Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tiết lộ chiến lược năm 2024 của mình, Bộ trưởng Tài chính Mỹ - Janet Yellen cho biết Mỹ không tìm cách “tách rời” khỏi Trung Quốc vì điều đó sẽ “gây thiệt hại” cho cả hai nền kinh tế với những hậu quả tiêu cực toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh rằng hai nền kinh tế có nghĩa vụ thúc đẩy các hành động tập thể để giải quyết vấn đề liên quan tới lợi ích của người dân và nền kinh tế toàn cầu.

Washington dường như nhận ra rằng được cải thiện mối quan hệ kinh tế với Bắc Kinh rất quan trọng đối với nền kinh tế, thị trường việc làm và hoạt động kinh doanh của nước này. Điều này được phản ánh trong bài phát biểu của Yellen rằng hàng hóa xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc, các khoản đầu tư của Trung Quốc và hàng hóa nhập khẩu quan trọng từ Bắc Kinh có thể tạo ra việc làm và tăng cường khả năng cạnh tranh của Mỹ trên trường quốc tế.

Hai nền kinh tế đang hướng tới việc xích lại gần nhau nhưng những cáo buộc của Mỹ về việc Trung Quốc triển khai các hoạt động kinh tế không công bằng trong khi duy trì thuế quan cũng như kiểm soát xuất khẩu và đầu tư đối với các sản phẩm và công ty Trung Quốc là mối đe dọa dai dẳng đối với nỗ lực chung này.

Theo dữ liệu của Mỹ, mức thuế đánh vào các sản phẩm của Trung Quốc đã vượt quá hơn 198 tỷ USD. Các mức thuế này bao gồm cả hàng hóa không có giá trị chiến lược đối với an ninh quốc gia Mỹ, đánh vào túi tiền của người tiêu dùng và cản trở khả năng cạnh tranh của các nhà xuất khẩu dựa vào Trung Quốc về đầu vào trung gian như các cuộc đặt cược lưỡng đảng của Ủy ban Chọn lọc Hạ viện Mỹ về chiến lược Trung Quốc để giành chiến thắng trong cạnh tranh kinh tế với Bắc Kinh, đe dọa mối quan hệ với Washington.

Các đề xuất như chuyển Bắc Kinh sang cột thuế quan mới như được nêu trong báo cáo về việc thu hồi Quy chế quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR) của Bắc Kinh và tăng mạnh thuế quan đối với các sản phẩm của Trung Quốc, cho thấy nỗ lực xây dựng quan hệ Trung - Mỹ của Tổng thống Joe Biden đang đối mặt với thách thức mạnh mẽ từ phe “diều hâu” Trung Quốc.

Việc tăng thuế đã gây ra tác động tiêu cực đáng kể đến nền kinh tế và thị trường việc làm Mỹ. Một báo cáo của Oxford Economics vào tháng 11 năm 2023 đã xác định Mỹ thu được “những lợi ích đáng kể” từ việc tăng cường thương mại với Trung Quốc kể từ khi nước này đạt được quy chế PNTR. Tuyên bố việc tăng thuế gấp 6 lần đối với Trung Quốc kể từ năm 2018 đã làm giảm việc làm và sản lượng của Mỹ, đồng thời cảnh báo việc tăng thuế có thể khiến Mỹ mất tới 744.000 việc làm vào năm 2025 và gây ra tổn thất 1,6 nghìn tỷ USD trong GDP trong 5 năm.

Mặc dù chính sách này có thể gây ra tác động lạm phát thảm khốc ngay lập tức đối với người tiêu dùng, có khả năng hủy hoại quá trình “hạ cánh mềm” của nền kinh tế Mỹ và một phần dựa trên tiền đề sai lầm rằng hệ thống kinh tế của Trung Quốc “không tương thích” với WTO, nhưng nó cũng làm suy yếu mục tiêu của Chính phủ trong việc cắt giảm chi phí sản xuất và thậm chí còn tạo ra nhiều việc làm hơn, khiến các doanh nghiệp Mỹ gặp bất lợi so với các doanh nghiệp cùng ngành trên toàn cầu.

Do những tác động tàn khốc của một số khuyến nghị của mình, Viện CATO cảnh báo rằng nó có thể cấu thành hành vi vi phạm của Mỹ đối với các nghĩa vụ trong hiệp ước WTO của chính mình. Phòng Thương mại Mỹ hoan nghênh một số khuyến nghị, tố cáo các chính sách của Trung Quốc, mô tả việc bãi bỏ quy chế PNTR của Bắc Kinh là một “công cụ thẳng thừng” về khả năng nước này “áp” chi phí cao lên người Mỹ để tạo ra sự thay đổi hoàn toàn chuỗi cung ứng.

Trong cuộc gặp với Biden, Chủ tịch Trung Quốc - Tập Cận Bình nhấn mạnh đến việc hợp tác để vượt qua các làn sóng kinh tế và an ninh toàn cầu. Điều này gửi tín hiệu tích cực tới các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ về sự hợp tác giữa hai quốc gia, nhưng nó lại khiến Chủ tịch Ủy ban Chọn lọc Hạ viện Mỹ - Mike Gallaghar không hài lòng, ông đã tìm kiếm danh sách đầy đủ các cá nhân và công ty đã mua vé dùng bữa với ông Tập và trả 40.000 USD để ngồi vào bàn của ông Tập.

Trung Quốc vẫn là một thị trường tiềm năng. Triển lãm chuỗi cung ứng và nhập khẩu gần đây ở Trung Quốc, thu hút nhiều công ty từ Mỹ và châu Âu, đã nhấn mạnh xu hướng này. Theo Bộ thương mại Trung Quốc, số công ty có vốn đầu tư nước ngoài mới tăng 32% trên khắp Trung Quốc trong 10 tháng đầu năm cho thấy Trung Quốc vẫn chưa mất đi sức hấp dẫn với tư cách là điểm đến đầu tư nước ngoài như miêu tả. Tuy nhiên, quan điểm sáng suốt của Ủy ban Chọn lọc Hạ viện Mỹ có thể làm chệch hướng dấu hiệu “ngừng bắn” lẻ tẻ và làm hỏng thời cơ đối với các doanh nghiệp Mỹ.

Cắt giảm vốn đầu tư của Trung Quốc đã gây ra khá nhiều vấn đề. Thâm hụt đầu tư nước ngoài hàng quý đầu tiên của Bắc Kinh, được mệnh danh là thành công của chiến lược “giảm thiểu rủi ro” của phương Tây, có thể đúng một phần nhưng lại bỏ qua góc độ khác. Ví dụ, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang âm thầm chuyển hoạt động sang Mexico. Mặc dù dòng vốn chảy ra này đang giúp họ thách thức các đối thủ Mỹ và châu Âu bằng cách chiếm thị phần của họ, nhưng nó có thể cho phép họ tránh được mức thuế 27,5% cũng như tận dụng hiệp định thương mại Mỹ-Mexico và tăng cường xuất khẩu của Mexico sang Mỹ.

Những suy đoán về sự suy thoái kinh tế của Trung Quốc cũng bị phóng đại. Mặc dù các cơ quan giám sát tài chính quốc tế hàng đầu như IMF và ADP đã cắt giảm dự báo tăng trưởng năm 2024 cho Trung Quốc, nhưng các nhà kinh tế không thấy nền kinh tế Trung Quốc đang gặp khó khăn ngay cả với tốc độ tăng trưởng 4,6%, Bắc Kinh vẫn sẵn sàng vượt qua các nền kinh tế phát triển lớn.

Trong khoảng một năm qua, các giám đốc điều hành hàng đầu của một số tập đoàn Mỹ như Tesla, Starbucks và JPMorgan đã đến thăm Trung Quốc. Những chuyến đi này cũng như tuyên bố của Greg Hayes, nhà cung cấp vũ khí lớn của Mỹ rằng Trung Quốc “quá lớn mạnh, quá quan trọng và quá cần thiết đối với nền kinh tế Mỹ” cũng như việc Tim Cook mô tả mối quan hệ của Apple với Bắc Kinh là “cộng sinh”, cho thấy sự khao khát của các công ty Mỹ đối với thị trường lớn của Trung Quốc.

Với việc một số CEO của các công ty blue-chip này đang tìm kiếm sự hỗ trợ từ chính quyền Trung Quốc, dù muốn hay không, Biden sẽ phải làm việc với Bắc Kinh. Và bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào trong cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ, bất kể nó đến từ đâu, đều nên được hoan nghênh vì nó sẽ có lợi cho nền kinh tế toàn cầu, người dân, các quốc gia như Pakistan vốn cần cả Trung Quốc và Mỹ để vượt qua các rào cản kinh tế và chiến lược của mình, cũng như ngăn chặn sự phân mảnh kinh tế và mang lại sự ổn định hơn cho thế giới.

Nguồn: Tribune

Từ khóa: Trung Quốc, Mỹ, chiến tranh thương mại