Tổng hợp tin tức một số hiệp định thương mại tự do trong tháng 6/2016

FTA

Trong tháng 6/2016, quá trình đàm phán một số hiệp định thương mại tự do được thúc đẩy mạnh mẽ.

Brexit không ảnh hưởng tới tiến trình đàm phán TTIP

Điều đó được khẳng định qua chuyến đi của Ủy viên Thương mại của Liên minh châu Âu (EU) Cecilia Malmstrom tới Washington vào hôm nay (28/6).

Chuyến đi tới Washington lần này của bà Malmstrom nhằm tiến hành các cuộc thảo luận mới về Hiệp định Đối tác Thương mại và Đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP) mà cả hai bên muốn đạt được vào cuối năm nay.

Trong một tuyên bố trước chuyến đi, Ủy viên Thương mại của Liên minh châu Âu (EU) Cecilia Malmstrom cho biết, EU sẽ thúc đẩy các nỗ lực nhằm đạt được một hiệp ước thương mại lớn với Mỹ bất chấp “tình trạng chưa từng có tiền lệ” khi đa số cử tri của Vương quốc Anh quyết định bỏ phiếu đưa nước này rời khỏi EU, hay còn gọi là Brexit.

“Trong tình hình chưa từng có tiền lệ này, cho phép tôi nhấn mạnh rằng chúng tôi chắc chắn và thống nhất về phản ứng của chúng tôi liên quan đến chính sách thương mại EU. Các cuộc đàm phán của chúng tôi với những đối tác chính sẽ tiếp tục”, bà Malmstrom khẳng định.

Về phần mình, Nhà Trắng cũng ra thông báo rằng Tổng thống Mỹ Barack Obama cam kết vẫn sẽ tiếp tục thúc đẩy và đàm phán TTIP với EU sau sự kiện Brexit.

Phát biểu với báo giới, Người Phát ngôn Nhà Trắng Eric Schultz nêu rõ: “Chúng tôi đang làm rõ mức độ ảnh hưởng của Brexit đối với các cuộc đàm phán TTIP. Nếu chúng tôi phải xúc tiến đàm phán riêng rẽ với Vương quốc Anh, xuất phát điểm sẽ thuận lợi vì chúng tôi đã đạt được tiến triển sau nhiều năm đàm phán và đàm phán cũng đã hoàn tất với EU”.

Đồng thời, Người Phát ngôn Nhà Trắng cũng khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục hợp tác với các đồng minh và đối tác trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sau cuộc bỏ phiếu Brexit.

Trong khi đó, Thủ tướng Pháp Manuel Valls bày tỏ quan điểm cho rằng TTIP đi ngược lại “các lợi ích của EU”. Theo ông Valls, TTIP “sẽ áp đặt quan điểm không chỉ là cái nôi cho chủ nghĩa dân túy mà còn là quan điểm gây hại cho nền kinh tế Pháp”.

Đồng quan điểm trên, Thủ tướng Đức Angela Merkel cũng khẳng định EU cần đạt được TTIP nhưng phải đảm bảo hiệp định này mang lại lợi ích cho toàn khối.

Các cuộc đàm phán về TTIP được khởi động từ tháng 7/2013. Cho tới nay, EU và Mỹ đã tiến hành 13 vòng đàm phán nhưng còn nhiều bất đồng chưa thể giải quyết. Một trong những chủ đề gây tranh cãi lớn là việc EU yêu cầu được tiếp cận thị trường mua sắm công của Mỹ, lĩnh vực gần như chỉ có các doanh nghiệp Mỹ mới có khả năng dự thầu.

TTIP được kỳ vọng sẽ là thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới, tạo ra một thị trường khổng lồ với 850 triệu người tiêu dùng. Nếu được hoàn tất, hiệp định này sẽ thúc đẩy thương mại giữa EU và Mỹ lên đến 1.000 tỷ USD/năm, đồng thời tạo thêm khoảng 13 triệu việc làm. EU và Mỹ hy vọng sẽ đạt được TTIP trong năm 2016.

Hàn-Trung-Nhật bắt đầu vòng đàm phán thứ 10 về thỏa thuận FTA

Ngày 27/6, Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc đã bắt đầu vòng đàm phán thứ 10 về thỏa thuận thương mại tự do (FTA) giữa ba nước tại thủ đô Seoul.

Trong một tuyên bố, Bộ Thương mại Hàn Quốc thông báo tham gia cuộc họp diễn ra trong hai ngày trên có Thứ trưởng Bộ Thương mại Hàn Quốc Kim Hak Do, Thứ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Vương Thụ Văn và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản Keiichi Katakami.
Trong vòng đàm phán này, các bên dự kiến thảo luận chuyên sâu về cách thức mở rộng tự do các thị trường ở nhiều lĩnh vực như hàng hóa và dịch vụ.

Cuộc thảo luận cũng bao gồm cả quy tắc xuất xứ, các vấn đề hải quan, kiểm dịch thực vật và kiểm tra an toàn vệ sinh, các rào cản kỹ thuật đối với thương mại và quyền sở hữu trí tuệ.
Vòng đàm phán trên diễn ra sau các cuộc thương lượng cấp chuyên viên được tổ chức tại Seoul hồi tháng 4 năm ngoái. Tại một hội nghị cấp cao Hàn-Trung-Nhật được tổ chức tại Seoul hồi tháng 11/2015, các lãnh đạo ba nước châu Á đã nhất trí thúc đẩy các cuộc đàm phán FTA, vốn bắt đầu từ tháng 3/2013./.

Liên minh châu Âu vẫn thúc đẩy TTIP với Mỹ bất chấp Brexit

Theo AFP, Ủy viên Thương mại của Liên minh châu Âu (EU) Cecilia Malmstrom cho biết EU sẽ thúc đẩy các nỗ lực nhằm đạt được một hiệp ước thương mại lớn với Mỹ bất chấp "tình trạng chưa từng có tiền lệ" sau cuộc trưng cầu ý dân trong đó đa số cử tri Anh quyết định bỏ phiếu đưa nước Anh rời khỏi EU, hay còn gọi là Brexit.

Bà Malmstrom cho biết sẽ tới Washington vào ngày 28/6 để tiến hành các cuộc thảo luận mới về Hiệp định Đối tác Thương mại và Đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP), mà cả hai bên muốn đạt được vào cuối năm nay.

Trong một tuyên bố, bà Malmstrom nêu rõ: "Trong tình hình chưa từng có tiền lệ này, cho phép tôi nhấn mạnh rằng chúng tôi chắc chắn và thống nhất về phản ứng của chúng tôi liên quan đến chính sách thương mại EU. Các cuộc đàm phán của chúng tôi với những đối tác chính sẽ tiếp tục."
TTIP được kỳ vọng sẽ là thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới, tạo ra một thị trường khổng lồ với 850 triệu người tiêu dùng và chiếm hơn một nửa kim ngạch kinh tế toàn cầu.
Nếu được hoàn tất, hiệp định này sẽ thúc đẩy thương mại giữa EU và Mỹ lên đến 1.000 tỷ USD/năm, đồng thời tạo thêm khoảng 13 triệu việc làm.

EU và Mỹ hy vọng sẽ đạt được TTIP trong năm 2016.

Tổng thống Nga Putin đề xuất thiết lập FTA EEU-Trung Quốc

Trong cuộc phỏng vấn kéo dài 1 tiếng đồng hồ với Tổng Giám đốc Tân Hoa xã, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề xuất thiết lập FTA giữa Liên minh Kinh tế Á-Âu và Trung Quốc.

Theo Tân Hoa xã, ngày 23/6, trong cuộc phỏng vấn kéo dài 1 tiếng đồng hồ với Tổng Giám đốc Tân Hoa xã Thái Danh Chiếu, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề xuất thiết lập Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) giữa Liên minh Kinh tế Á-Âu và Trung Quốc.

Cũng trong cuộc phỏng vấn trên, ông Putin chỉ rõ nhiệm vụ quan trọng nhất trong thương mại Nga-Trung là sự đa dạng hóa, nhất là thúc đẩy hợp tác song phương trong các lĩnh vực công nghệ cao.

Theo ông Putin, việc vận hành trôi chảy dự án tuyến đường sắt cao tốc Moskva-Kazan có thể chỉ là khởi đầu của hợp tác quy mô lớn giữa Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng.

Nhà lãnh đạo Nga còn cho biết, lòng tin giữa nước này và Trung Quốc đã đạt tới mức độ chưa từng có và tạo ra nền tảng vững chắc cho hợp tác song phương.

Phát biểu trên được ông Putin đưa ra trước thềm chuyến thăm cấp nhà nước của nhà lãnh đạo này tới Trung Quốc, dự kiến diễn ra vào ngày 25/6 tới.

Dệt may khó tận dụng được ưu đãi từ các FTA

Được đánh giá là một trong những lĩnh vực sẽ được hưởng lợi nhiều từ các Hiệp định thế hệ mới nhưng ngành dệt may đang phải nhập khẩu tới 80% nguyên phụ liệu, phần lớn từ các thị trường ngoài khối TPP, EVFTA. Đây là một trong những lý do khiến cho dệt may khó tận dụng được ưu đãi từ các FTA.

Cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp ngành dệt may (có 650 doanh nghiệp nước ngoài). Trong đó, tỷ lệ doanh nghiệp may chiếm đến 70%, trong khi doanh nghiệp dệt chiếm chỉ 17%, kéo sợi 6%, nhuộm 4% và các doanh nghiệp phụ trợ 3%. Đó là sự thiếu tương xứng!

Con số đó cho thấy Việt Nam đang rất mạnh trong khâu cuối “cắt – may”, còn các hoạt động kéo sợi, dệt, nhuộm thì rất yếu, chưa thể đủ nguồn nguyên liệu cung cấp cho các doanh nghiệp dệt may trong nước.

80% nguyên liệu từ ngoài FTA

Quy tắc xuất xứ luôn luôn là yếu tố quan trọng nhất trong tất cả các FTA. Đây là công cụ để xác định hàng hóa nhập khẩu có được hưởng thuế quan ưu đãi hay không, giúp duy trì sự cân bằng hợp lý giữa “thuận lợi hóa thương mại” và “phòng tránh gian lận thương mại”, đo mức độ tận dụng ưu đãi từ các FTA của các nền kinh tế thành viên.

Trong khi đó, hoạt động sản xuất nguyên liệu sợi cho ngành dệt may hiện chỉ chiếm 6% không thể nào đủ cung cấp cho 70% doanh nghiệp may. Chính vì vậy, ngành dệt may đang nhập khẩu tới 80% nguyên phụ liệu, phần lớn nhập từ các thị trường ngoài khối TPP, EVFTA. Đây là một trong những lý do khiến cho dệt may khó tận dụng được ưu đãi từ các FTA.

Do đó, để tận dụng được lợi thế từ TPP, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam phải đáp ứng được quy tắc xuất xứ từ sợi trở đi. Thế nhưng, đáp ứng quy tắc về xuất xứ là cực kỳ khó cho doanh nghiệp nội. Nếu như trong hiệp định ASEAN với các nước (trừ Hàn Quốc), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU đều có quy tắc xuất xứ từ vải thì với TPP, quy tắc xuất xứ là từ sợi.

Hàng năm ngành dệt may trong nước cần khoảng gần 10 tỷ mét vải nhưng với năng lực và công nghệ yếu, Việt Nam chỉ sản xuất được khoảng hơn 3 tỷ mét vải/năm.

Như vậy, để hiện thực hóa được lợi thế về thuế quan trong các FTA, Việt Nam phải nhanh chóng bổ sung năng lực sản xuất gần 6 tỷ mét vải/năm. Con số này chỉ mới xét tới nhu cầu hiện tại chứ chưa tính đến sự tăng trưởng của dệt may Việt Nam tại các thị trường xuất khẩu như EU, Nhật Bản, Hoa Kỳ…

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Hồng Giang, Tổng Thư ký Hiệp hội Bông sợi Việt Nam, cho biết: Nút thắt cổ chai chính là ở khâu đoạn sản xuất vải. Ngành sợi của Việt Nam nếu dồn vào tập trung sản xuất cho các doanh nghiệp dệt nội địa thì chúng ta vẫn còn đến 2/3 khối lượng sợi nữa.

“Nếu ngành dệt được đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất, đồng thời chuyển dịch cơ cấu xuất nhập khẩu cũng như đầu tư mới tăng thêm, ngành may cũng gia tăng tuyển dụng đào tạo thì bài toán sẽ cơ bản được giải quyết”, ông Giang nói.

Gỡ nút thắt cổ chai

Theo các chuyên gia ngành dệt may, để tận dụng cơ hội hưởng thuế 0%, ngay lúc này, các doanh nghiệp dệt may phải cải thiện công nghệ sản xuất, nội địa hóa nguyên phụ liệu trong nước.

Tại diễn đàn “Giải pháp công nghệ Vương quốc Bỉ cho công nghiệp Dệt may Việt Nam”, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội dệt may Việt Nam, cho biết: “Một trong những giải pháp quan trọng để giải quyết vấn đề này là hợp tác với các nước công nghệ cao về dệt may. Công nghệ dệt may của Bỉ hiện nay không xa lạ bởi nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang chọn và sử dụng, đặc biệt là thiết bị dệt”.

Bổ sung thêm thông tin, ông Joroen Vist, Giám đốc Symatex, Hiệp hội máy móc ngành dệt may Vương quốc Bỉ, cho biết thêm là các nhà sản xuất của Bỉ mong muốn được phục vụ khách hàng nhiều hơn, trong đó có doanh nghiệp Việt Nam. Công nghiệp máy móc dệt may Bỉ hoạt động chủ yếu trong sản xuất vải nội thất (trải sàn, thảm, bọc nội thất, nhung, trải bàn…), dệt vải và dệt vải kỹ thuật.

Thực tế, trước đây đã có một số đơn vị thực hiện được chuỗi khép kín như Dệt Nam Định, Dệt Thành Công, Dệt 8/3…, tuy nhiên xét về cả quy mô lẫn chất lượng vải cũng chưa đạt yêu cầu.

Sau đó, đã có một luồng đầu tư mạnh mẽ từ những nhà đầu tư trong và ngoài nước để thiết lập chuỗi cung ứng khép kín từ sợi tới may. Tuy nhiên, theo ông Cẩm, khi đầu tư vào Việt Nam, các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn liên quan đến vấn đề đất đai. Hầu hết các địa phương từ chối các dự án đầu tư sản xuất vào dệt nhuộm do lĩnh vực này tiềm ẩn nguy cơ khá lớn gây ô nhiễm môi trường.

Để giải quyết phần nào bài toán về nguyên phụ liệu cho ngành dệt may Việt Nam, ông Giang cho rằng Việt Nam cần một quy hoạch phát triển dệt nhuộm tại các địa phương thích hợp. Việc hình thành những cụm công nghiệp dệt nhuộm sẽ giúp tăng tỷ lệ nội địa hóa, giảm thiểu chi phí.

“Việt Nam phải có hạ tầng khu công nghiệp tốt như quỹ đất lớn, hệ thống xử lý nước thải, cung cấp nước sạch. Đồng thời, những doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, nếu được hoạch định về địa điểm đầu tư tốt, sẽ có được sự tập trung hóa quản lý các dự án đầu tư dệt may, đặc biệt là dệt nhuộm”. Chủ tịch Hiệp hội Bông sợi Việt Nam tin tưởng.

Bà Bùi Kim Thùy - Phó Trưởng phòng Xuất xứ hàng hóa, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương

Trong vài năm trở lại đây, đã có một số công ty quan tâm đến việc tự sản xuất nguyên liệu đầu vào, nhưng thực tế cho thấy, công nghệ của Việt Nam hiện nay còn rất hạn chế. Vì vậy, việc hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và Bỉ là cơ hội để các doanh nghiệp dệt may Việt Nam tìm hiểu thêm về sự phát triển và các giải pháp mới nhất trong các lĩnh vực dệt thoi và dệt Jacquard, thiết bị hoàn tất và phủ ngoài, hệ thống đưa sợi ngang, quản lý sản xuất, phụ tùng dệt may…

Ông Nguyễn Tấn Thành - Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty cổ phần kỹ thuật công nghệ Nhất Tín

Điều quan trọng nhất mà doanh nghiệp cần chú ý để hàng hóa được hưởng mức thuế quan ưu đãi lý tưởng theo các FTA chính là quy tắc xuất xứ hàng hóa. Nếu không đảm bảo yêu cầu này, doanh nghiệp cũng phải chịu mức thuế như bình thường.

Ông Trần Việt Dũng - Giám đốc Kinh doanh công ty TNHH In Printech

Bài toán hóc búa về nguyên liệu ngành may đã được đặt ra từ nhiều năm trước nhưng vẫn chưa tìm được giải pháp hữu hiệu. Hiện nay, trong chuỗi cung ứng dệt may, ít đơn vị nào làm được tất cả các khâu từ sợi đến sản phẩm may mà phải chuyên môn hoá, mỗi đơn vị thực hiện một công đoạn.

Nguồn : Asem/WTO/Bloomberg…

Từ khóa : Tổng hợp tin tức, một số, hiệp định thương mại tự do, trong tháng 6/2016.