu dùng cũng ngày càng tăng cao còn nguồn cung thì có giới hạn. Nhưng hiện này tượng sẽ tự điều chỉnh để trở về như cũ.

Một lần nữa, câu hỏi là liệu sự tự điều chỉnh đó sẽ xảy ra? Thật khó để đưa ra câu trả lời dứt khoát vì sự phức tạp của chuỗi cung ứng và có nhiều nghiên cứu đang được thực hiện về một chủ đề chưa từng được nghiên cứu trước đây. Nhưng có những dấu hiệu cho thấy mọi thứ đều không ổn nếu xét trên bình diện toàn cầu.

Theo quan sát của Viện Tài chính Quốc tế (IIF) ở Washington gần đây, “Thế giới chưa bao giờ chứng kiến ​​kiểu gián đoạn nguồn cung toàn cầu mà chúng ta đang thấy hiện nay. Điều đó có nghĩa là có thể có nhiều tác động vào lạm phát cơ bản hơn so với những ghi nhận từ bản đồ lịch sử”.

Nghiên cứu của IIF tiết lộ rằng “Ngày càng nhiều các quốc gia chứng kiến ​​các công ty tăng giá do thời gian giao hàng lâu và chi phí đầu vào sản xuất ngày càng tăng”. Nghiên cứu kết luận rằng "Sự tăng giá sẽ lan ra trên toàn cầu và có khả năng kéo dài đến năm 2022, khi nền kinh tế toàn cầu dần mở cửa trở lại".

Điều này sẽ khiến lạm phát kéo dài ít nhất trong năm tới mặc dù đây chỉ một hiện tượng nhất thời. Tuy nhiên, nếu chúng ta xem xét từ khía cạnh quá trình sản xuất và logistics, xem xét những gì đang xảy ra từ góc độ địa chính trị, thì những kết quả lạc quan như vậy sẽ ít có khả năng xảy ra hơn.

Trong khi cựu tổng thống Mỹ Donald Trump đã sai lầm trong cuộc chiến thương mại theo cách truyền thống là áp đặt thuế quan với Trung Quốc, chính quyền Tổng thống Biden đang tiến hành mổ xẻ vấn đề sâu hơn.

Các chuỗi cung ứng này mặc dù vẫn chưa bị phá vỡ, nhưng áp lực lên nó đang gia tăng, khi các quốc gia sản xuất trong các chuỗi giá trị này buộc phải xem lại vai trò của họ với tư cách là nhà cung cấp cho các siêu cường cạnh tranh là Mỹ và Trung Quốc.

Với các yếu tố làm tăng cao chi phí đang xảy ra ở đầu ra của chuỗi cung ứng và các yếu tố kích cầu đang được thúc đẩy ở đầu vào, có vẻ như giá cả và lạm phát sẽ không đi đến đâu mà còn tăng thêm nữa. Tình hình này rất rủi ro cho sự ổn định tài chính và kinh tế.

Lạm phát đang xuất hiện trở lại vào thời điểm thị trường chứng khoán ở mức cao nhất mọi thời đại và định giá tài sản tài chính nói chung đang ở mức mà IMF gọi là mức “rất căng”. Trên hết, nợ toàn cầu đã tăng lên mức cao nhất trong lịch sử.

Tất cả điều này là kết quả của việc duy trì lãi suất và tỷ lệ lạm phát ở mức thấp trong một số năm. Người bình thường cũng có thể thấy sự dễ tổn thương của thị trường lúc này.

Các ngân hàng trung ương đang phải đối mặt với một tình thế rất khó xử. Nếu các yếu tố đẩy cao chi phí tiếp tục gây áp lực tăng giá, họ phải có hành động đáp trả. Do đó, các dấu hiệu gần đây cho thấy Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ có thể sẽ cần phải bắt đầu tăng lãi suất dù sớm hay muộn trong bối cảnh lạm phát có thể kéo dài.

Lạm phát có vẻ vẫn là một mối đe dọa xa vời nhưng toàn bộ giá cổ phiếu và nợ có thể đổ sụp xuống trong một thị trường mong manh, đe dọa quá trình phục hồi kinh tế toàn cầu vốn đang mới chớm, và gây ra một cuộc khủng hoảng thị trường tài chính đã được dự đoán từ lâu.

Tất cả những điều điên rồ này sẽ xảy ra với chúng ta khi những tổn thương của đại dịch vẫn còn đó. Các nhà lãnh đạo thế giới, nhất là Tổng thống Mỹ Joe Bidenvà những người tham gia vào liên minh của ông ấy nhằm chống lại Trung Quốc, phải chấm dứt mối thù hằn và nhìn vào những nền móng yếu ớt của chuỗi cung ứng toàn cầu mà Trung Quốc làm trung tâm.

Anthony Rowley là một nhà báo kỳ cựu chuyên về các vấn đề kinh tế và tài chính châu Á

Nguồn: SCMP

Từ khoá: IMF, nợ toàn cầu, lạm phát, khủng hoảng thị trường, quá trình hồi phục