Các nước thuộc diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) đã kêu gọi tất cả các thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) phê chuẩn Nghị định thư sửa đổi về Hiệp định các khía cạnh Thương mại liên quan đến Quyền sở hữu trí tuệ (TRIPS), trong đó có xem xét tầm quan trọng của vấn đề tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận với thuốc chữa bệnh.
Lời kêu gọi được đưa ra bởi các bộ trưởng APEC trong một Tuyên bố chung của mình về Hỗ trợ hệ thống Thương mại Đa phương tại lễ bế mạc diễn đàn APEC lần thứ 21 tổ chức tại Boracay cùng với lễ kỷ niệm 20 năm thành lập WTO vào tháng 5 năm 2015.
Nghị định thư sửa đổi Hiệp định TRIPS là lần sửa đổi hiệp ước đa phương đầu tiên mà được tất cả thành viên WTO đồng ý kể từ khi Hiệp định này có hiệu lực năm 1995. Trong Hiệp định TRIPS có điều khoản cho phép linh hoạt bổ sung quy định cấp giấy phép bắt buộc đặc biệt cho việc xuất khẩu thuốc, gọi là "Đoạn 6 System".
Quy định này được đưa ra theo quyết định của các thành viên WTO năm 2003, “Đoạn 6 System" là một điều khoản "miễn trừ" và trì hoãn sửa đổi cho phép các loại thuốc gốc (generic) được sản xuất theo "giấy phép bắt buộc" dành riêng cho xuất khẩu sang các nước không thể tự sản xuất được loại thuốc đó.
Vấn đề được xác định tại khoản 6 của Tuyên bố Doha 2001 trong Hiệp định TRIPS và Sức khỏe cộng đồng là việc loại bỏ giới hạn số lượng các quốc gia có thể xuất khẩu theo giấy phép bắt buộc sang các nước cần thuốc trong Mục (f) Điều 31 Hiệp định TRIPS.
Theo Hiệp định WTO, một thành viên được xem như chính thức chấp nhận Nghị định thư khi gửi một "văn bản chấp thuận" Nghị định thư cho Tổng Giám đốc WTO.
Theo nguyên tắc tại Nghị định thư này, nó sẽ có hiệu lực thực thi theo Điều X: 3 Hiệp định WTO, cụ thể là, Nghị định thư có hiệu lực sau khi được chính thức chấp nhận của hai phần ba số thành viên đã đồng ý với Nghị định thư; và sau đó, Nghị định thư này sẽ có hiệu lực đối với các thành viên còn lại.
Trong Tuyên bố APEC về hỗ trợ hệ thống thương mại đa phương, các bộ trưởng thương mại APEC lưu ý rằng kể từ khi thành lập WTO năm 1995, khu vực châu Á Thái Bình Dương đã trở thành một trong những khu vực kinh doanh phát triển nhanh nhất thế giới, trong đó, sự ổn định và khả năng dự báo của hệ thống thương mại đa phương đóng góp một phần không nhỏ.
Các Bộ trưởng APEC tái khẳng định "giá trị, vai trò trung tâm và tính ưu việt của hệ thống thương mại đa phương dưới sự bảo trợ của WTO trong việc thúc đẩy phát triển thương mại, tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và phát triển bền vững, cũng như trong việc hỗ trợ các nền kinh tế đang phát triển để hội nhập vào hệ thống thương mại toàn cầu" .
"Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc chặt chẽ với nhau để tăng cường các quy tắc dựa trên sự minh bạch, không phân biệt đối xử, mở cửa một cách toàn diện hệ thống thương mại đa phương như tôn chỉ của WTO", tuyên bố viết.
Tuyên bố tiếp tục chỉ ra rằng WTO đã góp phần đáng kể vào cuộc chiến chống lại chủ nghĩa bảo hộ kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.
"Chúng tôi lưu ý rằng, trong khi tiếp tục tăng trưởng kinh tế toàn cầu, tiềm năng phát triển mạnh mẽ hơn thông qua thương mại quốc tế càng ngày thể hiện rõ nét hơn," các bộ trưởng thương mại APEC tuyên bố.
Theo http://politics.com.ph/ - PT
Từ khóa: APEC, cơ chế, giấy phép đặc biệt, xuất khẩu, thuốc
