Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Khả năng đạt được các thỏa thuận thương mại mới là một trong những lời hứa hẹn chính trong chiến dịch Brexit, thậm chí trước cả khi Anh rời khỏi EU. Tuy nhiên, tiến trình đạt được thỏa thuận với Mỹ đang bị đình trệ. Ban đầu, hai bên hy vọng sẽ đạt được thỏa thuận khi giai đoạn chuyển tiếp Brexit kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm 2020. Rốt cuộc, nguyên do thỏa thuận bị trì hoãn là gì?

Theo UN COMTRADE, năm 2019, thương mại giữa Anh và Mỹ đạt hơn 140 tỷ USD - mức cao nhất trong lịch sử. Trong khi đó, thương mại giữa Anh và EU lại có xu hướng sụt giảm trong năm 2019, đạt 560 tỷ USD.

Tuy nhiên, giá trị xuất nhập khẩu của Anh đã giảm mạnh trong tháng 5 và tháng 6 năm 2020, có tăng nhẹ vào tháng 7 và tháng 8. Do hậu quả của đại dịch, xu hướng tăng trưởng thương mại Anh-Mỹ năm 2019 đã bị đảo ngược. Điều này khiến các cuộc đàm phán giữa Anh và Mỹ về tự do hóa thương mại sẽ càng thêm áp lực.

Các cuộc đàm phán thỏa thuận chính thức bắt đầu vào tháng 5 năm 2020. Sau nhiều hạn cuối bị bỏ lỡ, cho tới nay, vẫn không có thỏa thuận nào được thông qua. Theo cuộc phỏng vấn gần đây của Tổng thống đắc cử Joe Biden với New York Times, có vẻ khả năng Mỹ đạt được một thỏa thuận thương mại đầy đủ với Anh trong ngắn hạn là rất thấp. Cơ quan Xúc tiến Thương mại Hoa Kỳ sẽ kết thúc nhiệm kỳ cũ vào tháng 7 năm 2021, như vậy, cơ hội để đẩy nhanh thỏa thuận cho Quốc hội thông qua sẽ không còn.

Theo Robert Lighthizer, đại diện thương mại của Mỹ hiện nay, hai bên vẫn có cơ hội đạt được một số thỏa thuận nhỏ, tập trung vào vấn đề giảm thuế.

Tiến triển chậm

Việc đàm phán chậm chạp xuất phát từ một số nguyên do. Kết quả cuộc bầu cử Hoa Kỳ vẫn chưa thực sự ngã ngũ. Vương quốc Anh đang phải đàm phán với một loạt đối tác cùng một lúc. Mặc dù đội ngũ đàm phán thương mại của Anh khá đông nhưng đa số vẫn còn loay hoay với quy trình mới. Hơn nữa, các bên cũng có những quan điểm khác biệt.

Về lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, Anh là thị trường khá tiềm năng với Hoa Kỳ. Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tại Hoa Kỳ khá quan tâm đến việc mở rộng thị trường sang Anh. Tuy nhiên, về phía mình, Anh tuyên bố: "NHS sẽ không được đưa vào chương trình đàm phán. Giá thuốc cũng không phải vấn đề hai bên nên thảo luận. Tương tự, các dịch vụ mà NHS cung cấp cũng vậy. Anh sẽ không bán NHS cho khu vực tư nhân, dù ở trong nước hay nước ngoài".

Tuy nhiên, về phía Hoa Kỳ, nội dung đàm phán liên quan tới NHS khá quan trọng. Phía Anh có thể cần xem xét lại điều này.

Các nhà xuất khẩu của Anh muốn tăng khả năng tiếp cận với thị trường Hoa Kỳ. Hoa Kỳ là quốc gia xuất khẩu quan trọng nhất đối với Anh. Mặt khác, các sản phẩm của Mỹ cũng có nhiều cơ hội tiếp cận thị trường Anh hơn. Các nhà đàm phán Hoa Kỳ đặc biệt quan tâm đến việc mở cửa cho lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm. Song, Anh phải cẩn trọng với các phản ứng của người tiêu dùng khi các sản phẩm thực phẩm của Mỹ thấp hơn tiêu chuẩn của EU.

Từ quan điểm của Vương quốc Anh, dường như không có nhiều lợi ích kinh tế từ một thỏa thuận thương mại toàn diện với Hoa Kỳ. Theo ước tính của các chuyên gia phía Anh, trong dài hạn, nước này có thể tăng 0,07-0,16% GDP tùy thuộc vào việc liệu thỏa thuận sẽ dẫn đến tự do hóa thương mại một phần hay toàn bộ. Đối với Mỹ, một thỏa thuận sẽ chỉ bắt đầu có lợi hơn về mặt kinh tế nếu Anh sẵn sàng mở cửa thị trường đối với thực phẩm hoặc dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Một thỏa thuận thương mại ở thời điểm này sẽ chỉ mang tính biểu tượng đối với Vương quốc Anh trong quá trình nước này nỗ lực tìm chỗ đứng trên trường quốc tế thời kỳ hậu Brexit.

Khả năng thông qua một thỏa thuận toàn diện giữa Anh-Mỹ trong tương lai gần sẽ không cao. Tuy nhiên, các thỏa thuận nhỏ thì vẫn có thể được thúc đẩy trong những tuần cuối cùng của chính quyền Trump. Điều này thể hiện qua việc hai nước thống nhất giảm thuế đối với các sản phẩm như rượu whisky và cashmere. Ngoài ra, dưới thời chính quyền tiếp theo của Hoa Kỳ, Biden cũng có thể khuyến khích ký kết một thỏa thuận nhỏ với Anh nếu muốn xây dựng liên minh chống lại Trung Quốc.

Nguồn: The Conversation

Từ khóa: thỏa thuận thương mại Mỹ- Anh, cơ hội, hậu Brexit