Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Cần có một cách tiếp cận linh hoạt, từng bước để thích ứng với các mức độ phát triển khác nhau giữa các nền kinh tế APEC.

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, biến đổi khí hậu và nền kinh tế đầy biến chuyển, cần có cách tiếp cận với thương mại trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương một cách thống nhất, tiến bộ, cởi mở. Tuần trước, các đại diện quốc gia, các bên liên quan và các chuyên gia đến từ các nền kinh tế APEC đã tập trung tại Lima, Peru để tham gia cuộc đối thoại thứ ba về thương mại và đầu tư với nội dung “Một góc nhìn mới về Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FFTAP)” - một cuộc họp quan trọng nhằm giải quyết các thách thức một cách trực diện. Cuộc đối thoại này đánh dấu một thời điểm quan trọng trong chương trình nỗ lực thúc đẩy FFTAP.

Hướng đi mới cho hội nhập kinh tế

Các cuộc thảo luận nhấn mạnh về nhu cầu cấp thiết của việc tái kích hoạt chương trình FTAAP, đặc biệt trong bối cảnh ngày càng phức tạp của nền kinh tế toàn cầu. Cuộc đối thoại đóng vai trò là một nền tảng để hài hòa lợi ích giữa các nền kinh tế đa dạng khác nhau, tạo điều kiện cho các chính sách thương mại thống nhất và hiệu quả hơn.

Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC (ABAC) đã định hướng cho cuộc đối thoại với hàng loạt đề xuất nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của đa dạng hình thức tiếp cận và hội nhập thương mại. Hội đồng này đề xuất thực hiện chiến lược “xây dựng từng bước”, nghĩa là tận dụng các thỏa thuận chất lượng cao hiện có và tạo ra những sản phẩm mới mang giá trị cao ngay lập tức, phản ánh nhu cầu giải quyết các vấn đề hiện tại và hướng tới nền tảng vững chắc cho tương lai.

Giải quyết vấn đề chuyển đổi số và biến đổi khí hậu

Lời khuyên từ các doanh nghiệp tư nhân tập trung vào hai lĩnh vực trọng tâm: chuyển đổi số và khủng hoảng biến đổi khí hậu. Sự phát triển nhanh chóng của các dịch vụ được chuyển đổi số đã mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng có những rào cản cần phải giải quyết. ABAC đề xuất “Chương trình Dịch vụ mới” nhằm tập trung giải quyết các rào cản phát sinh trong quá trình chuyển đổi số đang được mở rộng rất nhanh chóng. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang số hóa với tốc độ nhanh chưa từng có, tập trung vào thúc đẩy thương mại kỹ thuật số tại thời điểm này là rất phù hợp.

Để giải quyết vấn đề khủng hoảng khí hậu, ABAC đề xuất thành lập “Khung thương mại xanh”. Khung đề cập đến nâng cao vai trò của thương mại trong chống biến đổi khí hậu , bao gồm thúc đẩy thương mại hàng hóa và dịch vụ liên quan tới môi trường; phát triển các tiêu chuẩn kế toán môi trường nhất quán. Những đề xuất cho thấy các chính sách thương mại được phát triển nhằm giải quyết vấn đề môi trường hướng tới phát triển bền vững đã trở thành nội dung cốt lõi của hội nhập kinh tế.

Các sáng kiến ngắn hạn: Nữ doanh nhân và thương mại không giấy tờ

Ngoài các chiến lược dài hạn, cuộc đối thoại cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các sáng kiến ngắn hạn có thể ngay lập tức triển khai thực hiện. ABAC nhấn mạnh việc hỗ trợ các nữ doanh nhân, những người vẫn đang đối mặt với định kiến và gặp rào cản trong việc huy động tài trợ vốn đầu tư mạo hiểm. Các nền kinh tế APEC có thể mở ra cơ hội cho đổi mới và tăng trưởng bằng cách giải quyết những bất bình đẳng này.

Một sáng kiến khác được thảo luận tại cuộc đối thoại là thúc đẩy thương mại không giấy tờ. Động thái này nhằm mục đích cải thiện hiệu quả và tính bền vững bằng cách giảm sự phụ thuộc vào các giấy tờ vật lý trong giao dịch thương mại.

Định hướng cho kỷ nguyên số

Hội đồng Hợp tác Kinh tế Thái Bình Dương (PECC) đã trình bày quan điểm bổ sung cho cuộc đối thoại, tập trung vào tầm nhìn dài hạn về hội nhập kinh tế trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Công việc của PECC được định hướng bởi ba yếu tố: số hóa, biến đổi khí hậu và tác động của số hóa-biến đổi khái hậu đối với hội nhập kinh tế.

PECC nhấn mạnh tiềm năng của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), nhấn mạnh việc cần xây dựng các chính sách và quy định để áp dụng các công nghệ này sao cho phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. PECC chuyên nghiệp hóa các dịch vụ bằng cách tập trung vào phát triển các Thỏa thuận công nhận lẫn nhau (MRA) giữa các nền kinh tế APEC để các chuyên gia có thể hoạt động trên phạm vi toàn cầu.

Trong bối cảnh tăng trưởng bền vững, PECC nhận ra rằng số hóa mang lại nhiều cơ hội để thúc đẩy các sáng kiến ​​bền vững, hướng tới sự thịnh vượng lâu dài. Vì vậy, các công việc của PECC phù hợp với các mục tiêu lớn của chương trình FTAAP, nhấn mạnh nhu cầu cần tích hợp các yếu tố môi trường vào các chính sách kinh tế.

Xóa bỏ khoảng cách

Cơ quan hỗ trợ chính sách APEC (APEC Policy Support Unit) đã thực hiện một phân tích quan trọng về tính đồng bộ giữa các nền kinh tế APEC hiện nay. Ông Carlos Kuriyama, giám đốc PSU cho biết “Mặc dù các nền kinh tế có sự đồng bộ trong nhiều vấn đề, nhưng vẫn còn nhiều khác biệt đáng kể, đặc biệt là trong các vấn đề nhạy cảm như dịch vụ chuyên nghiệp và doanh nghiệp nhà nước”. Ông nhấn mạnh cần phải có cách tiếp cận linh hoạt, từng bước, phù hợp với các mức độ phát triển khác nhau giữa các nền kinh tế.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, ông Kuriyama đề xuất cần nghiên cứu những cách làm mới hơn nữa, rút kinh nghiệm từ đại dịch, đặc biệt là trong các lĩnh vực như vật tư y tế và an ninh lương thực. Ông cũng nhấn mạnh cần giải quyết các vấn đề liên quan đến logistics và chuối cung ứng để đảm bảo cơ hội bình đẳng giữa các nền kinh tế.

Ông kết luận “Điều quan trọng là phải nghiên cứu về các lĩnh vực mới chưa được giải quyết hoặc chưa được đề cập trong các FTA, nhưng có liên quan đến thương mại như trợ cấp, khả năng phục hồi chuỗi cung ứng, kinh tế số và thương mại hàng hóa thiết yếu. Đây là những lĩnh vực quan trọng trong thời đại mới”.

Đề xuất hành động hướng đến sự đồng bộ giữa các nền kinh tế

Đại sứ Carlos Vasquez, Chủ tịch Hội nghị Quan chức cấp cao APEC 2024 cho biết, mặc dù chương trình FTAAP được hỗ trợ rất nhiều nhưng vẫn còn các công việc cần phải làm.

Đại sứ Vasquez nói, “Một cách tiếp cận linh hoạt, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại kỹ thuật số và thương mại điện tử, là rất cần thiết để thúc đẩy tiến trình hội nhập kinh tế giữa các nền kinh tế APEC. Chúng ta cần lưu ý về sự khác biệt về mức độ phát triển giữa các nền kinh tế khi thực hiện các quy định”.

Ông cũng nhấn mạnh, các mục tiêu đầy tham vọng về tự do hóa thương mại và đầu tư là nền tảng cho sứ mệnh của APEC. Ông đề xuất nên lấy mục tiêu này làm định hướng cho những nỗ lực trong tương lai để tạo ra một nền thương mại bền vững và các quy định phù hợp với Tầm nhìn APEC Putrajaya 2040.

Các thành viên thảo luận về hướng đi tiếp theo

Các thành viên ủng hộ mạnh mẽ chương trình FTAAP và coi đây là một khuôn khổ quan trọng để thúc đẩy hội nhập kinh tế và làm cho hoạt động thương mại trong khu vực trở nên thuận lợi hơn. Một số thành viên đề xuất các công việc tiếp theo cần thúc đẩy trong chương trình FTAAP là cần tận dụng chuyên môn của các ủy ban và diễn đàn chuyên ngành như Ủy ban Thương mại và Đầu tư. Đồng thời, các thành viên cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của ABAC và PECC trong việc đóng góp ý kiến và khuyến nghị cho chương trình.

Các thành viên ủng hộ cơ chế chia sẻ thông tin hiện có và sáng kiến xây dựng năng lực nhằm góp phần rút ngắn khoảng cách chênh lệch về năng lực và xây dựng sự đồng thuận chung. Các thành viên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường tham gia nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là thương mại điện tử và thúc đẩy tất cả mọi người đều có thể tham gia, đóng góp vào sự phát triển chung. Họ xem những vấn đề này là rất cần thiết cho sự phát triển và hợp tác trong tương lai.

Cuộc đối thoại đã nhấn mạnh về tầm quan trọng của sự bình đẳng, công bằng trong thương mại như giải quyết vấn đề bất bình đẳng giới và trao quyền cho nhóm người thiểu số. Các thành viên cũng thống nhất ủng hộ các phương thức tiếp cận đa phương và tham gia các tổ chức quốc tế như WTO, ASEAN, OECD, UNCTAD, IMF và Ngân hàng Thế giới để thúc đẩy mục tiêu này.

Ngoài ra, các thành viên cũng nhận ra tầm quan trọng của sự đổi mới và khả năng thích nghi với các thách thức thương mại mới nổi. Họ ủng hộ việc hợp tác trong các lĩnh vực được ưu tiên hàng đầu như thương mại điện tử, biến đổi khí hậu và môi trường bền vững. Cuối cùng, các thành viên đề xuất một cách tiếp cận rõ ràng và cụ thể để giải quyết hiệu quả các vấn đề này.

Các cuộc đối thoại đã đặt nền tảng cho một tương lai tích cực của chương trình FTAAP. Bằng cách tập trung vào chuyển đổi số, giải quyết biến đổi khí hậu và thúc đẩy hội nhập kinh tế, chương trình FTAAP có thể tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn, bền vững hơn và thịnh vượng hơn cho tất cả các nền kinh tế trong khu vực. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng và bất định, nội dung trao đổi và đề xuất từ các cuộc đối thoại này đã giúp các quốc gia trong khu vực đề ra hướng đi phù hợp trong tương lai: cân bằng giữa nhu cầu hiện tại và các mục tiêu chiến lược dài hạn.

Nguồn: Mirage

Từ khóa: kinh tế toàn cầu, thương mại, chuyển đổi số, phát triển bền vững