Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Vừa qua, Hội nghị Thượng đỉnh G7 lần thứ 47 đã được tổ chức từ ngày 11 đến ngày 13 tháng 6 năm 2021 tại Vương quốc Anh. G7 là một trong những nền tảng quan trọng nhất để thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, đưa ra các giải pháp cho những vấn đề toàn cầu. Đây là tập hợp của một số nền kinh tế lớn nhất và tiên tiến nhất trên thế giới, chiếm 40% GDP toàn cầu. Kết quả hội nghị sẽ phản ánh chiến lược của các nước phát triển đối với các vấn đề xuyên quốc gia.

Các nhà lãnh đạo đã nhất trí đồng tài trợ một tỷ liều vắc xin COVID-19 trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua COVAX cho các quốc gia có thu nhập thấp trong năm tới. Các thành viên G7 cũng đi đầu trong việc thúc đẩy "một hệ thống y tế toàn cầu có khả năng phục hồi, tích hợp và bao trùm, được chuẩn bị cũng như trang bị đầy đủ để phòng ngừa, ngăn chặn sự leo thang của dịch bệnh, đồng thời phát hiện nhanh các mối đe dọa sức khỏe mới".

Các quốc gia thành viên đã cùng thông qua Thông cáo Vịnh Carbis và Tuyên bố của các Bộ trưởng Y tế G7, trong đó có các cam kết cụ thể về những hành động nhằm đảm bảo sự phát triển của hệ thống kinh tế sau đại dịch. Ví dụ, các quốc gia cam kết làm việc cùng nhau để giảm thời gian phát triển, sản xuất vắc xin, phát hiện các mối đe dọa dịch bệnh, cũng như xử lý các đợt bùng phát trong tương lai trong vòng chưa đầy 100 ngày.

Các bộ trưởng tài chính được giao nhiệm vụ làm việc với các thành viên của G20 để tìm hiểu về những cách thức tài trợ giúp duy trì sức khỏe toàn cầu bền vững và an ninh y tế. Đồng thời, G7 cũng yêu cầu một nghiên cứu về nguồn gốc COVID-19 giai đoạn hai do WHO đứng đầu kịp thời và minh bạch. Khối này cũng báo hiệu các quốc gia nên từ bỏ những biện pháp hướng nội với mục tiêu giảm bớt các hệ quả từ những phản ứng toàn cầu trước đó đối với đại dịch COVID-19. G7 cũng kêu gọi các nước áp dụng chủ nghĩa đa phương để cùng đánh bại các vấn đề sức khỏe xuyên quốc gia.

Liên quan tới vấn đề biến đổi khí hậu, các nước G7 tái khẳng định cam kết của họ với Thỏa thuận Paris nhằm giữ cho nhiệt độ toàn cầu tăng lên chỉ ở 1,5 độ C, bởi lẽ các nước này chiếm tới 20% lượng khí thải carbon của thế giới. Bên cạnh đó, để giải quyết vấn đề nhiên liệu hóa thạch, các nhà lãnh đạo nhất trí ngừng sản xuất năng lượng than và chấm dứt việc đầu tư thêm các dự án mới ở nước ngoài trong lĩnh vực này vào cuối năm 2021. G7 cũng có kế hoạch huy động 100 tỷ USD mỗi năm để giúp các nước đang phát triển giải quyết vấn đề khí thải carbon và sự nóng lên toàn cầu.

G7 cũng tán thành Hiệp ước Thiên nhiên 2030 nhằm mục đích đảo ngược tình trạng mất đa dạng sinh học toàn cầu, với mục tiêu bảo vệ 30% đất đai và đại dương trên Trái đất. Những cam kết này phản ánh rằng các thành viên G7 sẵn sàng làm việc chung để hướng tới một hành tinh xanh hơn. Điều này có thể sẽ tạo ra động lực tích cực cho COP26 của LHQ sắp diễn ra tại Glasgow vào tháng 11.

Một kết quả khác của hội nghị thượng đỉnh là việc thông qua quan hệ đối tác của sáng kiến ‘Xây dựng Thế giới tốt đẹp trở lại’ (B3W) do Hoa Kỳ dẫn đầu nhằm thu hẹp khoảng cách tài chính ở các nước đang phát triển vào năm 2035 thông qua các gói tài trợ cho cơ sở hạ tầng trị giá 40 nghìn tỷ USD. B3W hướng tới giá trị và đề cao tính minh bạch, tính toàn diện cũng như tính bền vững về tài chính và môi trường. Sáng kiến này sẽ khai thác nguồn vốn tư nhân thông qua tài trợ phát triển và huy động 'hàng trăm tỷ đô la đầu tư cơ sở hạ tầng cho các nước có thu nhập thấp và trung bình'.

Các nhà lãnh đạo đã kêu gọi Trung Quốc đồng thuận, hợp tác trong một số lĩnh vực nhất định. Ví dụ, Thông cáo Vịnh Carbis kêu gọi Bắc Kinh duy trì nhân quyền và các quyền tự do cơ bản cho Tân Cương, Hồng Kông. Các nhà lãnh đạo G7 cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương bao trùm và dựa trên luật lệ, bày tỏ tầm quan trọng của một giải pháp hòa bình đối với vấn đề Đài Loan, bày tỏ lo ngại về những diễn biến gần đây ở Biển Đông.

Những kết quả này chứng minh G7 có vẻ đã đi đúng hướng, song, vẫn còn nhiều việc phải làm. Ví dụ, việc tặng một tỷ liều vắc xin so với nhu cầu 11 tỷ liều cần thiết để chấm dứt đại dịch COVID-19 là vẫn chưa đủ. Hơn nữa, mạng lưới vận chuyển và phân phối phải được củng cố để đảm bảo rằng những người có nhu cầu được tiêm chủng kịp thời.

Một số cam kết liên quan đến biến đổi khí hậu vẫn còn chung chung. Thông cáo Vịnh Carbis chưa nêu chi tiết các loại công nghệ mà G7 sẽ áp dụng để giảm sản xuất nhiên liệu hóa thạch. Mặc dù tài liệu có đề cập đến kế hoạch chuyển từ ô tô chạy dầu sang các phương tiện không phát thải trong lĩnh vực giao thông vận tải, nhưng lại không có mốc thời gian cụ thể để đạt được mục tiêu này.

Có một điều phải thừa nhận rằng, các thành viên G7 khác nhau có cách tiếp cận song phương đối với Bắc Kinh khác nhau. Tuy nhiên, kết quả của hội nghị thượng đỉnh thể hiện sự thống nhất trong việc cùng chống lại Trung Quốc. Thông cáo đề cập đến ‘Trung Quốc’ bốn lần và hàm ý rằng hiệp ước không đồng ý với cách tiếp cận hiện nay của Trung Quốc trong nhiều lĩnh vực. Điều này đã bị Bắc Kinh chỉ trích. Ngay sau khi các nhà lãnh đạo G7 lên tiếng kêu gọi Trung Quốc chấm dứt vi phạm nhân quyền, Đại sứ quán Trung Quốc tại Vương quốc Anh đã thúc giục G7 ngừng can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc.

Bắc Kinh cho rằng sáng kiến B3W do Hoa Kỳ dẫn đầu là một động thái phản ứng lại Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc. BRI đã bị một số quốc gia phương Tây chỉ trích vì thiếu minh bạch, rủi ro bẫy nợ và sự tham gia quá lớn của các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc. Bên cạnh đó, việc kêu gọi một cuộc điều tra nguồn gốc COVID-19 của WHO lần thứ hai cũng sẽ làm sâu sắc thêm những rạn nứt giữa Bắc Kinh và các thành viên G7, đặc biệt là với Hoa Kỳ.

Nhìn chung, hội nghị thượng đỉnh chứng minh rằng chủ nghĩa đa phương vẫn đang tồn tại, trong đó, G7 là một nền tảng giúp các thành viên phối hợp hành động tập thể nhằm giải quyết các vấn đề toàn cầu. Tuy nhiên, lập trường đối đầu của khối đối với Trung Quốc không chỉ có khả năng khiến Bắc Kinh phẫn nộ mà còn khiến các nước ngoài G7 gặp khó khăn trong việc định hướng trong một môi trường quốc tế chia rẽ hơn. Chúng ta vẫn còn phải chờ xem kết quả của hội nghị lần này sẽ được tiến hành như thế nào tại các diễn đàn quốc tế khác.

Nguồn: East Asia Forum - DN

Từ khoá: phát thải, giao thông vận tải, thành viên G7, chủ nghĩa đa phương, BRI