Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Các chuỗi cung ứng ngày càng trở nên phức tạp và phân mảnh. Những thay đổi này mang lại nhiều lợi ích về kinh tế cho các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển có ngành sản xuất mạnh mẽ ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, nhưng không phải tất cả các doanh nghiệp đều có thể thành công.

SMEs vốn là xương sống của chuỗi cung ứng toàn cầu tại từng khu vực, nhưng họ vẫn thiếu khả năng tiếp cận nguồn tài chính cần thiết để thích ứng với kỷ nguyên thương mại toàn cầu mới và đầy thách thức này. Điều này bao gồm việc đáp ứng các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) của người tiêu dùng và các công ty mà họ cung cấp, điều đang trở nên thiết yếu không chỉ để có được khách hàng mới mà còn để duy trì hoạt động kinh doanh.

Hồng Kông có lợi thế kết nối tốt với thế giới, là khu vực thương mại lâu đời, phong phú và có kinh nghiệm dày dặn trong quản lý chuỗi cung ứng, tài chính, doanh nghiệp thì có kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng lành nghề. Điều này giúp Hồng Kông trở thành một nơi độc đáo để hỗ trợ SMEs phát triển trong tương lai. Bằng cách làm như vậy, Hồng Kông có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra việc làm và giảm nghèo trong toàn khu vực.

Trong những năm gần đây, thương mại quốc tế phải đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng do vô vàn thách thức, gây ra sự gián đoạn và chuyển hướng của chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, điều này cũng mở ra nhiều cơ hội đáng kể cho các nền kinh tế đang nổi lên và đang phát triển trong khu vực.

Theo Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), năm 2023, các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á đã thu hút được 5.798 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với hình thức Greenfield (mảnh đất xanh) - loại hình đầu tư mà các công ty thiết lập hoặc mở rộng hoạt động ở nước ngoài - với tổng giá trị 451 tỷ USD. Đây là mức tăng trưởng ấn tượng: 44% về tổng giá trị và 22% về số lượng dự án so với cùng kỳ năm 2022.

Các quốc gia đang phát triển ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á là những điểm đến hàng đầu của dòng vốn FDI. Ngành sản xuất là lĩnh vực hưởng lợi nhiều nhất, với 240 tỷ USD đầu tư vào 2.196 dự án, tăng 93% về giá trị và 52% về số lượng dự án so với cùng kỳ năm ngoái.

Ở khu vực Nam Á, Ấn Độ và Bangladesh đang trở thành những cường quốc thế giới về lắp ráp điện thoại di động và dệt may. Sự hội nhập thương mại của khu vực Nam Á với Đông Á đang được đẩy nhanh, thúc đẩy dòng chảy thương mại giữa hai khu vực này.

Nhìn xa hơn, xu hướng dịch chuyển dây chuyền sản xuất xuất khẩu của Trung Quốc và các quốc gia châu Á khác sang các nền kinh tế kém phát triển hơn trong khu vực đang tạo ra sự tái cơ cấu các dòng chảy thương mại và đầu tư. Xu hướng này được dẫn dắt chủ yếu bởi SMEs trong chuỗi cung ứng giữa khu vực Đông và Tây.

Chuỗi cung ứng đóng vai trò then chốt trong phát triển và tạo ra việc làm ở các nước đang phát triển, nơi có nguồn lao động dồi dào nhưng hạn chế về vốn, công nghệ, cơ sở hạ tầng và thị trường nước ngoài. Chỉ riêng ngành sản xuất may mặc đã tạo điều kiện cho hàng chục triệu người tại các nước đang phát triển khu vực châu Á tham gia vào lực lượng lao động chính, giúp giảm nghèo và thu hẹp khoảng cách giới.

Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn tài chính vẫn là một vấn đề cần được giải quyết đối với SMEs trong các chuỗi cung ứng này, đặc biệt là ở các thị trường mới nổi và đang phát triển vì nó đe dọa khả năng thích ứng và tham gia vào kỷ nguyên mới của thương mại toàn cầu của SMEs. Khoảng cách về tài trợ thương mại toàn cầu được ước tính lên tới 2,5 ngàn tỷ USD vào năm 2022, tăng so với mức 1,7 ngàn tỷ USD của năm 2020 do kết hợp của sự gia tăng tình trạng phân mảnh địa kinh tế, các hạn chế thương mại, các biện pháp chính sách công nghiệp và tăng lãi suất.

Việc hướng tới các quy định môi trường và xã hội nghiêm ngặt hơn trên toàn cầu đang trở thành xu hướng và tạo thêm thách thức cho SMEs. Các quốc gia không thực hiện giảm phát thải carbon trong quy trình sản xuất có nguy cơ bị mất thị phần vào các đối tác “xanh hơn”, và các chính sách chống biến đổi khí hậu có thể gây suy giảm thương mại cho các nước thu nhập thấp và trung bình.

Hơn nữa, các công ty đa quốc gia đang phải chịu áp lực ngày càng tăng từ người tiêu dùng, nhà đầu tư và các cơ quan quản lý để trở nên bền vững hơn. Mặc dù điều này tốt cho môi trường, nhưng nó đi kèm với chi phí tuân thủ. Các công ty nhỏ hơn, đặc biệt là ở các nước đang phát triển, phải chịu gánh nặng tuân thủ cao hơn trong bối cảnh nguồn lực hạn chế và khả năng tiếp cận tài chính eo hẹp.

Một nghiên cứu được thực hiện năm 2021 bởi Standard Chartered cho thấy, 78% các công ty đa quốc gia sẽ loại bỏ các nhà cung cấp gây ảnh hưởng đến kế hoạch chuyển đổi carbon của họ vào năm 2025. Điều này có thể đe dọa hàng triệu SMEs ở các nước đang phát triển với nguồn lực hạn chế, dẫn đến tình trạng mất việc làm và xóa bỏ những thành quả phát triển mà họ đã khó khăn đạt được.

Hồng Kông có vị thế thuận lợi để hỗ trợ SMEs trong chuỗi cung ứng chuẩn bị cho những thay đổi căn bản. 70 trong số 100 ngân hàng lớn nhất thế giới đang hoạt động tại đây, bao gồm các ngân hàng hàng đầu, có hoạt động tài trợ thương mại toàn cầu. Hồng Kông sở hữu một hệ sinh thái tài chính vững mạnh.

Một số ngân hàng đang hợp tác với các tổ chức phát triển tài chính để thiết lập các cơ chế chia sẻ rủi ro. Điều này sẽ cho phép họ duy trì và mở rộng tài trợ cho SMEs tại các thị trường mới nổi và đang phát triển trong khu vực. Đồng thời các cơ chế này cũng giúp họ đối mặt với những thách thức sắp tới, ngay cả khi nhiều đối thủ cạnh tranh giảm cho vay loại này.

Hồng Kông còn có một ngành dịch vụ chuyên nghiệp, có kinh nghiệm quản lý chuỗi cung ứng đa quốc gia và bảo vệ môi trường. Đồng thời, Hồng Kông cũng sở hữu nhiều công nghệ số hóa các quy trình thương mại và nâng cao giải pháp toàn chính toàn diện cho SMEs và sẵn sàng mở rộng quy mô tại các nước đang phát triển.

Hồng Kông còn có nhiều kế hoạch lớn lao để định vị mình trở thành một trung tâm quản lý chuỗi cung ứng đa quốc gia và tài trợ thương mại quan trọng. Hồng Kông có thể trở thành một điểm đến toàn diện cho các công ty từ Trung Quốc và trong khu vực muốn mở rộng chuỗi cung ứng sản xuất ra nước ngoài; và tại đây, SMEs trong chuỗi cung ứng có thể tiếp cận được tài chính, tuân thủ quy định về môi trường và xã hội cần thiết để phù hợp với bối cảnh thương mại mới. Từ đó tạo ra các chuỗi cung ứng bền vững, bao trùm và có khả năng phục hồi cao hơn.

Xuất khẩu mô hình tài chính, kiến thức và kinh doanh thành công của các nền kinh tế như Hồng Kông sang các nước mới nổi và đang phát triển trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương và xa hơn nữa là một phần quan trọng của hành trình này.

Nguồn: SCMP

Từ khóa: ESG, SME, thương mại toàn cầu, chuỗi cung ứng