Thương mại tự do mang lại sự thịnh vượng cho nền kinh tế

trade war

Thương mại ngày nay gây nhiều tranh cãi hơn so với thời kỳ mấy chục năm về trước. Giai đoạn từ những năm 1980 đến 1990 được xem là thời kỳ hoàng kim của thương mại tự do, với sự sáng lập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), sự ra đời của Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) cũng như việc Trung Quốc nhanh chóng gia nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Còn hiện nay, các mối quan hệ thương mại quốc tế đã rơi vào tình trạng bất ổn. Từ việc Hoa Kỳ rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đến những cuộc đàm phán về tương lai của nước Anh trong mối quan hệ với EU, hay thậm chí là cuộc tranh luận giữa các nước về thịt gà xử lý bằng chất clo, đều đã cho thấy vấn đề thương mại luôn là trung tâm của các cuộc bàn cãi và minh chứng cho sự chia rẽ đang diễn ra.

Trên bề mặt, hoạt động thương mại dường như đang diễn ra khá nhộn nhịp. Số lượng container vận chuyển trên các tuyến đường hàng hải thế giới đang gia tăng đều đặn sau cú sốc mạnh của cuộc khủng hoảng tài chính. Tuy nhiên, giá trị hàng hóa trong đó ngày càng giảm bởi giá cả hàng hóa gặp phải khó khăn. Trước đây thời kỳ khủng hoảng, thương mại phát triển nhanh hơn so với GDP, nhưng hiện thì không. Thương mại đang bị đe dọa bởi cả hai yếu tố là kinh tế và chính trị.

Một số người đang bị cám dỗ bởi lập luận cho rằng thương mại là nguyên nhân chính dẫn đến sự bất bình đẳng và hệ thống thương mại hiện nay đang bị chi phối bởi các tầng lớp thượng lưu trên toàn cầu – những người đi ngược lại lợi ích của quốc gia. Về cơ bản, lập luận này là không chính xác. Ngay tại thời điểm thế giới đang cần phải tự do hoá thương mại nhiều hơn, chứ không phải ít hơn, để giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội của hiện tại và tương lai, thì lập luận trên sẽ đe doạ đến hòa bình và sự thịnh vượng của toàn cầu thông qua việc khuyến khích các nhà hoạch định chính sách áp dụng nhiều biện pháp bảo hộ đối với nền kinh tế.

Lợi ích mang lại từ tự do hóa thương mại

Tất cả những người ủng hộ thương mại tự do và công bằng cần phản đối lại lập luận trên và giành lại thế chủ động thông qua 3 lập luận phản biện như sau:

- Thứ nhất, thương mại hình thành là do nhu cầu trao đổi hàng hóa giữa con người với nhau. Thương mại đơn giản là khái niệm về lợi thế so sánh, khi một nhóm người có thể sản xuất được loại hàng hoá mà nhóm khác cần, chính vì thế, họ có thể bán những hàng hóa, sản phẩm đó cho những người có khả năng mua và ngược lại.

Mua bán thông qua phương thức vận chuyển bằng đường biển là cách mà những người thợ làm dao kéo đã giúp cho thành phố Sheffield - Anh trở thành thủ phủ của ngành thép trên thế giới. Đồng thời, thông qua con đường hàng hải đó, những người thợ làm dao kéo cũng có thể mua sắm các loại hàng hoá nhập khẩu như chè, bông và cao su. Thương mại số giúp chúng ta có thể mua được phim bom tấn Hollywood một cách dễ dàng từ những trang mạng có máy chủ ở một lục địa khác rất ra đây. có thể thấy rằng thương mại không hoàn toàn liên quan đến hàng hóa vật chất, thương mại còn bao gồm cả dịch vụ, lĩnh vực đang được công nghệ hỗ trợ ngày càng nhiều trong hoạt động trao đổi thương mại.

Thương mại là cần thiết cho sự thịnh vượng, ổn định và an ninh của quốc gia. Theo OECD, công nhân sản xuất đến từ các quốc gia theo đuổi chính sách mở cửa thương mại, thường kiếm được gấp 3 đến 9 lần so với công nhân đến từ những nước áp dụng chiến lược đóng cửa nền kinh tế. 50 năm trước, khu vực Đông Nam Á đã tồn tại tình trạng chia rẽ khá lớn , nhưng năm nay, khối ASEAN đã có thể tổ chức kỷ niệm 50 năm thành lập. Thông qua hợp tác và thương mại, các quốc gia thành viên đã cùng nhau phát triển, trở thành nền kinh tế lớn thứ 7 trên thế giới, và đến năm 2030, chúng ta hy vọng ASEAN sẽ có thể vươn lên vị trí thứ 3 .

- Thứ hai, cần phải thừa nhận rằng lợi ích từ thương mại chưa được chia sẻ một cách công bằng. Chính vì vậy, chúng ta nên tìm kiếm các giải pháp chính sách để xây dựng lại lòng tin về thương mại tự do thông qua hỗ trợ việc phân phối của cải và bảo vệ nhóm người dễ bị tổn thương. Thay vì để trách nhiệm đó cho chính phủ, các doanh nghiệp cần phải giữ vai trò lớn hơn trong bối cảnh công nghệ và tự động hóa đang dần thay đổi cách chúng ta sống và làm việc.

Ngoài nghĩa vụ nộp thuế, doanh nghiệp cần hợp tác với chính phủ để phát triển thị trường việc làm và giáo dục nhằm mang lại cho người lao động những kỹ năng và sự bảo vệ cần thiết có thể giúp họ thành công.

- Thứ ba, đảm bảo rằng chúng ta sỡ hữu những khuôn khổ pháp lý và luật lệ có khả năng tối ưu hóa việc tiếp cận thương mại. Điều này đồng nghĩa với việc những quy trình thủ tục, tiêu chuẩn cũng như các thỏa thuận cần đơn giản và nhất quán hơn để doanh nghiệp có thể dễ dàng mở rộng hoạt động kinh doanh xuyên biên giới. Cũng có nghĩa là chính phủ cần công nhận tài trợ thương mại là danh mục tài sản có rủi ro thấp, để có thể điều tiết vốn cho khu vực này, cho phép các tổ chức tài chính bơm vốn nhiều hơn vào nhu cầu về tài trợ thương mại được dự kiến lên đến 1,7 nghìn tỷ USD. Thương mại không phải là giải pháp toàn diện cho tất cả các vấn đề của thế giới, nhưng thương mại có khả năng tạo ra sự thịnh vượng cho nền kinh tế. Điều này giải thích tại sao tôi luôn có cái nhìn lạc quan về tương lai.

Thương mại là tiến trình “không thể đảo ngược”, xu hướng này sẽ thúc đẩy thương mại và tăng sự thịnh vượng trong thế kỷ 21. Bên cạnh đó, thương mại điện tử giúp các doanh nghiệp bán được sản phẩm của mình cho khách hàng ở mọi quốc gia trên thế giới mà không cần phải đặt chân đến đó. Trong vòng 30 năm tới, sự phát triển của tầng lớp trung lưu ở Châu Á và Châu Phi sẽ giúp cho 3 tỷ người thoát khỏi đói nghèo.

Các sáng kiến do Châu Á dẫn dắt đang xây dựng một nền kinh tế toàn cầu ngày càng hội nhập sâu rộng hơn, điển hình như thị trường chung của Cộng đồng Kinh tế ASEAN, cùng với sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, đã giúp tiết kiệm được ½ thời gian vận chuyển hàng hoá bằng đường sắt giữa Anh và Trung Quốc.

Chỉ bằng cách gầy dựng lại niềm tin vào thương mại, đồng thời xây dựng một hệ thống vận hành theo hướng tốt hơn và công bằng hơn, chúng ta mới có thể có thể tận dụng các xu hướng cũng như nắm bắt những cơ hội giá trị. Đây là một vấn đề quan trọng mà hội nghị thượng đỉnh G20 ở Đức cần làm rõ nếu Nhóm nước này muốn hướng đến mục tiêu bảo vệ các lợi ích mà thương mại mang lại.

Ngày nay, chúng ta có cơ hội thiết lập một kỷ nguyên mới cho thương mại – nơi mà những quan điểm tiêu cực sẽ bị đánh bật, nơi mà lợi ích được phân phối đồng đều hơn, và cũng là nơi mà cơ hội tiếp cận thị trường sẽ được tăng lên với quy mô chưa từng thấy. Kết quả sẽ là một tương lai tươi sáng, tốt đẹp hơn cho tất cả chúng ta.

Bà Natalie Blyth là Giám đốc Toàn cầu về Tài trợ Thương mại và Tài trợ Khoản phải thu của ngân hàng HSBC.

Nguồn: Zawya.com – XM

Từ khóa: thương mại tự do, sự thịnh vượng, nền kinh tế