Chương trình nghị sự mùa thu 2015 về chính sách thương mại của EU

trade-1

1. Một số việc đã làm được trong mùa hè 2015

Hiệp định ITA 2

Cuối tháng 7, các bên tham gia Hiệp định Công nghệ thông tin (ITA) WTO năm 1996 về cắt giảm thuế cho thương mại hàng hóa công nghệ thông tin (ICT) đã đạt được một thỏa thuận mở rộng danh mục các sản phẩm ICT mà sẽ được cắt giảm thuế.

Thỏa thuận tự do thương mại EU Việt Nam (FTA Việt Nam – EU)

Đầu tháng 8, EU và Việt Nam kết thúc đàm phán thỏa thuận thương mại tự do. Chi tiết ban đầu của thỏa thuận này đã được công bố rộng rãi trên trang web: http://www.borderlex.eu. Thỏa thuận này đã thu hút được sự chú ý và EU đã nhượng bộ nhiều lợi ích cạnh tranh nhập khẩu ở châu Âu - đã có thông báo bãi bỏ 99% dòng thuế thương mại (gạo, dệt may ...). Văn bản đầy đủ và chính thức của thỏa thuận sẽ được công bố vào mùa thu.

Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu chưa thực hiện tốt cam kết của bà Cecilia Malmstrom, ủy viên Ủy ban Châu Â, rằng các thỏa thuận thương mại tự do mới của EU sẽ rộng cửa cho các bên thứ ba, và rằng các FTA của EU sẽ được nới lỏng và đơn giản hóa hơn. Nhưng Hà Nội và Brussels đã đồng ý một thỏa thuận về quy tắc xuất xứ (Roos), theo đó sẽ hạn chế hàng hóa có đầu vào từ Trung Quốc xuất khẩu từ Việt Nam. Tuy nhiên, các Roos này không tương thích với TPP, hiệp định thương mại tự do lớn khác mà Việt Nam đang tham gia.

Ukraina

EU, Ukraine và Nga tiếp tục đàm phán về việc thực thi một cách sâu rộng và toàn diện các thỏa thuận thương mại tự do EU-Ukraine mà sẽ có hiệu lực vào tháng 1 năm 2016. Các bên vẫn đang thương lượng mặc cả về các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch thực vật đối với thực phẩm nhập khẩu.

Hiệp định TTIP minh bạch

Malmstrom đã tuyên bố rằng , kể từ thời điểm này Ủy ban Châu Âu sẽ công bố các báo cáo chi tiết sau mỗi vòng đàm phán Hiện định Đối tác thương mại và Đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP) với Mỹ, và đảm bảo rằng nghị viện của các nước thành viên cũng có thể tiếp cận được các tài liệu đàm phán giống như Nghị viện Châu Âu tại Brussels / Strasbourg. Cuối tháng 7 vừa qua, Ủy ban công bố các dịch vụ sẽ được cung cấp trên trang web của mình.

Hải quan

Cuối tháng 7, các quy tắc hải quan mới đã được thông qua, nhằm đơn giản hóa và sắp xếp hợp lý các quy trình hải quan giúp giảm thời gian giải phóng hàng hóa tại cửa khẩu.

2. Danh sách những việc cần làm của Ủy ban châu Âu trong mùa thu

Mùa thu này, Ủy ban sẽ công bố một chiến lược chính sách thương mại mới cho kế hoạch 5 năm tiếp theo. Các phương pháp tiếp cận mới có thể sẽ chỉ để giúp thúc đẩy TTIP và các thỏa thuận thương mại của châu Âu hơn là một sự thay đổi căn bản trong quan điểm và chính sách thương mại.

Hiệp định TTIP và TiSA

Đàm phán Hiệp định Đối tác thương mại và Đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP) và Hiệp định Thương mại dịch vụ"đa phương" (TiSA) sẽ vẫn tiếp tục trong mùa thu này. Câu hỏi đặt ra là các bên sẽ có thể tiến tới mức độ nào trong các cuộc đàm phán sắp tới. Washington đang chuyển các ưu tiên của mình sang các cuộc đàm phán TPP. Hy vọng TPP sẽ kết thúc sớm, mở đường cho các cuộc đàm phán sâu hơn với Brussels, vốn đã bị đẩy xuống hàng thứ yếu. Hơn thế nữa, Mỹ đang giành nhiều ưu tiên cho TiSA hơn là cho TTIP, một số nhà quan sát cho biết. Nhiều nhà phân tích lo ngại rằng các cuộc đàm phán TTIP sẽ mất động lực một khi hiệp định TiSA về thương mại điện tử và thương mại số thất bại.

Ủy ban châu Âu sẽ cố gắng giải quyết điều khoản tranh chấp đầu tư - nhà nước (ISDS) trong đề xuất TTIP và phát tín hiệu cho Washington biết rằng Quốc hội EU có thể chấp nhận vấn đề này.

Thỏa thuận hàng hóa môi trường (EGA)

EU muốn có một thỏa thuận cắt giảm thuế quan đối với khoảng 150 mặt hàng được coi là thân thiện với môi trường trước cuộc họp các bộ trưởng WTO tại Nairobi và hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc (COP 21) tại Paris vào tháng 12 năm nay. Một số vòng đàm phán đã được lên kế hoạch vào mùa thu này, bắt đầu từ đầu tháng 9.

Mỹ La-tinh

EU sẽ khởi động đàm phán nâng cấp một thỏa thuận thương mại tự do (FTA)15 tuổi với Mexico. Một FTA với Chile hiện có cũng sẽ được nâng cấp. EU đang chờ đợi khối thương mại Nam Mỹ Mercosur thảo luận đề nghị cắt giảm thuế nhập khẩu mới.

Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia lân cận

Mùa thu năm nay, Ủy ban Châu Âu sẽ phải chuẩn cho các cuộc đàm phán để nâng cấp liên minh thuế quan EU - Thổ Nhĩ Kỳ đã thực thi được 20 năm. Cả hai bên đều có mục đích xem xét lại các sản phẩm nông nghiệp, dịch vụ và mua sắm công. Ủy ban đang tiến hành đánh giá tác động có thể xảy ra và tìm kiếm sự ủy thác từ các nước thành viên để khởi động các cuộc đàm phán. Đàm phán thực tế dự kiến sẽ chính thức bắt đầu sau năm 2016.

EU hy vọng sẽ khởi động hiệp định thương mại tự do 'sâu sắc và toàn diện "với Tunisia.

Nga và Ukraine

Cuộc họp tiếp theo về thỏa thuận Thương mại tự do Sâu sắc và Toàn diện (DCFTA) giữa Ukraine và EU được lên lịch vào ngày 07 tháng 9.

Nghị viện EU phê chuẩn một số hiệp định thương mại

Nghị viện EU, với quyền hạn mới của mình sẽ có quyền bỏ phiếu thuận hay chống lại hiệp định thương mại đã ký kết, sẽ sớm có lịch phê chuẩn một loạt các thỏa thuận thương mại. Một nghị viện có quyền lực như vậy sẽ là nơi định hướng cho tương lai chính sách thương mại. Tâm trạng và lập trường chung của quốc hội Châu Âu không thiên về tự do thương mại. Các hệ tư tưởng chống lại cơ chế giải quyết tranh chấp nhà đầu tư – nhà nước có thể dẫn đến "tai nạn", ví dụ như phải từ chối một thỏa thuận đầu tư với Singapore hoặc thỏa thuận thương mại tự do đầy tham vọng Canada - EU (CETA) ký năm ngoái. Dĩ nhiên là còn quá sớm để đưa ra dự đoán, nhưng những rủi ro cho các thỏa thuận có thể bị trượt ra khỏi lộ trình. Trong lúc này, Ủy ban Châu Âu cũng đang cố gắng giới thiệu một số điều chỉnh cụ thể về điều khoản cơ chế nhà đầu tư - nhà nước cho phù hợp với quan điểm của Berlin, Paris và Nghị viện EU, mà không cần tiến hành các cuộc đàm phán đầy đủ với Canada.

Các Hiệp định thương mại khác đang trong giai đoạn phê duyệt, đặc biệt là Hiệp định đối tác kinh tế với Cộng đồng Đông Phi và Cộng đồng Phát triển Nam Phi.

EPA, EU - Việt Nam, CETA,… vv sẽ không được đưa vào nghị trình phê chuẩn trước năm 2016. Tuy nhiên, các văn bản chi tiết của các hiệp định này dần dần sẽ được công bố, và tiến trình chính trị phê chuẩn sẽ bắt đầu sớm.

Giải quyết tranh chấp của WTO

Các trường hợp tranh chấp tại WTO sẽ nhiều hơn vào mùa thu này. Một vài biện pháp chống bán phá giá của EU đang được đưa ra trước WTO với Nga (hóa chất), Indonesia (dầu diesel sinh học), Argentina (biodiesel), Pakistan (PET) để chống lại thuế nhập khẩu cao của châu Âu đối với các sản phẩm này. Đây là các biện pháp trả đũa của EU đối Nga sau khi nước này tiến hành áp dụng các biện pháp khác nhau như lệnh cấm nhập khẩu thịt lợn, thuế thực phẩm và giấy, phí tái chế xe hơi nhập khẩu, và các biện pháp chống bán phá giá đối với xe thương mại.

Trung Quốc và EU chính thức đang đàm phán một hiệp định đầu tư song phương.

Châu á Thái Bình Dương

Đàm phán FTA với Nhật Bản rất quan trọng với EU nhưng không có khả năng ký kết trong năm 2015. Tuy nhiên, trọng tâm của các cuộc đàm phán có thể thay đổi để phù hợp và tương đồng với TTIP. Ủy ban châu Âu cũng đang xem xét làm mới các đàm phán thương mại với khối ASEAN ở Đông Nam Á. Australia và New Zealand đang hy vọng sẽ khởi động đàm phán FTA sớm.

Các quy định liên quan cần lưu ý

Hiện có nhiều bộ quy định của EU có ảnh hưởng đến thương mại. Trong số đó quan trọng nhất là: khuôn khổ pháp lý mới cho sự dữ liệu riêng, thị trường chung kỹ thuật số, thực phẩm mới, và quy định có nên cho phép các nước thành viên duy trì lệnh cấm riêng của mình về một số cây trồng biến đổi gen.

Theo http://www.borderlex.eu – PT

Từ khóa: Chương trình nghị sự, mùa thu 2015, chính sách thương mại, EU