Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Theo nhận định của các nhà phân tích, việc Trung Quốc đang bày tỏ ý định gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của nước này đối với mục tiêu cải cách sâu rộng và theo đuổi mở cửa ở cấp độ cao hơn.

Thứ tư vừa qua, trong cuộc đàm phán một hiệp định toàn diện về đầu tư giữa Trung Quốc và Liên minh Châu Âu, phía Trung Quốc cũng nói rằng việc hoàn thiện các nguyên tắc căn bản sẽ là bước đệm để Trung Quốc có thể tiến gần hơn đến hiệp định CPTPP.

Sau khi ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) với 14 thành viên vào giữa tháng 11, quốc gia này đang bày tỏ thái độ cởi mở đối với việc gia nhập hiệp định tự do thương mại, được ký giữa 11 nước trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương vào năm 2018.

Tại Cuộc họp Chính sách Kinh tế Cấp cao thường niên hồi tháng 12, Trung Quốc đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc cân nhắc gia nhập CPTPP, như một phần trong nỗ lực phát triển thông qua cải cách và mở cửa với bên ngoài.

Chủ tịch Tập Cận Bình cũng từng có tuyên bố tương tự tại Cuộc họp các nhà Lãnh đạo Kinh tế của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương lần thứ 27, diễn ra trực tuyến vào ngày 20/11. Ý định của Trung Quốc về gia nhập CPTPP cũng được công bố hồi đầu tháng 5, khi Thủ tướng Lý Khắc Cương chủ trì một cuộc họp báo sau phiên bế mạc Đại hội đại biểu Nhân dân Toàn quốc hàng năm.

Cui Fan, giáo sư về thương mại quốc tế tại Đại học Kinh doanh và Kinh tế Quốc tế tại Bắc Kinh, cho rằng việc hoàn thành thỏa thuận đầu tư giữa Trung Quốc và EU có thể đưa Trung Quốc tiến gần hơn đến CPTPP, vì thỏa thuận với EU bao hàm những điều khoản cũng được nhấn mạnh trong CPTPP, bao gồm các vấn đề về quyền lao động và hành vi của doanh nghiệp nhà nước.

Ông nói: “Nó cho thấy Trung Quốc đã chọn lập trường mềm dẻo khi đàm phán về những vấn đề này, tuân thủ các nguyên tắc thị trường và triết lý lấy con người làm trọng tâm.”

Ông cho rằng, việc trở thành thành viên CPTPP phù hợp với những mục tiêu phát triển của Trung Quốc, bởi vì Trung Quốc đang có tốc độ phát triển kinh tế nhanh và có quan hệ kinh tế và thương mại gần gủi với các nền kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương, ngay cả khi một số điều khoản trong hiệp định có thể tạo ra những thách thức đối với quá trình kết nạp của Trung Quốc.

Ông cho biết thêm rằng, việc Trung Quốc bày tỏ ý định gia nhập CPTPP cũng là dấu hiệu cho thấy họ sẵn sàng thúc đẩy tự do hóa và thuận lợi hóa thương mại và đầu tư và toàn cầu hóa kinh tế.

Ông nói: “Nó cũng sẽ giúp Trung Quốc duy trì hoạt động đối thoại và tham vấn với các đối tác, xây dựng sự đồng thuận chung và hướng đến thiết lập một khu vực tự do thương mại tại Châu Á – Thái Bình Dương”.

Wang Huiyao, Chủ tịch của Trung tâm về Trung Quốc và Toàn cầu hóa – một tổ chức nghiên cứu phi chính phủ tại Bắc Kinh, cho rằng việc hoàn thành thỏa thuận đầu tư với EU sẽ là bàn đạp để Trung Quốc gia nhập CPTPP.

Ông cho rằng, gia nhập CPTPP cũng có nghĩa Trung Quốc phải điều chỉnh chính sách để thích thức với những tiêu chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực: mua sắm công, trợ cấp, hành vi của doanh nghiệp nhà nước và lao động.

Ông nói: “Sau thỏa thuận đầu tư với EU, Trung Quốc sẽ phải nâng cao tiêu chuẩn trong nhiều lĩnh vực và tiến hành cải cách đối với những ngành nghề chưa tương đồng với quốc tế. Điều này sẽ có ích cho mục tiêu gia nhập CPTPP.”

Ông cho biết trong những năm gần đây, Trung Quốc đã nỗ lực hoàn thiện luật bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm việc thực thi Luật Đầu tư Quốc tế và Thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung giai đoạn một. Những hoạt động này sẽ mang lại một nền tảng vững chắc.

Ông nói: “Nếu Trung Quốc gia nhập hiệp định, đây sẽ là cột mốc quan trọng đối với Trung Quốc và cả thế giới, tương tự như việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới 20 năm trước”.

Quốc vụ viện Trung Quốc đã tổ chức hai cuộc họp điều hành vào tháng 11 và 12 sau khi RCEP được ký kết, vạch ra một loạt các biện pháp cải cách nội địa để thực thi các điều khoản được nêu trong hiệp định thương mại lớn nhất thế giới.

Như một phần trong nỗ lực thực thi RCEP, Trung Quốc sẽ mở rộng hơn các lĩnh vực dịch vụ trong nghiên cứu và phát triển, tư vấn và quản lý, và các dịch vụ liên quan đến lĩnh vực sản xuất và chăm sóc người cao tuổi, và áp dụng những tiêu chuẩn cao hơn cholĩnh vực bảo vệ sở hữu trí tuệ và thương mại điện tử.

Su Qingyi, chuyên gia nghiên cứu về kinh tế và chính trị thế giới tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cho rằng,tuyên bố của lãnh đạo Trung Quốc về gia nhập CPTPP là dấu hiệu cho thấy cam kết cứng rắng của nước này về mục tiêu cải cách sâu rộng và mở cửa đi lên.

Ông nói: “Việc gia nhập CPTPP, cũng giống như RCEP, sẽ thúc đẩy cải cách nội địa và mở cửa rộng hơn cho đầu tư nước ngoài. Nó cũng tạo điều kiện để đất nước hướng đến các tiêu chuẩn toàn cầu, trong những lĩnh vực như hàng hóa, dịch vụ và đầu tư, và thu hẹp khoảng cách.”

Ông cho rằng, trong khoảng 15 đên 20 năm tới, CPTPP sẽ trở thành một hiệp ước tự do thương mại với những tiêu chuẩn cao nhất, và hầu hết các quy tắc của nó đều tương ưng với định hướng cải cách và mở cửa của Trung Quốc.

Ông nói: “Trong dài hạn, Trung Quốc cần xem việc gia nhập CPTPP là một ưu tiên chính sách”.

Liu Ying, một nghiên cứu viên tại Viện Chongyang về Nghiên cứu Tài chính, thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc, cho rằng gia nhập CPTPP sẽ là một bước quan trọng trong việc thúc đẩy một mô hình phát triển mới trong đó thị trường trong nước là trụ cột và thị trường trong nước và quốc tế củng cố lẫn nhau.

Bà nói, vì CPTPP bao hàm một loạt các điều khoản đa dạng, Trung Quốc sẽ phải tiến hành cải cách sâu rộng đối với các SOE và cố gắng thích ứng với những khuôn khổ quy tắc thương mại đa phương.

Một báo cáo phát hành bởi Ngân hàng Thế giới hôm 23/12 cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Trung Quốc gia nhập CPTPP, cho rằng động thái này “có thể trở thành điểm tựa cho những cải cách bổ sung, tương tự như những gì Trung Quốc đã làm khi gia nhập WTO gần 20 năm trước”.

Từ khóa: CPTPP, hiệp định tự do thương mại, hội nhập kinh tế, WTO

Nguồn: Hellenic Shipping News