Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mặc dù có nhiều lời kêu gọi giảm phụ thuộc vào đồng đô la trên thế giới trong những năm gần đây, nhưng kể từ khi COVID-19 bùng phát, Mỹ đã thu hút gần 1/3 tổng giá trị đầu tư toàn cầu.

Phân tích của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy tỷ trọng của dòng chảy toàn cầu đã tăng lên - chứ không giảm - kể từ cuộc khủng hoảng thiếu hụt đô la vào năm 2020 khiến các nhà đầu tư toàn cầu hoảng sợ và việc đóng băng tài sản của Nga vào năm 2022 làm dấy lên những câu hỏi về tôn trọng tự do lưu thông vốn.

Theo IMF, tỷ trọng trung bình của Mỹ trước đại dịch chỉ là 18%.

Bất chấp những lo lắng về sự thống trị của đồng đô la, việc tăng lãi suất ở Mỹ lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ đã trở thành một sức hút lớn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Mỹ cũng đã thu hút một làn sóng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mới nhờ các gói ưu đãi trị giá hàng tỷ USD theo các sáng kiến của Tổng thống Joe Biden nhằm thúc đẩy năng lượng tái tạo và sản xuất chip bán dẫn.

Xu hướng này đánh dấu một sự thay đổi lớn so với thời kỳ trước đại dịch, khi vốn đổ vào các thị trường mới nổi, bao gồm cả Trung Quốc đang phát triển nhanh chóng.

Đối thủ địa chính trị lớn của Mỹ đã chứng kiến thị phần đầu tư toàn cầu của họ giảm hơn một nửa kể từ khi đại dịch xảy ra.

Tuy nhiên, với việc Donald Trump cam kết đảo ngược các yếu tố then chốt của chính sách kinh tế Biden nếu ông thắng cử vào tháng 11, và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) báo hiệu sẽ bắt đầu giảm lãi suất vào cuối năm nay, những lợi thế của Mỹ có thể không còn bền vững.

Triển vọng chính sách

"Dòng vốn FDI vào Trung Quốc và dòng vốn danh mục đầu tư vào Mỹ đã thay đổi đáng kể so với những năm trước khi đại dịch bắt đầu", ông Stephen Jen, giám đốc điều hành của Eurizon SLJ Capital, cho biết. "Mô hình dòng vốn mới này có khả năng chỉ thay đổi khi các chính sách ở Mỹ và Trung Quốc thay đổi."

Theo dữ liệu của IMF, tỷ trọng của Trung Quốc trong tổng dòng chảy vốn xuyên biên giới giai đoạn từ 2021 đến 2023 chỉ đạt 3%, giảm so với mức khoảng 7% trong thập kỷ tính đến năm 2019.

Những con số đó cho thấy lý do tại sao Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và các cộng sự của ông đã chiến đấu trong một thời gian để hồi sinh sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài đối với đất nước.

Ông Tập Cận Bình cũng đang chuẩn bị cho một hội nghị thượng đỉnh lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc, nơi các bước cải cách mới được dự kiến - có khả năng thay đổi cách nhìn của nhà đầu tư đối với Trung Quốc.

Mặc dù vậy, dữ liệu tháng 4 cho thấy đầu tư nước ngoài vào Trung Quốc giảm tốc trong tháng thứ tư liên tiếp.

Và với lãi suất ở mức thấp nhất trong thời hiện đại, vốn nội địa của Trung Quốc đang đổ ra ngoài, với các công ty địa phương mua ngoại tệ nhiều nhất kể từ năm 2016 vào tháng 4.

Ngược lại, cỗ máy kinh tế Mỹ đã thu hút được một phần ngày càng tăng của vốn toàn cầu.

Ngân hàng Thế giới hôm thứ Ba 11/06, đã nâng dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2024 nhờ sự mở rộng mạnh mẽ của Mỹ - minh họa cho tác động toàn cầu.

Dữ liệu của IMF cho thấy, trên cơ sở ròng, Mỹ đã nhận được dòng vốn trị giá khoảng 1,5% GDP trong giai đoạn 2021 đến 2023.

Đối với các thị trường mới nổi cần thêm vốn quốc tế để bắt kịp các nền kinh tế phát triển, tình hình hiện nay khó có thể lý tưởng.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) có trụ sở tại Washington cho biết các quốc gia đang phát triển đã chứng kiến dòng vốn ròng chảy ra trong những năm gần đây, đây là lần thứ hai kể từ năm 2000.

Năm ngoái, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các thị trường mới nổi chỉ chiếm 1,5% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) - mức thấp nhất kể từ đầu thế kỷ.

Jonathan Fortun, nhà kinh tế học tại Viện Tài chính Quốc tế (theo dõi dòng vốn toàn cầu), cho biết: "Mỹ đang là tâm điểm thu hút đầu tư. Điều này đã làm giảm dòng tiền chảy vào các thị trường mới nổi."

Các dự án được hỗ trợ bởi các sáng kiến kinh tế của chính quyền Biden là một trong những yếu tố thu hút vốn vào Mỹ.

Ví dụ: Công ty Samsung Electronics của Hàn Quốc dự kiến nhận được khoản tài trợ 6,4 tỷ USD để tăng sản xuất chip ở Texas, một phần của sáng kiến rộng lớn hơn nhằm đầu tư tổng cộng hơn 44 tỷ USD.

Tuy nhiên, tình hình có thể thay đổi. Các nhà hoạch định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dự báo chu kỳ giảm lãi suất sẽ bắt đầu vào cuối năm nay.

Điều đó có thể khiến các tài sản Mỹ có thu nhập cao trở nên kém hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trái phiếu toàn cầu.

Trong khi đó, cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đầy chia rẽ sắp diễn ra vào tháng 11 đang tạo ra sự bất ổn định về chính sách - với thuế, thuế quan và căng thẳng địa chính trị leo thang là những vấn đề đáng lo ngại hàng đầu.

Nợ công tăng cao của Mỹ cũng khiến các nhà đầu tư lo ngại về khả năng vỡ nợ.

Alexis Crow, người đứng đầu bộ phận đầu tư địa chính trị tại PWC, cho biết điều này đe dọa đến một số nguyên nhân chính khiến Mỹ hấp dẫn các nhà đầu tư, bao gồm cả trái phiếu Kho bạc nổi tiếng là là khoản đầu tư an toàn.

"Điều gì có thể làm suy yếu điều đó? Sự gia tăng nhanh chóng của thâm hụt ngân sách ở Mỹ. Đây là một thời điểm hiếm hoi mà cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ đều đồng thuận rằng thâm hụt không quan trọng," bà nói.

Chính sách của Mỹ

Theo Grace Fan tại TS Lombard, sự chia rẽ sâu sắc trong chính trị Mỹ, gây ra lo ngại về việc tôn trọng kết quả bầu cử, pháp quyền và vai trò của các cơ quan nhà nước đang phủ bóng lên tất cả các vấn đề khác.

Bà nói: "Từ góc nhìn thể chế, câu hỏi lớn phía trước là liệu nguyên tắc pháp quyền - được hỗ trợ bởi sự rõ ràng về quy định - có thể duy trì được trong nhiệm kỳ tổng thống tới đối với cả nhà đầu tư nước ngoài và người Mỹ hay không. Đây là nền tảng để duy trì niềm tin đủ mạnh của nhà đầu tư vào các tài sản của Mỹ trong thời điểm xu hướng giảm vai trò của đồng đô la Mỹ đang dần được chú ý nhiều hơn."

Nguồn: Japan Times

Từ khóa: Mỹ, vốn, đồng đô la