Các thỏa thuận thương mại tự do tiếp theo của Vương quốc Anh sẽ phức tạp hơn thỏa thuận với Australia và New Zealand

Vương quốc Anh đã ca ngợi việc ký kết một hiệp định thương mại tự do với Australia và một thỏa thuận sắp xảy ra với New Zealand là bằng chứng cho thấy quốc gia này có thể tạo ra con đường riêng của mình trong thương mại quốc tế hậu Brexit. Nhưng có vẻ như sẽ phải chờ một khoảng thời gian dài nữa, Vương Quốc Anh mới có thể có được một thỏa thuận thương mại tự do tiếp theo.

Các chuyên gia cho rằng, các thỏa thuận với Australia và New Zealand – trong đó, thỏa thuận về nguyên tắc với New Zealand dự kiến sẽ được ký vào tháng 8 – dễ dàng đạt được là bởi mối quan hệ chặt chẽ trong lịch sử, môi trường kinh doanh tương tự, và lợi ích chung trong việc loại bỏ các rào cản thương mại. Các cuộc đàm phán với các nước khác dự kiến sẽ khó khăn hơn nhiều.

David Henig, giám đốc Dự án Chính sách Thương mại Vương quốc Anh tại Trung tâm Kinh tế Chính trị Quốc tế Châu Âu cho biết: “Đối với các quốc gia mới, các quốc gia lớn mà chúng tôi không có thỏa thuận thương mại, mọi việc không còn dễ dàng đến như vậy”.

Vương quốc Anh đã đạt được một thỏa thuận thương mại tự do với Nhật Bản, dựa trên hiệp định quan hệ đối tác thương mại với EU mà Vương quốc Anh trước đây là thành viên, cũng như các thỏa thuận liên tục với gần 30 quốc gia khác cũng được xây dựng dựa trên các thỏa thuận mà các quốc gia đó có với EU.

Tuy nhiên, thỏa thuận với Australia là thỏa thuận đầu tiên mà Vương Quốc Anh phải bắt tay vào soạn thảo từ đầu đến cuối, vì Australia không có thỏa thuận nào với EU.

Năm ngoái, Vương quốc Anh cho biết họ đang làm việc để đạt được một thỏa thuận thương mại tự do với Mỹ, và Bộ trưởng Thương mại quốc tế Liz Truss cho biết vào tháng 5 rằng chính phủ cũng sẽ làm việc theo hướng nâng cấp các thỏa thuận hiện có với Canada và Mexico thành các thỏa thuận thương mại tự do toàn diện.

Đối với các công ty Anh muốn mở rộng sang các thị trường mới, sự rõ ràng trong các thỏa thuận thương mại là rất quan trọng. Đầu năm nay, một cuộc khảo sát đối với các nhà xuất khẩu của Anh cho thấy chỉ hơn 1/3 doanh nghiệp sẵn sàng tiến vào các thị trường mới khi đã có sẵn các thỏa thuận thương mại, trong khi 62% cho biết các thỏa thuận thương mại sẽ quan trọng đối với lợi nhuận trong tương lai.

Henig nói với Global Trade Review rằng, các quốc gia khác mà Vương quốc Anh nhắm đến cho các thỏa thuận tiếp theo, chẳng hạn như Ấn Độ và các nền kinh tế lớn của Nam Mỹ, lại là các nước khá bảo hộ đối với các ngành công nghiệp trong nước, so với Australia và New Zealand.

“Sau Australia và New Zealand, sẽ không có quá nhiều quốc gia khác – hoặc có lẽ là không có bất kỳ quốc gia nào - phù hợp hoàn toàn đến vậy. Tất cả các quốc gia khác sẽ khó khăn hơn vì họ có nhiều vấn đề phức tạp hơn.”

Ấn Độ và Vương quốc Anh đã công bố “quan hệ đối tác thương mại tăng cường” vào tháng 5, một thỏa thuận mà Vương quốc Anh cho biết sẽ mở đường cho một hiệp định thương mại tự do sau đó.

Nhưng mức thuế tối huệ quốc trung bình của Ấn Độ là 13,8% - một trong những mức cao nhất so với bất kỳ nền kinh tế lớn nào - cũng như việc nước này xây dựng các rào cản thương mại gần đây để thúc đẩy sản xuất trong nước trong một số lĩnh vực chính, cho thấy các cuộc đàm phán sẽ diễn ra chậm chạp.

Vào ngày 22/6, Vương quốc Anh tuyên bố đã chính thức khởi động các cuộc đàm phán gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), một khối thương mại tự do gồm 11 thành viên của các quốc gia Châu Á Thái Bình Dương mà Vương quốc Anh cho biết có kim ngạch thương mại trị giá 110 tỷ bảng Anh trong năm 2019 với các nước trong khối.

Bà Truss nói trong một tuyên bố: “Trở thành thành viên của CPTTP là một cơ hội lớn cho Anh. “Nó sẽ giúp chuyển trọng tâm kinh tế của chúng tôi ra khỏi châu Âu để hướng tới các khu vực đang phát triển nhanh hơn trên thế giới, và giúp chúng tôi tiếp cận sâu hơn với các thị trường tiêu dùng rộng lớn ở châu Á Thái Bình Dương”.

Tài liệu chiến lược CPTTP của chính phủ, cũng được công bố vào ngày 22 tháng 6, cho thấy việc tham gia hiệp ước sẽ thúc đẩy tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Vương quốc Anh thêm 0,08%, mặc dù nó không cho biết trong khung thời gian nào. Thỏa thuận với Australia, cũng là một thành viên của nhóm, dự kiến sẽ nâng GDP của Anh lên thêm 0,02%.

Australia là đối tác thương mại lớn thứ 20 của Vương quốc Anh, nhưng kim ngạch xuất khẩu của Anh vào Australia năm 2020 chỉ đạt khoảng 4,3 tỷ bảng Anh, chiếm hơn 1% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Vương quốc Anh ra thế giới, theo số liệu của chính phủ Vương quốc Anh. Cũng trong năm 2020, xuất khẩu của Vương quốc Anh sang New Zealand đạt trị giá 752 triệu bảng Anh.

Henig nói rằng các thỏa thuận với Australia, New Zealand và gia nhập CPTPP có thể là tất cả những gì mà chính phủ hiện tại có thể làm được trong nhiệm kỳ hiện tại. “Họ mong muốn thỏa thuận với Mỹ sẽ diễn ra, nhưng Mỹ lại không hào hứng với việc này”.

Mở đường để tăng cường thương mại với Châu Á

Các thỏa thuận mới và tiềm năng này cũng phục vụ một mục đích khác ngoài mục đích thương mại thuần túy. Là một phần trong tầm nhìn của chính phủ Johnson về một “Nước Anh toàn cầu” bên ngoài EU, các nhà phân tích cho rằng Vương quốc Anh muốn giành được ảnh hưởng ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương, nơi Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản là những cường quốc thống trị.

Giám đốc Đài quan sát Chính sách Thương mại Vương quốc Anh của Đại học Sussex cho biết: “Vương quốc Anh đã chứng tỏ khả năng ký kết và đàm phán các hiệp định thương mại tự do khi nước này rời EU và hành động theo chiến lược của mình để tạo ảnh hưởng quốc tế và tiếp cận nhiều hơn với các thị trường Ấn Độ - Thái Bình Dương”. Gasiorek.

Ông nói: “Nếu câu hỏi đặt ra là “Vương quốc Anh thu được gì từ thỏa thuận thương mại Anh-Australia?” Thì câu trả lời là “về tổng thể thì không nhiều lắm”.

Nhưng theo quan điểm của Gasiorek, những lợi ích địa chính trị của thỏa thuận Australia, chẳng hạn như giúp Anh thuận lợi trong con đường gia nhập CPTPP, có thể lớn hơn tác động kinh tế của hiệp định. Mô hình được công bố bởi Đài quan sát cho thấy thỏa thuận Anh-Australia, khi có hiệu lực, chỉ mang lại mức tăng 0,35% cho xuất khẩu của Vương quốc Anh sang Australia, trong khi làm tăng đến 2,2% xuất khẩu của Australia sang Anh.

Tuy nhiên, có một số lo ngại về tác động tiềm tàng đối với các nhà sản xuất nông nghiệp của Anh.

Thỏa thuận thương mại này đã gây chú ý lớn ở Anh vì cho phép tiếp cận nhiều hơn với các sản phẩm nông nghiệp của Australia, chủ yếu là thịt bò, thường được nuôi với chi phí thấp hơn ở Australia. Nông dân Anh cảnh báo rằng các sản phẩm rẻ hơn của Australia có thể tràn ngập thị trường, mặc dù việc xóa thuế được thực hiện dần trong lộ trình hơn 10 năm.

Gasiorek nói rằng cách tiếp cận “có thể tạo tiền lệ cho các thỏa thuận trong tương lai”.

“Điều thú vị là Vương quốc Anh đã chuẩn bị để tự do hóa nhiều trong lĩnh vực nông nghiệp. Điều này sẽ thu hút sự quan tâm của Hoa Kỳ, quốc gia rất quan tâm đến điều này, ” ông nói trong các bình luận với Global Trade Review.

Gasiorek cho biết: “Tự do hóa nông nghiệp có thể tạo tiền lệ cho các thỏa thuận trong tương lai - ví dụ như thỏa thuận với Mỹ. Tuy nhiên, vẫn còn phải chờ xem Anh và Australia đã thỏa thuận những gì liên quan đến các tiêu chuẩn lương thực”. Ông Gasiorek nhận định, ám chỉ đến việc chính phủ Anh chưa công bố văn kiện chính thức, được dự kiến sẽ mất vài tháng để hoàn thành.

Ông cảnh báo rằng nếu thỏa thuận cho phép nhập khẩu thực phẩm được sản xuất theo các tiêu chuẩn khác với những thực phẩm được phép lưu hành ở EU - chẳng hạn như sử dụng hormone trong chăn nuôi - có thể gây khó khăn cho nghị định thư Bắc Ireland.

“Nếu thỏa thuận Anh-Australia loại trừ ngay cả một thỏa thuận vệ sinh và kiểm dịch động thực vật tạm thời [EW10] với EU thì một thỏa thuận như vậy có thể làm giảm thương mại nông sản của Anh với EU nhiều hơn là mức tăng thương mại nông sản với Australia”.

Nguồn: Global Trade Review – TQ

Từ khoá: lộ trình, lĩnh vực nông nghiệp, văn kiện chính thức, tăng thương mại, nông sản, xoá thuế