Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hoa Kỳ đã áp thuế đối với các sản phẩm thép và nhôm có nguồn gốc từ Trung Quốc thông qua Mexico, tạo ra một lỗ hổng cho phép các nhà cung cấp kim loại Trung Quốc trốn thuế của Hoa Kỳ kể từ năm 2018.

Các sản phẩm thép từ Mexico sẽ phải chịu mức thuế 25%, trừ khi chúng được nấu chảy và đúc tại Mexico, Canada hoặc Hoa Kỳ, theo các quy tắc mới được Tổng thống Hoa Kỳ - Joe Biden công bố vào hôm 11 tháng 07.

Các sản phẩm nhôm từ Mexico không được chứa nhôm nguyên chất được nấu chảy hoặc đúc tại Trung Quốc, Nga, Belarus hoặc Iran, nếu không chúng sẽ phải chịu mức thuế 10%.

Bà Lael Brainard, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Hoa Kỳ, cho biết các quy tắc mới được ban hành nhằm mục đích khắc phục một lỗ hổng lớn mà chính quyền trước đây đã không giải quyết được và các quốc gia như Trung Quốc đã lợi dụng để tránh thuế của Hoa Kỳ bằng cách vận chuyển sản phẩm của họ qua Mexico.

Tuy nhiên, phương tiện truyền thông Trung Quốc cho biết mức thuế mới của Hoa Kỳ sẽ chỉ có ảnh hưởng đến xuất khẩu kim loại của Trung Quốc.

Hôm 11 tháng 07, phát biểu trên tờ Global Times, đại diện cơ quan ngôn luận Đảng Cộng sản Trung Quốc cho biết các mức thuế mới công bố phần lớn mang tính biểu tượng vì Hoa Kỳ không phải là thị trường chính cho các sản phẩm thép và nhôm của Trung Quốc.

Với động thái mới nhất của mình, Chính quyền Biden chỉ đang thể hiện nỗ lực chính trị hóa các vấn đề thương mại và kinh tế.

Các chuyên gia cho biết chỉ có khoảng 1% sản phẩm thép của Trung Quốc được vận chuyển đến Hoa Kỳ vào năm 2023, trong khi chưa đến 3% sản phẩm thép của Trung Quốc được bán cho Mexico, Canada và Hoa Kỳ.

Theo báo cáo một công ty nghiên cứu thị trường - Shanghai Metals Market, chỉ có 4,5% lượng nhôm xuất khẩu của Trung Quốc được bán trực tiếp sang Hoa Kỳ vào năm 2023.

Báo cáo cho biết bất kỳ mức thuế mới nào của Hoa Kỳ cũng sẽ chỉ có tác động nhỏ và ngắn hạn đến xuất khẩu thép và nhôm của Trung Quốc vì Trung Quốc có thể đa dạng hóa xuất khẩu kim loại sang một số quốc gia mới nổi.

Một nhà văn ở Chiết Giang sử dụng bút danh “Casual Finance” cho biết trong một bài báo được viết hôm 11 tháng 07 rằng “Trung Quốc không có tranh chấp thương mại lớn nào với các nước đang phát triển. Ngay cả khi có một số xung đột nhỏ, chúng cũng có thể được giải quyết nhanh chóng”. “Trung Quốc và các nước đang phát triển có lợi ích chung và bổ sung cho nhau”.

Ông nói thêm rằng vấn đề cấp bách đối với Trung Quốc hiện nay là cần ổn định mối quan hệ kinh tế với Liên minh châu Âu, nơi gần đây đã áp thuế đối với xe điện của Trung Quốc.

Đối lập với quan điểm trên, nhiều người cho biết nhu cầu trong nước yếu, do cuộc khủng hoảng bất động sản của Trung Quốc, hiện là vấn đề cấp bách hơn đối với các nhà sản xuất thép Trung Quốc.

Áp lực từ các nhà lập pháp Hoa Kỳ

Hồi tháng 3 năm 2018, chính quyền Cựu Tổng thống Trump đã áp thuế 25% và 10% đối với hàng nhập khẩu các sản phẩm thép và nhôm của Trung Quốc theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, cho phép Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ tiến hành các cuộc điều tra toàn diện để xác định tác động của việc nhập khẩu bất kỳ mặt hàng nào đối với an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.

Tháng 5 năm 2019, Hoa Kỳ cho biết họ đã đạt được thỏa thuận với Canada và Mexico để xóa bỏ thuế quan theo Mục 232 đối với sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu từ hai quốc gia láng giềng, để đổi lấy việc họ xóa bỏ mọi mức thuế trả đũa mà họ đã áp dụng đối với hàng hóa của Hoa Kỳ.

Kể từ đó, nhiều nhà cung cấp thép và nhôm của Trung Quốc đã thành lập các nhà máy tại Mexico để hưởng lợi từ hiệp định thương mại tự do Hoa Kỳ-Canada-Mexico.

Theo Bộ Thương mại Hoa Kỳ, lượng thép nhập khẩu từ Mexico đã tăng 72% vào năm 2022 so với mức trung bình trong giai đoạn 2015-2017.

Hồi tháng 3, nhóm thượng nghị sĩ lưỡng đảng Hoa Kỳ - Tom Cotton và Sherrod Brown đã trình dự luật ngăn chặn sự gia tăng đột biến của thép Mexico và kêu gọi khôi phục mức thuế quan 25% đối với thép nhập khẩu từ Mexico.

Họ cho biết Mexico đã đồng ý hồi năm 2019 rằng họ sẽ đảm bảo tính minh bạch liên quan đến việc nhập khẩu thép và nhôm từ các nước thứ ba, nhưng quốc gia này đã không thực hiện.

Hôm 10 tháng 07, Hoa Kỳ cho biết họ đã đạt được thỏa thuận với Mexico để bảo vệ các sản phẩm thép và nhôm của mình khỏi tình trạng lách thuế quan của nước ngoài.

Trao đổi với Bloomberg, Hoa Kỳ cho biết đã nhập khẩu khoảng 3,8 triệu tấn thép từ Mexico vào năm 2023, 13% trong số đó đến từ bên ngoài Bắc Mỹ và hiện sẽ phải chịu thuế quan. Họ cũng cho biết lượng nhôm nhập khẩu từ Mexico lên tới 105.000 tấn vào năm ngoái, 6% trong số đó được nấu chảy hoặc đúc ở nước ngoài.

Điều đó có nghĩa là chỉ có 494.000 tấn thép nhập khẩu từ Mexico, tương đương khoảng 1,8% tổng lượng thép nhập khẩu của Hoa Kỳ vào năm 2023 bị ảnh hưởng bởi các hành động áp thuế quan mới.

Số liệu của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ cho biết năm 2023 nước này chủ yếu nhập khẩu thép từ Canada (6,245 triệu tấn, chiếm 24,4%), Mexico (3,8 triệu tấn, chiếm 14,9%), Brazil (3,58 triệu tấn, chiếm 14%), Hàn Quốc (2,39 triệu tấn, chiếm9,3%) và Nhật Bản (1,08 triệu tấn, chiếm 4,2%).

Hải quan Trung Quốc cho biết, trong năm 2023, Trung Quốc chủ yếu xuất khẩu thép vào các thị trường là Hàn Quốc, Việt Nam, Liên minh châu Âu, Philippines và Thái Lan. Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu thép lớn thứ 18 của Trung Quốc.

Mặc dù Hàn Quốc vừa là nước nhập khẩu thép Trung Quốc lớn vừa là nước xuất khẩu thép lớn sang Hoa Kỳ, nhưng nước này không bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc vì xuất khẩu thép của nước này sang Hoa Kỳ theo hệ thống hạn ngạch.

Nguồn: AsiaTimes

Từ khóa: Hoa Kỳ, Trung Quốc, thuế nhập khẩu