Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Đạo luật AI mới của Liên minh Châu Âu (EU) đưa ra các quy định về AI dựa trên rủi ro và đưa ra các hình thức phạt nghiêm ngặt nếu không tuân thủ. Một số quy định chi tiết về Đạo luật AI và phương thức thực thi, bạn nên biết.

Đạo luật Trí tuệ nhân tạo (AI) mới của Liên minh Châu Âu thiết lập một khuôn khổ cho các nhà cung cấp công nghệ và các tổ chức hoạt động trong EU, nêu rõ cách họ nên xây dựng, triển khai và quản lý các hoạt động AI. Các quy định bắt đầu có hiệu lực sau sáu tháng và - giống như GDPR, sẽ có ảnh hưởng lớn đến cách các tổ chức quản lý dữ liệu ở EU - có những hình phạt nghiêm ngặt nề nếu không tuân thủ.

Vào ngày 13 tháng 3 năm 2024, Nghị viện Châu Âu đã thông qua Đạo luật AI, được coi là khuôn khổ pháp lý đầu tiên trên thế giới dành cho AI. Luật này thiết lập các quy tắc trên toàn EU về chất lượng dữ liệu, tính minh bạch, sự giám sát của con người và trách nhiệm giải trình. Với những yêu cầu khắt khe và mức tiền phạt lên tới 35 triệu euro hoặc 7% doanh thu hàng năm trên toàn cầu - tùy theo mức nào cao hơn - Đạo luật AI sẽ tác động mạnh mẽ đến nhiều công ty kinh doanh tại EU.

Ủy ban Châu Âu đã ban hành đề xuất Đạo luật AI vào tháng 4 năm 2021. Trong cuộc bỏ phiếu gần đây của Nghị viện Châu Âu, quy trình lập pháp đã gần hoàn tất. Đạo luật AI sẽ có hiệu lực sau 20 ngày kể từ khi được công bố trên Tạp chí Chính thức, dự kiến ​​vào tháng 5 hoặc tháng 6 năm 2024. Hầu hết các điều khoản sẽ được áp dụng hai năm sau khi Đạo luật AI có hiệu lực. Tuy nhiên, các điều khoản liên quan đến hệ thống AI bị cấm sẽ có hiệu lực sau sáu tháng và những điều khoản liên quan đến AI sinh ra sẽ được áp dụng sau 12 tháng.

EU định nghĩa AI như thế nào?

Theo Đạo luật AI, thuật ngữ AI được lấy cảm hứng từ định nghĩa của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế đã được chấp nhận rộng rãi. Đạo luật tập trung vào hai đặc điểm chính của hệ thống AI: (1) Chúng hoạt động với các mức độ tự chủ khác nhau và (2) chúng xử lý dữ liệu đầu vào để tạo ra kết quả đầu ra, chẳng hạn như dự đoán, nội dung, đề xuất hoặc quyết định, có thể ảnh hưởng đến môi trường vật lý hoặc môi trường ảo.

Ủy ban Châu Âu nhấn mạnh bản chất khác biệt của AI so với các hệ thống máy tính khác trong phần tuyên bố: “Khả năng suy luận của hệ thống AI vượt quá khả năng xử lý dữ liệu cơ bản và cho phép học tập, lý luận hoặc lập mô hình. Thuật ngữ dựa trên máy dùng để chỉ thực tế là hệ thống AI chạy trên máy.”

Các toàn văn từ Điều 3(1) có nội dung như sau: ““Hệ thống AI” có nghĩa là một hệ thống dựa trên máy được thiết kế để hoạt động với các mức độ tự chủ khác nhau, có thể thể hiện khả năng thích ứng sau khi triển khai và đối với các mục tiêu rõ ràng hoặc tiềm ẩn sự nguy hiểm, suy ra từ đầu vào nhận được để tạo ra các kết quả đầu ra như dự đoán, nội dung, đề xuất hoặc quyết định có thể ảnh hưởng đến môi trường vật lý hoặc ảo.”

Đối tượng áp dụng theo Đạo luật AI?

Đạo luật AI áp dụng cho các nhà cung cấp hệ thống AI, nghĩa là các công ty phát triển và tiếp thị hệ thống AI hoặc cung cấp các hệ thống đó dưới tên hoặc nhãn hiệu riêng, dù là trả phí hay miễn phí. Ngoài ra, Đạo luật AI còn áp dụng đối với các nhà nhập khẩu và phân phối hệ thống AI trong EU. Điều quan trọng là trong Đạo Luật mở rộng quy định đến “các nhà triển khai”, được định nghĩa là các thực thể tự nhiên hoặc hợp pháp sử dụng AI thuộc thẩm quyền trong các hoạt động nghề nghiệp.

Phạm vi áp dụng?

Đạo luật AI tác động xuyên biên giới một cách mạnh mẽ, đạo luật được áp dụng cho các nhà cung cấp giới thiệu hoặc vận hành hệ thống AI tại thị trường EU, bất kể những nhà cung cấp được thành lập hoặc đặt ở đâu. Đạo Luật cũng quản lý các nhà cung cấp hoặc nhà triển khai được thành lập hoặc đặt bên ngoài EU nếu đầu ra hệ thống được sử dụng ở EU. Đạo luật AI đặc biệt liên quan đến các nhà triển khai, nhà nhập khẩu và các cá nhân bị ảnh hưởng ở EU mà không có nhiều thông tin rõ ràng về các nhà phân phối.

Đạo luật AI loại trừ AI được phát triển và sử dụng đặc biệt cho nghiên cứu và phát triển khoa học. Đạo luật cũng không bao gồm bất kỳ hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển nào liên quan đến AI trước khi được đưa ra thị trường hoặc đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, sự miễn trừ này không áp dụng cho thử nghiệm trong thế giới thực. Ngoài ra, Đạo luật AI không áp dụng cho các hệ thống được phát hành theo giấy phép nguồn mở và miễn phí trừ khi các hệ thống đó đủ tiêu chuẩn được cho là AI có rủi ro cao, bị cấm hoặc có khả năng tạo ra AI.

Phương pháp tiếp cận của Liên minh châu Âu (EU) đối với quy định quản lý về AI

Đạo luật AI tiếp cận dựa trên phương pháp dựa trên rủi ro tiềm ẩn, có nghĩa là các yêu cầu khác nhau được áp dụng tùy theo mức độ gây nguy hiểm.

Mức nguy hiểm không thể kiểm soát được. Theo Đạo luật AI, một số hoạt động AI nhất định bị cấm và bị coi là mối đe dọa rõ ràng đối với các quyền cơ bản. Trong danh mục này, đạo luật quy định các hệ thống AI thao túng hành vi của con người hoặc khai thác các điểm yếu của cá nhân - ví dụ: tuổi tác hoặc khuyết tật - với mục tiêu hoặc tác động làm sai lệch hình ảnh hành vi của họ. Các ví dụ khác về AI bị cấm bao gồm hệ thống sinh trắc học, chẳng hạn như hệ thống nhận dạng cảm xúc tại nơi làm việc hoặc phân loại thời gian thực của cá nhân.

Mức nguy hiểm cao. Các hệ thống AI được xác định là có rủi ro cao sẽ cần phải tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt. Điều này bao gồm các hệ thống giảm thiểu rủi ro; tệp dữ liệu chất lượng cao; ghi lại nhật ký hoạt động; tài liệu chi tiết; thông tin người dùng rõ ràng; sự giám sát của con người; và mức độ mạnh mẽ, chính xác và an ninh mạng cao. Ví dụ về các hệ thống AI có nguy cơ cao phần lớn là cơ sở hạ tầng quan trọng, chẳng hạn như năng lượng và giao thông, thiết bị y tế và hệ thống xác định khả năng tiếp cận các tổ chức giáo dục hoặc việc làm.

Mức nguy hiểm tương đối. Các nhà cung cấp phải đảm bảo rằng các hệ thống AI nhằm mục đích tương tác trực tiếp với con người, chẳng hạn như chatbot, được thiết kế và phát triển theo cách mà các cá nhân được thông báo rằng họ đang tương tác với hệ thống AI. Thông thường, người triển khai hệ thống AI tạo ra hoặc thao tác “deepfake” phải tiết lộ rằng nội dung đã được tạo hoặc bị thao túng một cách giả tạo.

Mức nguy hiểm tối thiểu. Không có hạn chế nào đối với các hệ thống AI có rủi ro tối thiểu, chẳng hạn như trò chơi điện tử hỗ trợ AI hoặc bộ lọc thư rác. Tuy nhiên, các công ty có thể cam kết tuân thủ các quy tắc ứng xử tự nguyện.

Nguồn: Techtaret

Từ khóa: Đạo Luật AI, EU, hình phạt nghiêm ngặt