Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Một đề xuất đang được Chính phủ lâm thời Bangladesh chấp thuận để bắt đầu các cuộc đàm phán chính thức hướng tới việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), một khối kinh tế mới nổi bao gồm khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Hôm 14 tháng 10, Bộ Thương mại Bangladesh thông báo đã nhận được bản tóm tắt chấp thuận gửi đến Cố vấn trưởng - Giáo sư Muhammad Yunus để xin chấp thuận trước đó.

Gần đây, Bộ Thương mại Bangladesh đã gửi bản tóm tắt cho thủ tướng của chính phủ lâm thời để xin phép bắt đầu các cuộc đàm phán liên quan tới việc ký kết thỏa thuận RCEP.

Bộ trưởng Bộ Thương mại Bangladesh - Md. Selim Uddin cho biết: “Chúng tôi đã nhận được bản tóm tắt chấp thuận từ CA để bắt đầu quá trình ký kết thỏa thuận”.

Ông hy vọng rằng Bangladesh sẽ có thể đạt được nhiều lợi ích về thương mại đáng kể từ một số lượng lớn các quốc gia thành viên thuộc RCEP, nếu thỏa thuận được thông qua.

Bên cạnh đó, ông Uddin cũng cho biết “Về nguyên tắc, chúng tôi sẽ đưa ra một kế hoạch hành động chi tiết trong vòng một tuần tới”.

Chính phủ tiền nhiệm đã hoãn các hoạt động liên quan tới việc gia nhập khối RCEP do ảnh hưởng của cuộc tổng tuyển cử gần đây nhất. Tuy nhiên, trước đó Bộ Thương mại Bangladesh đã gửi bản tóm tắt về thỏa thuận RCEP và danh sách những việc cần thiết cho Thủ tướng khi đó phê duyệt.

Vào tháng 8 năm 2023, một cuộc họp liên Bộ dưới thời Chính phủ tiền nhiệm đã khuyến nghị gia nhập khối thương mại này, vì đánh giá cho thấy việc gia nhập sẽ làm tăng xuất khẩu của Bangladesh ra thị trường toàn cầu hơn 17,3%.

Bộ Thương mại Bangladesh dự kiến ​​sẽ khởi động các thủ tục gia nhập RCEP sau khi hoàn tất kế hoạch hành động chi tiết.

Ông cho biết, “Chúng tôi dự kiến ​​sẽ gửi đề xuất chính thức tới RCEP để gia nhập khối này thông qua Bộ Ngoại giao”.

Bangladesh đã bắt đầu quá trình gia nhập khối thương mại lớn này với hy vọng thúc đẩy xuất khẩu sang các nước thành viên của RCEP, nhưng quá trình này đã bị hoãn lại kể từ tháng 10 năm 2023.

Dự kiến Bangladesh ​​sẽ gửi một đề xuất chính thức để trở thành thành viên của khối.

Bangladesh đã quyết định sẽ tham gia khối thương mại rộng lớn mới nổi này tại một hội thảo được tổ chức tại Bộ Thương mại Bangladesh vào ngày 01 tháng 8 năm 2023.

Bộ Thương mại Bangladesh đã hoàn tất quá trình giám sát và các đánh giá cần thiết, dựa trên các cam kết mà Việt Nam đã thực hiện - một thành viên của khối.

Một quan chức cấp cao cũng cho biết Bộ Thương mại Bangladesh sẽ phải xin phê duyệt của nội các trước khi tiến hành các thủ tục liên quan.

Việc Bangladesh tham gia RCEP sẽ là một động thái tích cực khi các thỏa thuận khu vực hiện có với Hiệp hội Hợp tác Khu vực Nam Á (SAARC) và Sáng Kiến Vịnh Bengal vì Sự Hợp Tác Kinh Tế và Kỹ Thuật Đa Ngành (BIMSTEC) hầu như không mang lại kết quả rõ ràng nào, Tiến sĩ Khondaker Golam Moazzem, Giám đốc Nghiên cứu của CPD cho biết.

Ông hy vọng rằng các cơ hội thương mại xuyên biên giới lớn sẽ được tạo ra cho Bangladesh sau khi trở thành thành viên của RCEP. Bên cạnh đó, Bangladesh có thể gia nhập các trung tâm sản xuất quan trọng, bao gồm cả Trung Quốc.

Một nghiên cứu trước đó do Ủy ban Thương mại và Thuế quan Bangladesh (BTTC) thực hiện cho thấy hoạt động thương mại của Bangladesh với các nước thành viên RCEP chủ yếu tập trung vào thương mại hàng hóa.

Xuất khẩu của Bangladesh có thể tăng hơn 17% và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 0,26% nếu Hiệp định thương mại tự do (FTA) được ký kết với các thành viên khối.

Hiệp định RCEP có hiệu lực vào tháng 1 năm 2022 và bất kỳ quốc gia hay lãnh thổ hải quan nào cũng đủ điều kiện để nộp đơn xin gia nhập.

Tính đến nay, 15 quốc gia trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đã tham gia vào khối thương mại tự do lớn nhất thế giới.

Trong đó phải kể đến các thành viên ASEAN là Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam, và các đối tác FTA của khối là Úc, Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc.

Một đặc điểm nổi bật của RCEP là nó đại diện cho FTA lớn nhất thế giới, chiếm 30% GDP toàn cầu và khoảng một phần ba dân số thế giới.

Bên cạnh đó, RCEP được xem là một diễn đàn hợp tác kinh tế, trải dài trên phạm vi Châu Á - Thái Bình Dương bao gồm 2,3 tỷ người, chiếm 25,8 nghìn tỷ đô la Mỹ hoặc khoảng 30% GDP toàn cầu.

Ngoài ra, khối này chiếm 12,7 nghìn tỷ đô la hoặc hơn một phần tư thương mại hàng hóa và dịch vụ toàn cầu, và 31% dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu.

Giai đoạn 2020-2021, Bangladesh đã xuất khẩu hàng hóa trị giá 3,9 tỷ đô la và nhập khẩu hàng hóa trị giá 24,5 tỷ đô la từ các quốc gia này.

Mặt khác, cùng thời điểm đó, xuất khẩu dịch vụ đạt trị giá 1,8 tỷ đô la và nhập khẩu trị giá 2,6 tỷ đô la.

Bangladesh được hưởng quyền tiếp cận thị trường ưu đãi đối với nhiều quốc gia RCEP, thông qua thỏa thuận thương mại ưu đãi (PTA) hoặc thông qua các cơ chế GSP.

Sau khi thoát khỏi nhóm các quốc gia kém phát triển nhất (LDC) vào năm 2026, quyền tiếp cận miễn thuế của Bangladesh sẽ không còn nữa, ngoại trừ ưu đãi chung có đi có lại theo Hiệp định thương mại châu Á - Thái Bình Dương (APTA).

Trong tình hình như vậy, việc duy trì tiến độ nhất quán mà Bangladesh đạt được trong thương mại xuất khẩu song phương với một số quốc gia RCEP cũng như tận dụng cơ hội tiềm năng trong RCEP sẽ là một thách thức thực sự.

Nghiên cứu cho biết RCEP bao gồm một số điểm đến xuất khẩu chính cũng như các nguồn nhập khẩu chính của Bangladesh. “Xét về kịch bản thương mại song phương, Bangladesh coi RCEP là đối tác quan trọng.”

Nhập khẩu từ RCEP đóng góp khoảng 43,92% tổng lượng nhập khẩu toàn cầu của Bangladesh, 55,33% tổng doanh thu thuế và 58,56% tổng doanh thu từ thuế hải quan, tính theo tiêu dùng trong nước, trong giai đoạn 2020 - 2021.

Do đó, khả năng Bangladesh gia nhập RCEP có thể có tác động tiêu cực đến việc tạo ra doanh thu từ thuế hải quan.

Vì một số nguồn nhập khẩu chính của Bangladesh như Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia và Úc có liên quan đến RCEP, nên có nguy cơ mất một lượng doanh thu nhất định từ các quốc gia này.

Hơn 68% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang RCEP thuộc danh mục sản phẩm may mặc. Hai mươi mặt hàng xuất khẩu hàng đầu sang RCEP chủ yếu bao gồm các sản phẩm may mặc và hai mươi sản phẩm này chiếm 64% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Nghiên cứu phát hiện ra rằng Mức thuế tối huệ quốc (MFN) trung bình đối với Bangladesh cao hơn so với các thành viên RCEP.

Nghiên cứu cũng cho biết khả năng tăng nhập khẩu cùng với chế độ bảo hộ tương đối của Bangladesh ước tính gây khả năng mất doanh thu cao đối với Bangladesh.

“Tuy nhiên, vì ước tính về việc tạo ra thương mại có thể cao hơn tác động chuyển hướng thương mại đối với Bangladesh, nên có thể tạo ra thêm doanh thu từ các loại thuế và phí khác”.

Ủy ban Thương mại và Thuế quan Bangladesh (BTTC) khuyến nghị rằng Chính phủ có thể bày tỏ lập trường tích cực của mình về việc gia nhập RCEP thông qua việc cân nhắc tất cả các ưu và nhược điểm. Theo đó, các quy tắc và quy định trong nước có thể cần phải thay đổi trong một số trường hợp phát sinh.

Các cuộc đàm phán RCEP đã chính thức được khởi động trong Hội nghị thượng đỉnh ASEAN năm 2012 tại Campuchia. Ấn Độ đã chính thức tuyên bố rút khỏi thỏa thuận vào tháng 11 năm 2019 mặc dù đã tham gia ngay từ những buổi đầu của các cuộc đàm phán.

Nguồn: The Financial Express

Từ khóa: Bangladesh, RCEP, đàm phán, thương mại