Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trung Quốc đe dọa áp đặt biện pháp trả đũa nặng nề nền kinh tế Nhật Bản nếu Tokyo tiếp tục hạn chế việc bán và bảo dưỡng thiết bị sản xuất chip cho các công ty Trung Quốc. Điều này có thể làm phức tạp thêm các nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm hạn chế quyền tiếp cận công nghệ tiên tiến của Trung Quốc.

Các quan chức cấp cao của Trung Quốc đã truyền đạt lập trường này trong cuộc họp gần đây với các đối tác Nhật Bản, theo các nguồn tin biết rõ về cuộc thảo luận. Mối quan tâm chính của Nhật Bản, được Toyota Motor nhấn mạnh trong các cuộc thảo luận riêng với các quan chức Tokyo, là nguy cơ Trung Quốc có thể cắt giảm quyền tiếp cận của Nhật Bản đối với khoáng sản quan trọng cần thiết cho sản xuất ô tô nếu biện pháp kiểm soát chất bán dẫn mới được áp đặt.

Toyota, một trong những công ty then chốt của Nhật Bản, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chính sách chip của quốc gia này. Một phần bởi vì khoản đầu tư vào cơ sở chất bán dẫn mới được công ty Taiwan Semiconductor Manufacturing xây dựng tại Kumamoto. Mối quan ngại từ Toyota và Tokyo Electron, là nhà sản xuất thiết bị chất bán dẫn chính, có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách của Nhật Bản.

Mỹ gây sức ép lên Nhật Bản để thực hiện các hạn chế chặt chẽ hơn đối với các công ty như Tokyo Electron nhằm ngăn cản bán các công cụ sản xuất chip tiên tiến cho Trung Quốc. Đây là một phần chiến dịch rộng lớn nhằm làm chậm sự phát triển chất bán dẫn của Trung Quốc. Là một phần của các cuộc thảo luận này, các quan chức Mỹ đã hợp tác với đối tác Nhật Bản để đảm bảo nguồn cung cấp ổn định khoáng sản quan trọng, đặc biệt là sau khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu vật liệu như gali, germani và than chì vào năm 2023.

Mối quan ngại của Nhật Bản không phải là chưa từng xảy ra. Năm 2010, Trung Quốc đã tạm dừng xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản sau một cuộc tranh chấp lãnh thổ ở Biển Hoa Đông, ảnh hưởng đến ngành điện tử của Nhật Bản. Từ đó, Nhật Bản đã cố gắng làm giảm sự phụ thuộc vào đất hiếm của Trung Quốc, với kết quả ngược lại.

Chính quyền Biden tin tưởng có thể giải quyết các mối quan ngại của Tokyo và đảm bảo một hiệp định với Nhật Bản vào cuối năm 2024. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ có một lựa chọn mạnh mẽ hơn được biết đến là quy tắc về sản xuất trực tiếp nước ngoài (FDPR), cho phép Mỹ kiểm soát về việc bán các sản phẩm được sản xuất trên toàn thế giới nếu chúng được sử dụng công nghệ Mỹ. Mặc dù Mỹ ưu tiên một giải pháp ngoại giao hơn, nhưng không loại trừ việc sử dụng FDPR.

Thời gian của bất kỳ hiệp định nào cũng phức tạp do các sự kiện sắp tới, bao gồm bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng 11-2024 và kế hoạch từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida vào tháng 9-2024. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Mỹ tin rằng sự ra đi của Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida sẽ không ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán, vì Nhật Bản đã đạt được sự đồng thuận về chính sách này thông qua chính phủ của quốc gia này.

Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp của Nhật Bản từ chối bình luận. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao của Trung Quốc tuyên bố phản đối bất kỳ nỗ lực của quốc gia nhằm chính trị hóa thương mại và khuyến khích lệnh cấm vận công nghệ đối với Trung Quốc.

Mỹ đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip nghiêm ngặt vào tháng 10-2022, nhắm đến cả thiết bị và bộ xử lý tiên tiến. Nhật Bản và Hà Lan sau đó đã tự triển khai các biện pháp ít hạn chế hơn. Mỹ hiện đang kêu gọi các đồng minh tuân thủ đầy đủ các quy định, trong đó hạn chế các công ty như ASML Holding và Tokyo Electron bảo dưỡng các máy móc bị hạn chế hiện có ở Trung Quốc

Mỹ đang xem xét các biện pháp hạn chế hơn nữa đối với các chip nhớ băng thông cao được sử dụng trong AI và các công cụ sản xuất chip bổ sung, cùng với các biện pháp nhắm vào các công ty Trung Quốc tiềm năng. Các cuộc đàm phán được tiến hành với Nhật Bản và Hà Lan để điều chỉnh các biện pháp mới tiềm năng, hiện nay cho phép ngoại lệ đối với các đồng minh.

Áp lực đang gia tăng đối với chính quyền Biden để đảm bảo các hiệp định với các đồng minh quan trọng trước khi đưa ra các hạn chế mới. Mặc dù các biện pháp kiểm soát hiện nay của Mỹ, nhưng các công ty như ASML, Tokyo Electron, Applied Materials, Lam Research và KLA đã báo cáo doanh số bán hàng đáng kể cho Trung Quốc. Một số công ty ở Trung Quốc đang tích trữ thiết bị kém tiên tiến hơn để chuẩn bị cho hạn chế tương lai.

Một quan chức cấp cao của Mỹ đã xem nhẹ mối quan ngại về việc tích trữ, tuyên bố nó chỉ liên quan đến thiết bị kém tiên tiến hơn và khả năng đổi mới của Trung Quốc đã bị hạn chế nghiêm trọng do hạn chế tiếp cận đối với công nghệ tiên tiến.

Nguồn: MyIndMakers

Từ khóa: Trung Quốc, Nhật Bản, trả đũa, hạn chế