Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Công cụ AI của Liên hợp quốc sẽ hỗ trợ các quốc gia trong quá trình đàm phán các thỏa thuận thương mại bằng cách cung cấp các lời khuyên, bao gồm gợi ý đối tác thương lượng, nội dung giảm thuế quan, lợi ích theo từng mức thuế quan được giảm.

Điều này có thể là một yếu tố thay đổi cuộc chơi, nhất là đối với các quốc gia thiếu nguồn lực hoặc kinh nghiệm đàm phán. Ở các quốc gia phát triển, thường sẽ có một đội ngũ khổng lồ với kinh nghiệm rất phong phú hỗ trợ đoàn đàm phán kiểm tra các nội dung liên quan, nhưng các quốc gia kém phát triển hơn thường sẽ lúng túng khi không biết bắt đầu từ đâu. Đây là chia sẻ từ Mia Mikic - Giám đốc sắp mãn nhiệm của Bộ phận Thương mại, Đầu tư và Đổi mới tại Ủy ban Kinh tế và Xã hội của Liên hợp quốc khu vực châu Á và Thái Bình Dương (UNESCAP).

Đàm phán thương mại toàn diện hơn

Các cuộc đàm phán thương mại không phải lúc nào cũng được tổ chức trên một sân chơi bình đẳng. UNESCAP đã phát triển một nền tảng AI nhằm giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn các lựa chọn. Trên trang web, người dùng sẽ chọn một quốc gia để đàm phán, sau đó phân tích các thỏa thuận có thể thiết lập giữa hai quốc gia.

Trang web sẽ chia sẻ thông tin về đối tác thương mại, các thỏa thuận hiện có, và số liệu thống kê khác liên quan đến hai quốc gia được lựa chọn. AI thậm chí còn gợi ý những gì cần đàm phán, chẳng hạn như những sản phẩm mà quốc gia nên nhắm đến để đưa vào danh mục loại bỏ thuế quan.

Công cụ này có tên gọi là “Trade Intelligence and Negotiation Advisor” (TINA). Hiện tại, Bangladesh đang sử dụng TINA để đàm phán một hiệp định thương mại tự do với Ấn Độ.

LHQ cũng đã thiết lập một hiệp ước cho thương mại không giấy tờ xuyên biên giới. Theo Mikic, điều này giúp lĩnh vực thương mại trở nên bao trùm hơn, vì tài liệu điện tử sẽ có chi phí thấp hơn, giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như phụ nữ, dễ tiếp cận thông tin hơn.

LHQ cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Gần đây, cơ quan này đã ban hành một loạt hướng dẫn giúp các chính phủ ASEAN xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa được tốt hơn.

Về cơ bản, muốn làm được điều này, các chính phủ phải xác định chính xác các doanh nghiệp cần trợ giúp và những hình thức hỗ trợ nào là hữu ích nhất. Hiện nay, Liên hợp quốc đang tiến hành làm việc với các quốc gia bao gồm Campuchia, Malaysia và Philippines trong những lĩnh vực này.

Ngoài ra, LHQ cũng cần xem xét việc thiết lập mạng lưới cung cấp các chứng nhận “doanh nghiệp toàn diện” cho các doanh nghiệp. Đây có thể là một trong những điều kiện cần để nhận viện trợ của chính phủ.

Thương mại và công nghệ lấy con người làm trung tâm

Mikic tin rằng khi các quốc gia tập trung vào các vấn đề chung trong các thỏa thuận thương mại và bức tranh tổng quát về triển vọng phát triển kinh tế, thì các nhà lãnh đạo vẫn không thể bỏ qua tác động của thương mại lên cuộc sống của người dân.

Theo Mikic: “Chúng ta thường quên rằng thương mại chỉ là một công cụ để nâng cao mức sống của con người. Mục đích cuối cùng của thương mại không phải là mở rộng sản lượng xuất khẩu hay bất kỳ thứ nào khác”. Các thỏa thuận thương mại suy cho cùng nên mang lại cho mọi người nhiều lựa chọn hơn với các sản phẩm và dịch vụ rẻ hơn để cải thiện chất lượng cuộc sống. “Tương tự vậy, các tác động bất lợi cũng cần được xem xét trong bối cảnh đó”, bà Mikic nói thêm. Các nhà lãnh đạo có thể cần phải cân nhắc việc đào tạo lại hoặc thậm chí di dời người lao động đang làm việc trong những lĩnh vực đã bị gián đoạn.

Bà Mikic cho rằng chính phủ cũng cần nhạy bén hơn trong việc đưa ra các chính sách công nghệ, nhất là các lĩnh vực mới nổi như AI. Một số bộ phận dân cư có thể e ngại công nghệ mới vì không hiểu rõ chúng. Các chính phủ cần giải thích rõ về những công nghệ này để công dân hiểu được mục đích sử dụng.

Trật tự mới cho thương mại thế giới

Cuộc khủng hoảng kinh tế và y tế năm 2020 đã khiến một số quốc gia phải tái định hình chiến lược thương mại. Một số quốc gia đã áp dụng thuế quan một cách “rất lạnh lùng” và điều này có thể gây ra những tác động lâu dài. Các công cụ thuế quan một khi được áp dụng thì rất khó để loại bỏ.

Trên thực tế, chuỗi cung ứng phân tán đã giúp ổn định tình hình. Chẳng hạn, hầu hết sự gián đoạn trong hàng hóa y tế hoặc các sản phẩm thiết yếu khác không xuất phát từ thực tế rằng các hàng hóa này được sản xuất quốc tế. Ngược lại, nguồn cung từ nước ngoài còn giúp kéo nhiều quốc gia thoát khỏi vực sâu.

Thị trường thương mại toàn cầu cũng sẽ phải đối mặt với vấn đề trợ cấp của chính phủ. Các chính phủ đã đổ ra số tiền lớn nhằm giảm bớt thiệt hại kinh tế do đại dịch mang lại. Mikic cho rằng điều này không có vấn đề gì nếu chính sách trợ cấp được thực hiện “theo chiều ngang” với mục tiêu chính là giúp người dân vượt qua khủng hoảng.

Tuy nhiên, vấn đề lại trở nên phức tạp khi các tập đoàn lớn sử dụng trợ cấp của nhà nước để nâng cao vị thế của mình trên thị trường toàn cầu. Điều này có thể dẫn đến cạnh tranh không công bằng: các công ty lớn ở những nước phát triển có thể cầm cự để tiếp tục phát triển, trong khi các doanh nghiệp không nhận được bất kỳ sự trợ giúp nào từ chính phủ sẽ mất thị phần trên thị trường.

Hiện tại, các quy tắc thương mại đa phương về trợ cấp vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, Tổ chức Thương mại Thế giới có thể hỗ trợ các quốc gia đạt được thỏa thuận trong phạm vi có thể chấp nhận được.

Đại dịch COVID-19 đe dọa sẽ chia cắt thế giới thêm nữa, do đó, các chính phủ cần quan tâm đến việc thúc đẩy thương mại toàn diện và công bằng hơn, thông qua sự hỗ trợ từ công nghệ, các cuộc đàm phán cởi mở cũng như cách tiếp cận chính sách lấy con người làm trung tâm.

Nguồn: GovInsider

Từ khóa: chuỗi cung ứng phân tán, trợ cấp của chính phủ, theo chiều ngang, mất thị phần trên thị trường, hỗ trợ từ công nghệ