Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Sau đại dịch COVID-19 và chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, nền kinh tế châu Á đang phục hồi nhanh chóng vượt kỳ vọng.

Với dân số hơn 4,5 tỷ người, GDP lớn nhất thế giới, nhu cầu lớn về các sản phẩm và dịch vụ chất lượng cao, châu Á là thị trường xuất khẩu chính của nhiều doanh nghiệp châu Âu và Mỹ.

Cho dù là khởi đầu của Trung Quốc trong việc phục hồi kinh tế hay các biện pháp hạn chế sự lây lan đại dịch của Việt Nam - các quốc gia ở châu Á đã đi trước đón đầu và khiến thế giới ngạc nhiên về tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2020.

Gần đây, trong một hội thảo online, Ông Marco Förster, Giám đốc Cố vấn Kinh doanh Quốc tế, Công ty Dezan Shira & Associates, văn phòng Thành phố Hồ Chí Minh đã chia sẻ các thông tin về việc cải thiện môi trường kinh doanh và tăng cường cơ hội mà Trung Quốc, Việt Nam, Singapore và Hồng Kông dành cho các các nhà đầu tư nước ngoài.

Tập trung vào Việt Nam, chúng tôi sẽ cung cấp một vài đoạn trích hỏi đáp của hội thảo online nói trên ở phía dưới.

Theo như tiêu đề của hội thảo, ngành sản xuất đang phát triển như thế nào và những quốc gia nào là đối thủ cạnh tranh nặng ký?

Xu thế đang thay đổi khi chúng ta trải qua tình trạng bình thường mới với các hoạt động kinh doanh và chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Sự thay đổi này có thể là thách thức đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ và các doanh nghiệp SME. Mỗi quốc gia đều có điểm mạnh và điểm yếu, đóng vai trò quan trọng trong quyết định di dời hoặc chuyển đổi các hoạt động sản xuất; do đó các nhà đầu tư nên thận trọng trước khi ra quyết định. Không có một kích thước nào phù hợp cho tất cả. Đã có rất nhiều sự thổi phồng trên các phương tiện truyền thông về việc các công ty rời khỏi Trung Quốc nhưng chúng ta vẫn chưa thấy sự di dời hàng loạt. Trung Quốc vẫn là một thị trường lớn và các nhà đầu tư vẫn quan tâm đến hoạt động kinh doanh tại nước này.

Những gì chúng ta thấy là các nhà đầu tư sử dụng chiến lược bổ sung (China cộng một), kết hợp hoạt động của họ tại Trung Quốc với một quốc gia khác ở Đông Nam Á. Nơi mà Việt Nam nổi lên như một đối thủ nặng ký cho chiến lược trên. Với vị trí địa lý gần Trung Quốc, có nhiều hiệp định thương mại tự do và chi phí thấp, theo kinh nghiệm của công ty chúng tôi, hầu hết khách hàng đã chọn chuyển một phần hoạt động của họ sang Việt Nam.

Xin ông cho biết thêm vị trí địa lý và cơ sở hạ tầng của Trung Quốc và Việt Nam?

Trung Quốc có một số cơ sở sản xuất, ví dụ như ở phía Đông Bắc có Vịnh Bột Hải /Vành đai kinh tế Bột Hải bao gồm thủ đô Bắc Kinh, Thiên Tân, các thành phố ở Hà Bắc, Liêu Ninh và Sơn Đông. Tiếp đến là đồng bằng sông Dương Tử bao gồm Thượng Hải, Nam Kinh, Hàng Châu, Tô Châu và Ninh Ba với dân số cao gấp hai lần Việt Nam. Cuối cùng là Đồng bằng sông Châu Giang hay còn được gọi là Vùng Vịnh Lớn bao gồm Hồng Kông, Quảng Châu, Thâm Quyến và Macao. Khu vực này thậm chí còn ấn tượng hơn nhờ quy mô nhỏ nhưng lại có GDP lớn hơn cả Hàn Quốc. Các ngành công nghiệp như dệt may, giày dép, điện tử rất phát triển.

Đối với Việt Nam, ở phía Bắc có Đồng bằng sông Hồng bao gồm Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố khác. Khu vực này rất gần với Trung Quốc và đã thu hút một số công ty Châu Âu gần cảng Hải Phòng. Vị trí của khu vực trên cũng rất lý tưởng nhờ vào các chuỗi cung ứng hiện có. Ở phía Nam có Đồng bằng sông Cửu Long bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Phú Quốc và các tỉnh thành khác. Với dân số khoảng 21 triệu người, khu vực này có nền kinh tế mạnh hơn phía Bắc.

Điều quan trọng cần lưu ý là cũng có các trung tâm sản xuất nhỏ khác ở cả hai quốc gia trên.

Vậy ông so sánh giữa Trung Quốc và Việt Nam như thế nào?

Như đã đề cập trước đó, cả hai quốc gia đều có điểm mạnh và điểm yếu. Việt Nam không thể thu hút tất cả sản xuất của Trung Quốc, đơn giản là do quy mô của Việt Nam nhỏ hơn, nhưng có những yếu tố khác sẽ giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt.

Ví dụ, theo kinh nghiệm của chúng tôi, việc thành lập một công ty thương mại mất hai tháng ở Trung Quốc, trong khi Việt Nam chỉ mất một tháng rưỡi, bao gồm tất cả các thủ tục giấy phép giao dịch, tài liệu và việc mở tài khoản ngân hàng. Thuế quan ở Việt Nam thấp hơn ở Trung Quốc, tuy nhiên, Trung Quốc xếp hạng về môi trường kinh doanh tốt hơn Việt Nam. Về hiệp định thương mại tự do, mặc dù Trung Quốc có nhiều hiệp định thương mại tự do hơn Việt Nam, nhưng Việt Nam cũng có lợi thế khi gần đây đã ký hiệp định thương mại tự do EU-Việt Nam và là một trong hai nước duy nhất trong ASEAN (sau Singapore) ký kết hiệp định thương mại với EU. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có các thỏa thuận thương mại với ASEAN, Trung Quốc và Ấn Độ, tạo vị thế thuận lợi cho thương mại giữa Trung Quốc, EU và Mỹ.

Xét về các yếu tố mềm khác và thuế suất, Việt Nam đang chào đón du khách và đầu tư nước ngoài với chính sách cấp thị thực điện tử dễ dàng cho hầu hết các quốc gia. Việt Nam cũng đạt điểm cao hơn Trung Quốc về tự do internet. Về thuế, Việt Nam lại đứng đầu do mức thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn (20%) trong khi Trung Quốc là 25%. Thuế suất VAT ở Việt Nam cũng thấp hơn của Trung Quốc (lần lượt là 10% và 13%).

Vậy, Việt Nam có thực sự là ‘đích đến’?

Điều đó sẽ phụ thuộc vào định nghĩa của nhà đầu tư. Nếu "đích đến" là nhà máy của thế giới, thì câu trả lời là không. Nhưng nếu theo nghĩa về một nơi có vị trí địa lý tốt với một mạng lưới thương mại tự do và chào đón đầu tư nước ngoài, thì câu trả lời là có.

Trung Quốc có lực lượng lao động gấp 16 lần Việt Nam. Do đó, cần phải kiềm chế kỳ vọng vì Việt Nam còn có những hạn chế. Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam có vị trí tốt trong khu vực Đông Nam Á để tiếp nhận với những gì sắp diễn ra và chuyển sang lĩnh vực sản xuất cao cấp hơn.

Các nhà đầu tư cần phải nhìn vào bức tranh toàn cảnh trong khi xem xét các yếu tố khác nhau để lập kế hoạch chuyển dịch sản xuất. Không một yếu tố nào như chi phí hoặc lao động có thể biện minh cho nhu cầu di chuyển, thay vào đó, cách tiếp cận phải được điều chỉnh cho phù hợp với hoạt động kinh doanh hoặc đầu tư của công ty.

Nguồn: Vietnam Briefing - NN

Từ khoá: xu thế dịch chuyển, nhà đầu tư, covid-19, Việt Nam, Trung Quốc