Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Có rất nhiều thỏa thuận thương mại lớn dự kiến sẽ có hiệu lực năm nay có liên quan đến khu vực ASEAN. Có thể kể ra Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) với 12 quốc gia thành viên, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện khu vực (RCEP) với 16 nước thành viên hay còn gọi là ASEAN+6 và Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC). Ngoài ra, Malaysia, Philippines và Việt Nam đang đàm phán các hiệp định thương mại tự do song phương riêng rẽ với Liên minh châu Âu.

Mỗi một hiệp định thương mại này đều là một bậc thang bước tới hội nhập và phát triển kinh tế trong khu vực ASEAN. Các Hiệp định cũng thể hiện các cơ hội tiềm năng cho các doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng, khai phá thị trường mới hoặc mở rộng chuỗi cung ứng của mình - nhưng điều này chỉ đến khi và chỉ khi có sự chủ động từ phía các doanh nghiệp.

Tại một hội thảo gần đây tổ chức bởi Phòng Thương mại Mỹ tại Singapore, các chuyên gia chính sách và doanh nghiệp đều nhận định rằng năm 2015 là năm của các thỏa thuận thương mại lớn - TPP, RCEP và AEC –nhưng có thể chúng sẽ ít hữu ích cho các doanh nghiệp hơn là dự tính trong thiết kế ban đầu.

Theo các chuyên gia, luôn tồn tại một khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn thực hiện các hiệp định thương mại đó. Mặc dù các doanh nghiệp là nhân tố có thể giúp thu hẹp khoảng cách, nhưng họ cần phải được tham gia hoạch định chính sách ngay ở giai đoạn đầu của các thỏa thuận.

Các hiệp định thương mại thường được thiết kế để có thể vượt qua được những rào cản về mặt kĩ thuật chính sách rất cao, nhưng những rào cản giả định trong các thỏa thuận như vậy lại thường có xu hướng khác với những gì các công ty thực sự phải đối mặt trong thực tế. Điều này đặc biệt đúng đối với các vấn đề liên quan đến công nghệ thế hệ mới như luồng dữ liệu xuyên biên giới, mà đã trở nên cần thiết đối với thương mại quốc tế nhưng ít khi được giải quyết một cách đến nơi đến chốn.

Các hàng rào phi thuế quan như an ninh sân bay, cấp phép nhập khẩu và những hạn chế về thủ tục hải quan cũng đang ngày càng trở nên phổ biến hơn, và những điều này đang gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự thông suốt của thương mại xuyên biên giớikhông kém gì các hàng rào thuế quan.

Thêm vào đó, một số loại hàng rào thuế quan nhất định lại bị bỏ ra ngoài các thỏa thuận. Ví dụ, thuế tiêu thụ đặc biệt nội địa là một hình thức biến tướng của hàng rào thuế quan, nhưng là trong nước, do đó chúng không thuộc phạm vi áp dụng của các thỏa thuận quốc tế.

Ngoài ra, ngay cả khi thỏa thuận đã bao gồm biện pháp tạo thuận lợi thương mại tổng quát, thì tình trạngthực hiện không nhất quán giữa các nước tạo cũng thêm sự phức tạp, khó khăn cho các doanh nghiệp.

AEC là thỏa thuận rất dễ lâm vào tình trạng này, Asa Larsson, Giám đốc cấp cao về Hợp tác Chính sách Công cho DHL trong khu vực Đông Nam Á nói. Không giống như Liên minh châu Âu, các nước ASEAN thực hiện theo nguyên tắc không can thiệp và được quyền tự chọn cách thực hiện các tiêu chuẩn khu vực.

Tiến sĩ Deborah Elms, giám đốc điều hành của Trung tâm Thương mại châu Á, nhận xét rằng nếu TPP và RCEP muốnmang lại lợi ích đầy đủ cho các doanh nghiệp, thì cần phải có sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp ở một mức độ cao hơn nhiều. Ví dụ, các cuộc đàm phán RCEP đang di chuyển theo hướng chi tiết hóa những gì sẽ làm cho các doanh nghiệp, và đây là thời điểm vô cùng thuận lợi để cho cộng đồng doanh nghiệp tham gia và nhấn mạnh lợi ích của mình.

Sự thành công của TPP đang bao phủ bởi những bóng mây chính trị, vì vậy mà các doanh nghiệp sẽ cần phải nổ lực hơn để giúp nó bước qua vật cản này. "Trong tất cả các nước tham gia TPP, sự ủng hộ của các doanh nghiệp là yếu tố quyết định để hoàn thành TTP trong năm 2015," Tiến sĩ Elms dự đoán.

Cho dù sự ủng hộ này là để giúp có được một thỏa thuận được ký kết hay chỉ đảm bảo rằng quan điểm, mong muốn của mình sẽ được đền đáp, thì các doanh nghiệp cũng phải chủ động. Lý tưởng nhất, các doanh nghiệp nên phải có chân trong các cuộc đàm phán ban đầu ngay từ thời điểm ban đầu. Lý do là đơn giản là thỏa thuận thương mại có ảnh hưởng sâu rộng đến rất nhiều các bên liên quan và rằng điều quan trọng là đại diện các doanh nghiệp phải tham gia và có tiếng nói trong các điều khoản của thỏa thuận.

Như David Katz, giám đốc quan hệ chính phủ đối của Ebay châu Á Thái Bình Dương chỉ ra rằng "Chúng tôi là các doanh nghiệp, cũng giống như chính phủ và cá nhân khác có chân trong các cuộc chơi."

Theo: https://www.edb.gov.sg - PT

Từ khóa: Doanh nghiệp ASEAN, tham gia, hoạch định, chính sách thương mại