Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Thâm hụt thương mại mở rộng: Thương mại quốc tế của Ấn Độ đã có những thay đổi đáng kể trong những năm gần đây. Dữ liệu thương mại trong nửa đầu năm 2024 cho thấy cả mặt tích cực và tiêu cực trong quan hệ thương mại của Ấn Độ với các đối tác chính. Từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2024, Ấn Độ có thặng dư thương mại với 151 quốc gia, chiếm 55,8% xuất khẩu của mình nhưng chỉ 16,5% nhập khẩu, tổng cộng đạt 72,1 tỷ USD. Hoa Kỳ và Hà Lan là những đối tác có thặng dư lớn nhất, với thặng dư lần lượt là 21,0 tỷ USD và 11,6 tỷ USD. Các phương trình thương mại với những thị trường phát triển này cho thấy khả năng xuất khẩu ngày càng tăng của Ấn Độ, đặc biệt là ở những thị trường mà Ấn Độ đã thiết lập quan hệ thương mại mạnh mẽ, theo một nghiên cứu của Sáng kiến Nghiên cứu Thương mại Toàn cầu.

Tuy nhiên, câu chuyện lại khác biệt rõ rệt với 75 quốc gia mà Ấn Độ ghi nhận thâm hụt thương mại, tổng cộng lên tới 185,4 tỷ USD. Thâm hụt này, lớn hơn nhiều so với thâm hụt thương mại toàn cầu của Ấn Độ, cho thấy sự phụ thuộc nặng nề vào các mặt hàng nhập khẩu cụ thể, đặc biệt là từ các quốc gia như Trung Quốc, Nga và Iraq. Ba quốc gia này đơn lẻ đã đóng góp vào thâm hụt chung gần 89 tỷ USD, làm nổi bật nhu cầu cấp bách của Ấn Độ trong việc đa dạng hóa các nguồn nhập khẩu và củng cố khả năng sản xuất trong nước.

Thâm hụt thương mại lớn với các nhà cung cấp sản phẩm công nghiệp

Một phần lớn thâm hụt thương mại của Ấn Độ là với các quốc gia cung cấp sản phẩm công nghiệp, một danh mục chủ yếu do Trung Quốc thống trị. Trong nửa đầu năm 2024, thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc đã đạt mức đáng kinh ngạc 41,9 tỷ USD, với 98,5% hàng nhập khẩu từ Trung Quốc là hàng công nghiệp. Trung Quốc chiếm tới 29,8% tổng số hàng công nghiệp nhập khẩu của Ấn Độ, trở thành nhà cung cấp lớn nhất trong tất cả tám danh mục hàng công nghiệp, từ điện tử đến máy móc.

Thương mại hàng hóa trong tháng 4-6 năm 2024

Sự phụ thuộc quá lớn vào hàng nhập khẩu từ Trung Quốc đang gây lo ngại cho các Doanh nghiệp Siêu nhỏ, Nhỏ và Vừa (MSMEs) của Ấn Độ. Các doanh nghiệp này, sản xuất nhiều hàng hóa tương tự như hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, đang gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với dòng sản phẩm rẻ hơn từ Trung Quốc. Sự cạnh tranh này không chỉ làm giảm lợi nhuận của các MSMEs Ấn Độ mà còn đe dọa sự sống còn của họ, dẫn đến mất việc làm và sự tăng trưởng kinh tế bị đình trệ.

Xu hướng thương mại sau đại dịch

Thương mại của Ấn Độ với các khu vực toàn cầu đã có sự cải thiện đáng kể trong giai đoạn sau đại dịch. Ấn Độ đã ghi nhận thặng dư thương mại với tám khu vực chính trong những năm sau đại dịch, tăng từ sáu khu vực trước đại dịch. Đặc biệt, Liên minh châu Âu và các quốc gia Trung Á đã chuyển từ thâm hụt thương mại sang thặng dư, phản ánh khả năng cạnh tranh xuất khẩu của Ấn Độ được cải thiện và sự hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Sự chuyển mình này được cho là nhờ một loạt các cải cách chính sách, bao gồm việc đơn giản hóa chế độ thuế gián tiếp và cải thiện cơ sở hạ tầng logistics. Những cải cách này đã tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu dễ dàng và hiệu quả về chi phí hơn, góp phần vào con số xuất khẩu kỷ lục của Ấn Độ đạt 778 tỷ USD trong năm 2023-24.

Thương mại dịch vụ trong tháng 4-6 năm 2024

Dù có những phát triển tích cực này, các thách thức vẫn tồn tại, đặc biệt ở các khu vực như ASEAN và Đông Bắc Á, nơi Ấn Độ tiếp tục đối mặt với thâm hụt thương mại gia tăng. Thâm hụt thương mại với các quốc gia ASEAN đã gấp đôi từ 19 tỷ USD trước đại dịch lên 35 tỷ USD sau đại dịch, bất chấp việc có hiệp định thương mại tự do (FTA). Thâm hụt ngày càng tăng này cho thấy các vấn đề cấu trúc cơ bản trong chính sách thương mại của Ấn Độ với các khu vực này, nơi những bất lợi về chi phí vốn, năng lượng, logistics và tuân thủ vẫn tiếp tục làm giảm hiệu suất xuất khẩu của Ấn Độ.

Giảm phụ thuộc và nâng cao khả năng cạnh tranh

Sự phụ thuộc nặng nề vào hàng nhập khẩu cho các mặt hàng công nghiệp quan trọng và tài nguyên thiên nhiên làm nổi bật nhu cầu về các can thiệp chiến lược. Ấn Độ cần đầu tư vào khả năng sản xuất sâu để giảm sự phụ thuộc vào hàng nhập khẩu, đặc biệt là từ Trung Quốc. Củng cố sản xuất trong nước là rất quan trọng để bảo vệ chủ quyền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Ngoài ra, cần thiết phải quản lý thuế quan một cách khôn ngoan và đàm phán các hiệp định thương mại bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước đồng thời khuyến khích xuất khẩu cạnh tranh. Các cuộc đàm phán FTA đang diễn ra với các quốc gia như Peru, nơi nhập khẩu vàng và các kim loại quý khác là rất lớn, cần phải được tiếp cận một cách thận trọng để tránh làm trầm trọng thêm thâm hụt thương mại.

Mục tiêu của Ấn Độ là đạt được 2 nghìn tỷ USD xuất khẩu vào năm 2030 sẽ yêu cầu những nỗ lực bền bỉ để xây dựng trên những thành công của giai đoạn sau đại dịch. Điều này bao gồm việc giải quyết các thâm hụt thương mại gia tăng với các khu vực chính, cải thiện dễ dàng kinh doanh và tiếp tục nâng cao cơ sở hạ tầng xuất khẩu. Bằng cách tập trung vào các lĩnh vực này, Ấn Độ có thể củng cố vị thế của mình như một tác nhân quan trọng trong thương mại toàn cầu, đồng thời đảm bảo rằng tăng trưởng kinh tế của nước này vừa bao trùm vừa bền vững.

Mặc dù đất nước đã đạt được những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện cân bằng thương mại với một số khu vực, nhưng các thâm hụt ngày càng tăng và dai dẳng với các nhà cung cấp sản phẩm công nghiệp, đặc biệt là Trung Quốc, làm nổi bật sự cần thiết phải có các can thiệp chính sách chiến lược. Bằng cách đầu tư vào sản xuất trong nước, quản lý quan hệ thương mại một cách hợp lý và giải quyết các bất lợi cấu trúc, Ấn Độ có thể vượt qua những thách thức này và tiếp tục con đường trở thành một cường quốc thương mại toàn cầu.

Nguồn: Policy Circle

Từ khóa: Ấn Độ, thâm hụt thương mại, đối tác chính