Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hiệp định EU- Trung Quốc cho thấy rằng Liên minh châu Âu, bị tàn phá bởi đại dịch, đang bị suy yếu về vị thế kinh tế và địa chính trị. Thông qua hiệp định này, EU phải thúc ép Trung Quốc thực hiện đúng cam kết về việc sẽ tuân thủ quy tắc của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).

Tất cả các thỏa thuận liên quan đến Liên minh châu Âu, một khối bao gồm 27 quốc gia thành viên, luôn là những cuộc thảo luận phức tạp và khó khăn. Tuy nhiên, Trung Quốc đã tìm cách vượt qua sự phức tạp và ký kết thỏa thuận đầu tư với EU vào những ngày cuối năm 2020.

Liệu theo sau Hiệp định Thương mại Toàn diện Khu vực (RCEP) ở Châu Á, Hiệp định này có dẫn đến một mối quan hệ EU-Trung Quốc mạnh mẽ và chặt chẽ hơn? hay trở thành một mối quan hệ phức tạp hơn?

Trước đây Ủy ban châu Âu đã gọi Trung Quốc là “đối thủ mang tính hệ thống”; do vậy, dù đã ký kết thỏa thuận, có thể vẫn xảy ra một số căng thẳng thương mại và căng thẳng khác với Trung Quốc.

Mặt khác, Mỹ đã gọi Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh chiến lược” trong quá khứ và trong Tài liệu an ninh Ấn Độ-Thái Bình Dương phát hành vào ngày 1 tháng 6 năm 2019, vài tuần trước hội nghị cấp cao ASEAN tại Bangkok, Mỹ tiếp tục nói rằng họ đang “cạnh tranh chiến lược” với Trung Quốc.

Tuy nhiên, với việc Ba Lan, Áo, Hungary và có khả năng là Ý đang dần quay về bên chính trường phái hữu, và Đức và Pháp cũng hy vọng có mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc; như vậy có vẻ như các thành viên chủ chốt của EU đứng về Trung Quốc.

Như nhiều phân tích trước đây chỉ ra rằng Trung Quốc dường như bị rất ưu chuộng các hiệp định thương mại tự do, hay nói rộng ra, là toàn cầu hóa. Trong khi đó, về phần mình, EU từ lâu đã rất khó khăn trong việc tìm ra một phương thức hợp tác phù hợp với Trung Quốc để không bị cáo buộc rằng EU đã đặt lợi nhuận lên trên tập quán lao động đầy vấn đề của Trung Quốc.

Vào khoảng năm 2024, cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu sẽ được tổ chức, lập trường của tổ chức này dường như là ủng hộ cánh tả và chống thị trường. Lúc đó, dự đoán có thể diễn ra sự căng thẳng giữa EU và Trung Quốc trên mặt trận thương mại.

Trong khi đó, ở khu vực Balkan, chẳng hạn như Serbia và Montenegro, có thể không bị say mê bởi những gì Nga cung cấp, về mặt tài chính và các mặt khác, nhưng có khả năng bị thu hút bởi những gì mà một kẻ tung hoành như Trung Quốc cung cấp.

Cũng có khả năng xảy ra sự chia rẽ giữa EU và Trung Quốc, khi mà EU thực hiện mở rộng hơn nữa sang thị trường Đông Âu. Lúc đó, Serbia và Montenegro có thể sử dụng Trung Quốc làm đòn bẩy để nhận thêm viện trợ của EU.

Bắc Kinh vừa mới giúp thúc đẩy việc ký kết RCEP, và thừa thắng xông lên, Bắc Kinh tiếp tục ký kết thỏa thuận đầu tư với EU.

Nhưng không giống như RCEP, thỏa thuận với EU đòi hỏi Bắc Kinh phê chuẩn bốn công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế, trong đó có yêu cầu xóa bỏ lao động cưỡng bức. Đến tháng 3 năm 2021, Trung Quốc dự kiến ​​sẽ gia nhập Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị. Đây sẽ là vấn đề rất khó để thực hiện.

Một ngày sau khi RCEP được ký kết, Thủ tướng Trung Quốc, ông Lý Khắc Cường kêu gọi tất cả các nước đẩy nhanh các thủ tục phê duyệt để hiệp ước có hiệu lực càng nhanh càng tốt.

Vào tháng 5, Thủ tướng Lý Khắc Cường đã bày tỏ Trung Quốc quan tâm đến việc tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương toàn diện và tiến bộ (CPTPP). Vài ngày sau khi ký kết RCEP, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc sẽ xem xét tham gia Hiệp định CPTPP.Chi tiết cụ thể của thỏa thuận đầu tư giữa EU và Trung Quốc vẫn chưa rõ ràng. Nguyên nhân hai bên âm thầm đàm phán có thể là do rút kinh nghiệm từ các cuộc họp của Tổ chức Thương mại Thế giới ở Seattle năm 1999 và Hồng Kông năm 2005, vốn kéo theo ​​những cuộc biểu tình quy mô lớn.

Thỏa thuận đầu tư đã bốc trần một sự thật là EU, bị tàn phá bởi đại dịch, đang bị suy yếu về vị thế kinh tế và địa chính trị.

Bởi vì, nếu EU chờ đợi Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden củng cố chính quyền của mình trước, sức mạnh của các mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương sẽ đóng vai trò là đối trọng với sự xuất hiện của các mối quan hệ xuyên Thái Bình Dương, mà Trung Quốc dường như muốn thống trị và kiểm soát.

Tuy nhiên, vì đã ký hiệp định với Trung Quốc, EU hiện phải gây áp lực buộc Trung Quốc tuân thủ các điều khoản của ILO. Điều này có thể dẫn đến một cuộc đối đầu hoặc đối thoại giữa EU và Trung Quốc về cách đối xử với người Tây Tạng, người Uygur và các nhóm thiểu số Hồi giáo khác.

Source: SCMP

Từ khoá: EU, bị tàn phá bởi đại dịch, suy yếu về kinh tế, địa chính trị, muốn thống trị và kiểm soát