Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trong một thế hệ, chi phí của các tấm pin mặt trời đã giảm mạnh tới 99%. Sự sụt giảm giá này thật đáng kinh ngạc và chứng tỏ rằng thị trường năng lượng đang được thúc đẩy bởi công nghệ.

Trong nhiều thế kỷ, âm thanh của các tuabin, được cung cấp năng lượng đầu tiên bằng than, sau đó bằng dầu và khí đốt, đã trở thành nhịp đập của tiến bộ công nghiệp. Tuy nhiên, sự bùng nổ của chúng không phải chỉ là câu chuyện của thị trường tự do mà còn là sự thao túng và quyền lực. Ngay từ những năm 1870, John D. Rockefeller của Standard Oil đã cấu kết và hợp nhất để thao túng nguồn cung và giá dầu. Một thế kỷ sau, lệnh cấm vận dầu mỏ của OPEC đã đẩy Mỹ vào suy thoái, và chúng ta vẫn cảm nhận được những dư chấn của nó cho đến hôm nay. Sự phụ thuộc của châu Âu vào khí đốt tự nhiên của Nga càng khẳng định thêm điều này: những quyết định tùy hứng của một nhà độc tài có thể bóp nghẹt sinh khí của các nền kinh tế hiện đại.

Giờ đây, các thùng dầu và bao than có thể được để lại ở bãi chứa, nhường chỗ cho các tấm pin mặt trời, tuabin gió và ắc quy. Khi các thị trường mở rộng, giá cả đang giảm xuống. Đây không chỉ là trường hợp của các tấm pin mặt trời. Giữa năm 1990 và 2023, giá tuabin gió đã giảm 61% và giá ắc quy giảm 97%. Tại Đức, các tấm pin mặt trời giờ đây còn rẻ hơn cả hàng rào gỗ. Các chủ nhà có thể bảo vệ sự riêng tư của mình trong khi vẫn cung cấp năng lượng cho các thiết bị trong bếp.

Ngược lại, chi phí tiêu chuẩn cho dầu thô, than và khí tự nhiên đã tăng lên theo thực tế trong suốt thế kỷ qua. Người tiêu dùng cũng đã phải chịu đựng sự biến động không ngừng của chính trị hóa thạch. Việc giảm giá bằng cách cải thiện các máy biến tài nguyên thành năng lượng — nhà máy điện và động cơ — là điều khó khăn và tốn kém.

Vì vậy, sản xuất năng lượng mới sẽ theo con đường của các lĩnh vực công nghệ khác, với sự đổi mới thúc đẩy các doanh nghiệp mới. Các nhà máy điện ảo đã có thể kết nối các tấm pin mặt trời từ các công ty lớn và nhỏ, ắc quy gia đình, và đôi khi thậm chí cả một phần ắc quy của xe điện. Bộ Năng lượng Mỹ ước tính rằng tới 8% nhu cầu điện đỉnh đã được đáp ứng bởi những nỗ lực hợp tác như vậy.

Đối với những người đứng đầu ngành năng lượng, một tư duy hoàn toàn khác là cần thiết để đối phó với những gì đang nhanh chóng trở thành một thế giới rất khác biệt. Khi hệ thống năng lượng công nghệ tăng cường hiệu suất, điện sẽ trở thành loại tiền tệ phổ biến. Các nhà phân tích sẽ quan tâm ít hơn đến đô la trên mỗi thùng dầu và nhiều hơn đến xu trên mỗi kilowatt-giờ được sản xuất.

Các thế lực lớn trong ngành năng lượng truyền thống — những người sở hữu trữ lượng nhiên liệu hóa thạch — sẽ thấy sức ảnh hưởng toàn cầu của họ giảm sút. Những mất cân bằng sẽ được phân bổ lại. Tài nguyên tái tạo được phân bố công bằng và rộng rãi hơn. Theo Viện Rocky Mountain, mọi quốc gia trên thế giới, ngoại trừ Nhật Bản và một vài quốc gia ở Đông và Trung Âu, đều có tài nguyên tái tạo đủ khả năng đáp ứng nhu cầu năng lượng hiện tại gấp 10 lần. Các nước nam bán cầu là khu vực giàu có nhất trong số đó.

Thị trường năng lượng hiện nay chưa phản ánh cấu trúc của một lĩnh vực được điều khiển bởi công nghệ. Trước hết, chi phí sản xuất và phân phối năng lượng thay đổi theo địa lý. Giá cả cũng nên thay đổi. Giá cả theo khu vực, như đã được tìm thấy ở Texas, là cần thiết để loại bỏ những sai lệch và khuyến khích đầu tư để giảm giá và tăng công suất.

Công nghệ năng lượng có chi phí vòng đời thấp hơn nhiều so với các đối thủ hóa thạch. Rốt cuộc, một khi bạn đã mua một tấm pin mặt trời hoặc ắc quy, nó sẽ hoạt động mà không cần phải tiếp nhiên liệu bằng dầu và khí đắt đỏ. Tuy nhiên, giá khởi điểm có thể cao hơn so với các hệ thống không tái tạo tương đương, ngay cả khi chi phí giảm mạnh. Việc thích nghi với hệ thống này, vốn tốn kém hơn khi mua nhưng rẻ hơn khi vận hành, có thể được hỗ trợ bởi ngành tài chính.

Các nhà hoạch định chính sách cũng cần phải tạo điều kiện dễ dàng hơn cho các hộ gia đình và doanh nghiệp tham gia vào một hệ thống điện được phân phối hợp lý. Các cơ quan quản lý của Mỹ, thường đến từ ngành nhiên liệu hóa thạch, đã không tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nhỏ cạnh tranh với các công ty lớn. Điều chỉnh giá điện dựa trên cung cầu thời gian thực cũng có thể giúp cân đối việc sử dụng năng lượng với sản xuất năng lượng tái tạo

Ngành công nghiệp cần tự tạo ra phản ứng của mình. Điều này có nghĩa là đầu tư vào các quy trình mới để sản xuất thép, xi măng, kính và các vật liệu mà thế giới hiện đại được xây dựng.

Các nhà khoa học từ Đại học Exeter gần đây đã kết luận rằng chúng ta đã vượt qua một "điểm chuyển tiếp không thể đảo ngược toàn cầu... nơi năng lượng mặt trời dần chiếm ưu thế trong các thị trường điện toàn cầu". Nền kinh tế chính trị hiện tại của chúng ta được xây dựng xung quanh tài nguyên thiên nhiên. Sự chuyển mình này sẽ có tác động sâu sắc đến cấu trúc đó.

Nguồn: Financial Times

Từ khóa: năng lượng, công nghệ, sản xuất