Tạo thuận lợi thương mại ở Nam Á

south asia

Sự phát triển thương mại trong nội vùng Nam Á tương đối chậm do các rào cản thương mại. Mặc dù hầu hết các rào cản đã được nhận diện, nhưng việc loại bỏ chúng vẫn rất khó khăn do thiếu các cam kết hiệu quả.

Thương mại trong khu vực SAARC chỉ tăng từ 16,64 tỷ USD năm 2005 lên49,57 tỷ USD năm 2014. Mức tăng trưởng thấp này không đóng góp được gì nhiều vào mức tăng trưởng của thương mại toàn cầu trong giai đoạn này. So với thương mại toàn cầu, thương mại trong khu vực SAARC chỉ ở mức 5,11% năm 2014, trong khi năm 2005 là 5,84%. Điều này đi ngược lại xu thế chung của tăng trưởng thương mại toàn cầu.

Trong bối cảnh này, Liên đoàn Phòng Thương mại và Công nghiệp Bangladesh (FBCCI) đã đưa ra một số đề xuất về cơ chế tạo thuận lợi thương mại có hiệu quả trong khu vực dưới khuôn khổ của Hiệp hội Hợp tác khu vực Nam Á (SAARC). Ý tưởng đằng sau các đề xuất này là nhằm làm nổi bật và thảo luận các vấn đề về hàng rào phi thuế quan (NTBs) và các biện pháp phi thuế quan (NTMs) trong khu vực, cũng như việc loại bỏ các hàng rào thuế quan. Các đề nghị của FBCCI được đưa ra nhằm chuẩn bị cho cuộc họp sắp tới của Ủy ban SAFTA (Khu vực Thương mại Tự do Nam Á) dự kiến sẽ được tổ chức tại Kabul vào năm 2016.

Cần lưu ý rằng, tạo thuận lợi thương mại – giảm bớt các thủ tục hành chính tại biên giới nhằm cắt giảm chi phí thương mại - là một trong những vấn đề quan trọng trong thương mại toàn cầu. Các thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã nhất trí thông qua một quy tắc toàn cầu về tạo thuận lợi thương mại. Tuyên bố Bộ trưởng Bali, được thông qua vào tháng 12/2013, đã yêu cầu các thành viên WTO hoàn thiện Hiệp định tạo thuận lợi thương mại (TFA) để TFA có thể trở thành một trong những hiệp định chính của WTO.

Các thành viên WTO hiện nay đang trong quá trình phê chuẩn TFA. Theo tiêu chuẩn của WTO, để TFA có hiệu lực, phải có 2/3 thành viên WTO đồng ý thông qua thỏa thuận bằng cách gửi “văn bản chấp thuận” đến các cơ quan thương mại đa phương. Cuối cùng, TFA phải được thông qua bởi Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 10 sẽ được tổ chức tại Nairobi vào tháng 12/2015.

Thuận lợi hóa thương mại là một tập hợp các biện pháp giúp thúc đẩy sự lưu chuyển của hàng hóa qua biên giới bằng cách đơn giản hóa các yêu cầu về chứng từ xuất khẩu, nhập khẩu và các thủ tục tại các cơ quan biên giới. Ví dụ, hệ thống dữ liệu điện tử hoàn toàn tự động là một phần của việc thuận lợi hóa thương mại vì hệ thống này giúpgiảm thời gian kiểm tra hàng hóa tại các cảng. Đối với các nhà xuất khẩu và nhập khẩu, TFA sẽ giúp thương mại qua biên giới trở nên đơn giản hơn và nhanh hơn, từ đó giảm bớt chi phí thương mại. Đối với chính quyền, TFA cho phép các cơ quan thanh toán bù trừ và các đơn vị giao nhận vận tảicó thể giảm bớt rủi ro, tăng tốc độ quá cảnh hàng hóa và cải thiện mức doanh thu.

Thông qua các biện pháp tạo thuận lợi thương mại toàn cầu có thể giúp thương mại thế giới tăng thêm 1 nghìn tỷ USD, và con số này được chia đều giữa các nước phát triển và đang phát triển, đồng thời tạo ra được hơn 21 triệu việc làm trên toàn thế giới.

Có thể thấy, thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại ở Nam Á có tầm quan trọng hết sức to lớn vì khu vực này hiện đang tìm kiếm các liên kết lớn hơn cho các hợp tác kinh tế lớn hơn. Như vậy việc FBBCI đề cập đến các biện pháp tạo thuận lợi thương mại cùng với đề xuất danh sách nhạy cảm và mức thuế ưu đãi là hoàn toàn đúng đắn. Nhưng đề nghị gồm 15 điều này của FBBCI có một số hạn chế và có vẻ nhưbị phân mảnhở một mức độ nhất định.

FBCCI đề nghị SAARC phát hành visa nhập cảnh nhiều lần dành cho doanh nhânnhằm đảm bảo sự tự do di chuyển của các doanh nhân thuộc các quốc gia SAARC và của các doanh nhân đến từ các nước khác. Tại khu vực SAARC, Ấn Độ và Pakistan duy trì chế độ thị thực nghiêm ngặt đối với nhau và đối với Bangladesh. Trong khi 3 nước này chiếm hơn 90% thương mại khu vực – đóng góp một phần lớn vào thương mại của khu vực Nam Á.

Cơ chế miễn thị thực của SAARC cũng không hoạt động như mong muốn vì một số quốc gia đã lạm dụng cơ chế nhãn thị thực của SAARC, và do Ấn Độ không đồng thuận với cơ chế này. Mặc dù thời gian SAARC cho phép người giữ hộ chiếu có nhãn thị thực được đến thăm tất cả các quốc gia thuộc SAARClà một năm,việc Ấn Độ không đồng thuận đã khiến thời hạn của nhãn thị thực chỉ còn 3 tháng. Vì vậy, cơ chế này cần phải được xem xét lại.

Các nhà xuất nhập khẩu ở Nam Á vẫn đang phải đối mặt với các vấn đề cập nhật thông tin

Đề nghị hài hòa hóa các quy định thương mại xuyên biên giới, các thủ tục và lịch làm việc tại các cơ quan hải quan biên giới cũng rất quan trọng. Đề nghị yêu cầu các cơ quan hải quan trong khu vực phải làm việc tối thiểu 12 giờ/ ngày và 7 ngày/tuần. Nhưng không thể thống nhất được lịch làm việc của tất cả các trạm hải quan biên giới, và việc yêu cầu các trạm hải quan nhỏ làm việc 12 giờ/ngày và 7 ngày/ tuần cũng không khả thi vì khối lượng hàng hóa lưu thông qua những trạm hải quan nhỏ khá ít.

Do đó, các trạm hải quan lớn với lưu lượng hàng hóa caocó thể hoạt động từ 12 giờ đến 24 giờ và tất cả các ngày trong tuần như trong đề xuất, nhưng những trạm hải quan nhỏ hơn thì cần phải có ngày nghỉ cố định hàng tuần hoặc chỉ làm việc nửa ngày. FBCCI có thể sẽ nghiên cứu chi tiết hơn về vấn đề này.FBCCI cũng đề xuất đơn giản hóa các thủ tục hải quan nhằm giảm thời gian và chi phí giao dịch tại mỗi điểm hải quan và đề nghị một kế hoạch hành động hải quan khu vực.

Các nhà xuất khẩu và nhập khẩu ở khu vực Nam Á vẫn đang phải đối mặt với các vấn đề cập nhật thông tin, đặc biệt liên quan đến việc tuân thủ các yêu cầu khác nhau về bao bì và nhãn mác. Họ cũng phải đối mặt với những khó khăn liên quan đến thông tin về nhiều loại thủ tục khác nhau, bao gồm cả những thủ tục liên quan đến biểu thuế. Đó là lý do tại sao, FBCCI đề xuất công bố công khai biểu thuế, NTMs, quy tắc xuất xứ, yêu cầu ghi nhãn, thủ tục hải quan và thủ tục khiếu nại trên mạng internet.

Theo đề xuất của FBCCI, tất cả những thông tin trên phải luôn có sẵn và được thiết kế dưới dạng tập trung vào những vấn đề quan trọng, và được cập nhật theo một khoảng thời gian nhất định.Cần lưu ý rằng một vài năm trước đây, Phòng Thương mại và Công nghiệp Metropolitanở Dhaka (MCCI) đã đề xuất các báo cáo thử nghiệm phải được gửi đến các trạm hải quan biên giới bằng fax hoặc emailđể giảm thời gian làm thủ tục. Vấn đề này cũng được đưa ra tại các cuộc đàm phán chính thức, nhưng không nhận được kết quả tích cực.

Giấy chứng nhận tiêu chuẩn do Viện Kiểm nghiệm Tiêu chuẩn Bangladesh (BSTI) cấp cho tất cả các sản phẩm không được chính quyền Ấn Độ chấp nhận. Đây là một rắc rối kéo dài giữa 2 nước và Bangladesh đang cố gắng nâng cao năng lực và chất lượng của BSTI. Do đó, đề nghị “đảm bảo tất cả các cửa khẩu phải chấp nhận các chứng nhậnđược cấp bởicác tổ chức tin cậy được chỉ định trước như một biện pháp tạm thời" rất được Bangladeshủng hộ. Các nước SAARC đã đồng ý phát triển một tiêu chuẩn khu vực toàn diện và Tổ chức tiêu chuẩn khu vực Nam Á (SARSO) cũng đã bắt đầu công việc của mình. Trong dài hạn, một tập hợp các tiêu chuẩn riêng của khu vực sẽ đem lại nhiều lợi ích cho các nước thành viên.

FBCCI cũng nhấn mạnh về MFN và nguyên tắc đãi ngộ quốc gia, đồng thời đề xuất MFN phải phù hợp với vấn đề đăng ký, đóng gói, ghi nhãn, các yêu cầu kiểm nghiệmcũng như các loại lệ phí dành cho kiểm nghiệm.

Một đề nghị khác FBCCI yêu cầu lệ phí nên được thu dựa trên chi phí của các dịch vụ và không nên được sử dụng cho các mục đích tài chính hoặc bảo vệ các sản phẩm trong nước. Mức phí tối thiểu là một trong những yếu tố thiết yếu trong việc tạo thuận lợi thương mại và vốn chỉ dùng để trang trải chi phí hoạt động hải quan. Phí thấp hơn sẽ giúp giảm chi phí thương mại và người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi.

Theo chỉ số Thuận lợi kinh doanh của Ngân hàng Thế giới, Sri-Lanka đứng thứ 99 trong số 189 quốc giaở Nam Á. Nepal, Maldives, Bhutan, Pakistan, Ấn Độ, Bangladesh và Afghanistan đứng thứ 108, 116, 125, 128, 142 173 và 183. Điều này phản ánh rõ chi phí kinh doanh trong khu vực cao, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xúc tiến thương mại.

Theo http://www.thefinancialexpress-bd.com – TV

Từ khóa: Tạo thuận lợi,thương mại, Nam Á