Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

“Gã khổng lồ” (champion) là thuật ngữ dùng để chỉ những công ty lớn, những “siêu doanh nghiệp”, được sự bao bộc của chính phủ thông qua các chính sách quốc gia/khu vực có lợi cho những công ty này.

Khi làn sóng toàn cầu hóa có lịch sử 40 năm qua đang phải nhường bước cho chủ nghĩa bảo hộ thì tương lai của những “gã khổng lồ” quốc gia và khu vực sẽ càng tươi sáng hơn.

Những công ty này phần lớn đều ở nằm trong các lĩnh vực được chính phủ công khai hoặc ngấm ngầm hậu thuẫn; bên cạnh đó, sự gia tăng của hàng rào thương mại, tiếp cận thị trường trên phạm vi toàn cầu sẽ dẫn đến kết quả là các doanh nghiệp này sẽ ở vị trí thượng phong trong việc gia tăng thị phần kinh doanh của mình thị trường nội địa.

Những dấu hiệu ban đầu của xu hướng bảo hộ thương mại bắt đầu xuất hiện khi tâm lý chống toàn cầu hóa bắt rễ sâu hơn tại nhiều quốc gia; nỗi lo lắng về tương lai phát triển của toàn cầu hóa càng tăng cao khi chính quyền Tổng thống Trump áp dụng chính sách “Nước Mỹ trước tiên”.

Đã gần một năm kể từ chiến thắng gây sốc của ông Donald Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ. Trong thời gian đó, Tổng thống mới của Nhà Trắng đã rút Hoa Kỳ khỏi Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP), đe dọa chấm dút tư cách thành viên của nước này đối với Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) và công kích nặng nề nước Đức vì vấn đề thặng dự thương mại song phương.

Ở tầm vi mô, tranh cãi thương mại giữa Boeing (Mỹ) và Bombardier (Canada) đang dọa cắt giảm hàng loạt việc làm tại nhà máy của hãng sản xuất máy bay của xứ sở lá phong tại Bắc Ai-Len. Thủ tướng Anh Theresa May đã phải sắp xếp một cuộc trò chuyện với Tổng thống Trump về vấn đề này.

Trong khi Tổng thống Trump sử dụng thường xuyên hơn những ngôn từ về bảo hộ thương mại, thì ở bên kia bờ Đại Tây Dương, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng đã tuyên bố rằng sẽ ngăn chặn các công ty nước ngoài thâu tóm các doanh nghiệp trong những ngành trọng yếu của EU; ông cũng cảnh báo rằng chính phủ của các nước trong Liên minh châu Âu cần đề phòng những “kẻ giả ngây” trong hoạt động thương mại toàn cầu

Tháng vừa rồi, Paris và Rome cho biết họ đang thảo luận để thiết lập một tổ hợp sản xuất tàu chiến chung giữa hai nước, kết hợp bởi công ty kinh dịch vụ tàu thuyền của Pháp Naval Group với nhà đóng tàu Ý Fincantieri.

Cùng thời điểm, công ty Siemens của Đức và công ty Alsom của Pháp ra thông báo chung rằng họ sẽ cùng nhau hợp nhất mảng kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng đường sắt để tạo thành một “siêu doanh nghiệp”, đối trọng với công ty quốc doanh Trung Quốc CRRC.

Số liệu về mua bán sáp nhập của Thomson Reuters chỉ ra rằng giá trị các thương vụ trong lĩnh vực này trong nội khối của Liên minh châu Âu cũng như những giao dịch có sự tham gia của các doanh nghiệp nước ngoài đã tăng 68% lên đến con số 344 tỷ USD, con số cao nhất từ năm 2008.

Giá trị các thương vụ mua bán, sáp nhập do các doanh nghiệp nước ngoài tiến hành diễn ra trong lãnh thổ Liên minh châu Âu đã gia tăng trong giai đoạn từ tháng 01 đến tháng 09/2017, tiệm cận 178 tỷ USD, con số cao nhất kể từ năm 2015; Những thương vụ trong nội bộ khối không có sự tham gia của doanh nghiệp Trung Quốc tăng 4%, đạt 153 tỷ USD.

Bức tranh về hoạt động này tại Hoa Kỳ ít rõ ràng hơn, tuy vậy số liệu cũng chỉ ra, những thương vụ mua bán sáp nhập giữa các doanh nghiệp Mỹ với nhau đang có chiều hướng tăng lên rõ rệt.

Giá trị các vụ mua bán sáp nhập giữa các doanh nghiệp nội địa của Hoa Kỳ đã tăng 6% trong 9 tháng đầu năm 2017, lên đến 690 tỷ USD, cao nhất trong vòng hai năm qua. Tuy nhiên, số lượng các thỏa thuận mua bán, sáp nhập chỉ liên quan đến các doanh nghiệp Mỹ đã tăng đến 21.8% với 7846 thương vụ được ghi nhận, con số cao nhất kể từ năm 1998 và cao thứ hai kể từ đó đến nay.

Đỉnh điểm của toàn cầu hóa?

Michael O'Sullivan, Trưởng bộ phận đầu tư tại Phòng Quản lý tài sản của Credit Suiss, đơn vị trực tiếp quản lý các tài sản trị giá đến 722 tỷ USD đã khuyến nghị các nhà đầu tư chuyển sự quan tâm của mình đến những gã khổng lồ trong nước, thay vì các công ty xuyên quốc gia, vì xu hướng toàn cầu hóa đang chậm lại.

Ông cho rằng “Những công ty khổng lồ này sẽ nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần trong nước và có được sự hỗ trợ từ chính phủ. Xu hướng các thương vụ mua bán, sáp nhập giữa các công ty bản địa trong từng quốc gia đang trở thành dòng chủ lưu, đặc biệt là tại châu Âu.Đến thời điểm hiện nay, châu Âu vẫn là một tập hợp các quốc gia. Tuy vậy, một số người, ngay cả những chuyên gia làm chính sách của châu Âu cũng cho rằng tổ chức thực chất là một thực thể mở rộng”.

Ông O’ Sullivan mong đợi các thương vụ hợp tác, mua bán, sáp nhập xuyên quốc gia gữa các doanh nghiệp công nghệ và xây dựng đường sắt châu Âu sẽ gia tăng. Cũng theo nhà nghiên cứu đầu tư này, việc hợp nhất các ngân hàng của lục địa già đã diễn ra mạnh mẽ từ 5 năm trước, đặc biệt giữa các ngân hàng lớn có báo cáo tài chính lành mạnh.

Các phân tích của Deutsche Bank chỉ ra rằng năm ngoái là thời điểm đánh dấu đỉnh cao và bắt đầu thoái trào của toàn cầu hóa” xu hướng đã thúc đẩy và định hình cho nền kinh tế thế giới kể từ Thế chiến lần thứ II.

Có nhiều  “bằng chứng đầy thuyết phục” cho thấy xu thế tự do di chuyển hàng hóa, con người và vốn giữa các quốc gia, khu vực đang bị đảo ngược. Tại những nơi trước kia từng là được xem là ủng hộ nhiệt thành toàn cầu hóa đang dần dịch chuyển đến thái cực của chủ nghĩa đơn phương.

Trang web Global Trade Alert theo dõi sự can dự của chính quyền các nước vào hoạt động thương mại cung cấp số liệu cho thấy trong hai năm qua Hoa Kỳ đã áp dụng 214 biện pháp “gây phương hại” đến hoạt động thương mại. Số lượng các biện pháp này của Mỹ đã vượt xa các quốc gia khác, gấp đôi con số của Ấn Độ (105 biện pháp) - quốc gia gia đứng ở vị trí thứ hai về áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại. Anh, Ý, Đức và Pháp đứng trong nhóm 10 nước áp dụng nhiều nhất các biện pháp bảo hộ trong khi đó Trung Quốc chỉ đứng thứ 11 trong bảng xếp hạng.

Nguồn: Reuters – LA

Từ khóa: bảo hộ thương mại, chủ nghĩa đơn phương, toàn cầu hóa, Hoa Kỳ